'Abasa

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ

ʻABASA wa-tawallaa,

يېنىغا ئەما كەلگەنلىكى ئۈچۈن (پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام) تەرىنى تۈردى ۋە يۈزىنى ئۆرىۋالدى[1ـ2].

أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ

ʹAñ jaaa-ʹahul ʹaʻmaa.

يېنىغا ئەما كەلگەنلىكى ئۈچۈن (پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام) تەرىنى تۈردى ۋە يۈزىنى ئۆرىۋالدى[1ـ2].

وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ

Wa-maa yudreeka laʻallahoo yaz-zakkaa?―

(ئى مۇھەممەد!) نېمە بىلىسەن؟ (بەلكى) ئۇ (سەندىن ئالغان مەرىپەت بىلەن گۇناھلىرىدىن) پاكلىنىشى مۇمكىن.

أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ

ʹAw yaẓ-ẓak-karu fatañfaʻahuẓ Ẓikraa?

ياكى ۋەز ـ نەسىھەت ئاڭلاپ ئۇنىڭدىن پايدىلىنىشى مۇمكىن.

أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ

ʹAmmaa manis tag̣naa,

ئۆزىنى (ئىماندىن) بىھاجەت ھېسابلايدىغان ئادەمگە كەلسەك، سەن ئۇنىڭغا يۈزلىنىسەن (يەنى ئۇنىڭغا قۇلاق سېلىپ، تەبلىغ قىلىشقا كۆڭۈل بۆلىسەن)[5ـ6].

فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ

Faʹañta lahoo taṣaddaa;

ئۆزىنى (ئىماندىن) بىھاجەت ھېسابلايدىغان ئادەمگە كەلسەك، سەن ئۇنىڭغا يۈزلىنىسەن (يەنى ئۇنىڭغا قۇلاق سېلىپ، تەبلىغ قىلىشقا كۆڭۈل بۆلىسەن)[5ـ6].

وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ

Wa-maa ʻalayka ʹallaa yaz-zakkaa.

ئۇ (كۇفرىدىن، گۇناھلاردىن) پاكلانمىسا، ساڭا نېمە زىيىنىدى.

وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ

Wa-ʹammaa mañ jaaa-ʹaka yasʻaa,

سەندىن مەرىپەت تىلەپ، ئاللاھتىن قورققان ھالدا يۈگۈرۈپ كەلگەن كىشىگە كەلسەك[8ـ9]،

وَهُوَ يَخْشَىٰ

Wa-huwa yakhshaa,

سەندىن مەرىپەت تىلەپ، ئاللاھتىن قورققان ھالدا يۈگۈرۈپ كەلگەن كىشىگە كەلسەك[8ـ9]،

فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ

Faʹañta ʻanhu talahhaa.

سەن ئۇنىڭغا قارىماي قويىسەن.

كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ

Kallaaa ʹinnahaa Taẓkirah:

(بۇنىڭدىن كېيىن) ئۇنداق قىلمىغىن. بۇ ئايەتلەر ۋەزدۇر.

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ

Famañ shaaʹa ẓakarah.

خالىغان ئادەم ئۇنىڭدىن ۋەز ـ نەسىھەت ئالىدۇ.

فِى صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ

Fee ṣuḥufim mukarramah,

ئۇ (يەنى قۇرئان ئايەتلىرى) قىممەتلىك، (قەدرى) يۇقىرى پاك سەھىپىلەرگە يېزىلغاندۇر[13ـ14].

مَّرْفُوعَةٍ مُّطَهَّرَةٍۭ

Marfooʻatim muṭahharah,

ئۇ (يەنى قۇرئان ئايەتلىرى) قىممەتلىك، (قەدرى) يۇقىرى پاك سەھىپىلەرگە يېزىلغاندۇر[13ـ14].

بِأَيْدِى سَفَرَةٍ

Biʹaydee safarah―

(ئۇ) ھۆرمەتلىك ياخشى (پەرىشتىلەردىن بولغان) پۈتۈكچىلەرنىڭ قولىدىدۇر[15ـ16].

كِرَامٍۭ بَرَرَةٍ

Kiraamim bararah.

(ئۇ) ھۆرمەتلىك ياخشى (پەرىشتىلەردىن بولغان) پۈتۈكچىلەرنىڭ قولىدىدۇر[15ـ16].

قُتِلَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ

Q̣utilal ʹiñsaanu maaa ʹakfarah?

ئىنسانغا لەنەت بولسۇنكى، ئۇ ئەجەب كاپىر بولدى!

مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ

Min ʹayyi shayʹin khalaq̣ah?

ئاللاھ ئۇنى نېمىدىن ياراتتى؟

مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ

Min nuṭfah: khalaq̣ahoo faq̣addarah;

ئاللاھ ئۇنى ئابىمەنىيدىن ياراتتى، (ئۇ تولۇق يارىتىلىپ بولغىچە) ئاللاھ ئۇنى بىر قانچە باسقۇچلارغا بۆلۈپ پەيدىن ـ پەي ياراتتى.

ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ

S̤ummas sabeela yas-sarah;

ئاندىن ئۇنىڭغا يولنى ئاسانلاشتۇرۇپ بەردى.

ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ

S̤umma ʹamaatahoo faʹaq̣barah;

ئاندىن ئۇنى ۋاپات قىلدۇردى، ئۇنىڭغا (كۆمۈلىدىغان) قەبرىنى بەرپا قىلدى.

ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ

S̤umma ʹiẓaa shaaaʹa ʹañsharah.

ئاندىن ئاللاھ ئۇنى خالىغان ۋاقىتتا تىرىلدۈرىدۇ.

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ

Kallaa lammaa yaq̣ḍi maaa ʹamarah.

ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس (يەنى بۇ كاپىر ئىنسان تەكەببۇرلۇقىدىن يانسۇن)، ئۇ ئاللاھنىڭ بۇيرۇغانلىرىنى بەجا كەلتۈرمىدى.

فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ

Falyañz̤̣uril ʹiñsaanu ʹilaa Ṭaʻaamih:

ئىنسان ئۆزىنىڭ يېمەكلىكلىرىگە (ئىبرەت نەزىرى بىلەن) قارىسۇن.

أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّا

ʹAnnaa ṣabab nalmaaaʹa ṣabbaa,

(بىز بۇلۇتتىن) زور مىقداردا يامغۇر ياغدۇردۇق.

ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّا

S̤umma sha-q̣aq̣nal ʹarḍa shaq̣q̣aa;

ئاندىن زېمىننى (ئۇنىڭدىن ئۆسۈملۈكلەرنى چىقىرىش بىلەن) ياردۇق.

فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّا

Faʹambatnaa feehaa Ḥabbaa,

سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].

وَعِنَبًا وَقَضْبًا

Wa-ʻinabañw Waq̣aḍbaa,

سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].

وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا

Wa-zaytoonañw Wanakhlaa,

سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].

وَحَدَآئِقَ غُلْبًا

Wa-ḥadaaaʹiq̣a g̣ulbaa,

سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].

وَفَـٰكِهَةً وَأَبًّا

Wa-faaki-hatañw Waʹabbaa,

سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].

مَّتَـٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَـٰمِكُمْ

Mataaʻal lakum wa-liʹanʻaamikum.

سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].

فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ

Faʹiẓaa jaaa-ʹatiṣ Ṣaaakhkhah,―

(قىيامەتنىڭ) قۇلاقنى گاس قىلغۇدەك قاتتىق ئاۋازى كەلگەن چاغدا (ھەممە ئادەم ئۆز ھالى بىلەن بولۇپ قالىدۇ).

يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ

Yawma yafirrul mar-ʹu min ʹakheeh,

ئۇ كۈندە كىشى ئۆزىنىڭ قېرىندىشىدىن، ئانىسىدىن، ئاتىسىدىن، خوتۇنىدىن ۋە بالىلىرىدىن قاچىدۇ[34ـ36].

وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ

Wa-ʹummihee wa-ʹabeeh,

ئۇ كۈندە كىشى ئۆزىنىڭ قېرىندىشىدىن، ئانىسىدىن، ئاتىسىدىن، خوتۇنىدىن ۋە بالىلىرىدىن قاچىدۇ[34ـ36].

وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ

Wa-ṣaaḥi-batihee wa-baneeh.

ئۇ كۈندە كىشى ئۆزىنىڭ قېرىندىشىدىن، ئانىسىدىن، ئاتىسىدىن، خوتۇنىدىن ۋە بالىلىرىدىن قاچىدۇ[34ـ36].

لِكُلِّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ

Likul lim-riʹim minhum Yawmaʹiẓiñ shaʹnuñy yug̣neeh.

ئۇ كۈندە ھەر ئادەمنىڭ بىر ھالى بولىدۇكى، ئۇنىڭ باشقىلارغا قارىشىغا (شۇ ھالى) يار بەرمەيدۇ.

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ

Wujoohuñy Yawmaʹiẓim musfirah,

ئۇ كۈندە نۇرغۇن يۈزلەردىن نۇر، كۈلكە ۋە خۇشال ـ خۇراملىق يېغىپ تۇرىدۇ[38ـ39].

ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ

Ḍaaḥikatum mustabshirah.

ئۇ كۈندە نۇرغۇن يۈزلەردىن نۇر، كۈلكە ۋە خۇشال ـ خۇراملىق يېغىپ تۇرىدۇ[38ـ39].

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ

Wa-wujoohuñy Yawmaʹiẓin ʻalayhaa g̣abarah;

يەنە بۇ كۈندە نۇرغۇن يۈزلەرنى چاڭ ـ توزان بېسىپ كەتكەن، قارىداپ كەتكەن بولىدۇ[40ـ41]،

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ

Tarhaq̣uhaa q̣atarah:

يەنە بۇ كۈندە نۇرغۇن يۈزلەرنى چاڭ ـ توزان بېسىپ كەتكەن، قارىداپ كەتكەن بولىدۇ[40ـ41]،

أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ

ʹUlaaaʹika humul kafaratul Fajarah.

بۇلار بولسا كاپىرلاردۇر، فاجىرلاردۇر.