Al-Muddaththir

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلْمُدَّثِّرُ

Yaaaʹayyuhal Muddas̤s̤ir!

ئى (ۋەھىي نازىل بولغان چاغدا) كىيىمگە چۈمكىلىۋالغۇچى (پەيغەمبەر!)

قُمْ فَأَنذِرْ

Q̣um faʹañẓir!

تۇر! (ئىنسانلارنى) ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇر.

وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ

Wa-Rabbaka fakabbir!

پەرۋەردىگارىڭنى ئۇلۇغلا.

وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ

Wa-s̤iyaabaka faṭahhir!

كىيىمىڭنى پاك تۇت.

وَٱلرُّجْزَ فَٱهْجُرْ

Warrujza fahjur!

ئازابتىن (يەنى ئازابقا قالدۇرىدىغان ئىشلاردىن) يىراق بول.

وَلَا تَمْنُن تَسْتَكْثِرُ

Wa-laa tamnuñ tastaks̤ir.

كۆپ ئېلىش نىيىتىدە بەرمە (يەنى بىر كىشىگە بىرەر سوۋغا بەرسەڭ، ئۇنىڭدىن بەرگەن نەرسەڭدىن كۆپرەك نەرسە ئېلىشنى تەمە قىلما)،

وَلِرَبِّكَ فَٱصْبِرْ

Wa-li-Rabbika faṣbir!

پەرۋەردىگارىڭنىڭ (رازىلىقى) ئۈچۈن (قەۋمىڭدىن يەتكەن ئەزىيەتكە) سەۋر قىل.

فَإِذَا نُقِرَ فِى ٱلنَّاقُورِ

Faʹiẓaa nuq̣ira fin naaq̣oor.

سۇر چېلىنغان ۋاقىت ـ ئۇ كۈن قىيىن كۈندۇر[8ـ9].

فَذَٰلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ

Faẓaalika Yawmaʹiẓiñy Yawmun ʻAseer,―

سۇر چېلىنغان ۋاقىت ـ ئۇ كۈن قىيىن كۈندۇر[8ـ9].

عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ غَيْرُ يَسِيرٍ

ʻAlal kaafireena g̣ayru yaseer.

كاپىرلارغا ئاسان ئەمەستۇر.

ذَرْنِى وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيدًا

Ẓarnee wa-man khalaq̣tu wa-ḥeedaa!―

(ئى مۇھەممەد!) مەن تەنھا ياراتقان كىشىنى (يەنى ۋەلىد ئىبن مۇغىرەنى) ماڭا قويۇۋەت.

وَجَعَلْتُ لَهُۥ مَالًا مَّمْدُودًا

Wa-jaʻaltu lahoo maalam mamdoodaa,

ئۇنىڭغا نۇرغۇن مال بەردىم.

وَبَنِينَ شُهُودًا

Wa-baneena shuhoodaa!―

ئۇنىڭغا كۆز ئالدىدا تۇرىدىغان ئوغۇللارنى بەردىم.

وَمَهَّدتُّ لَهُۥ تَمْهِيدًا

Wa-mahhattu lahoo tamheedaa!

ئۇنىڭ ئابرويىنى ئۆستۈردۈم.

ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ

S̤umma yaṭ-maʻu ʹan ʹazeed;―

ئاندىن ئۇ يەنە كۆپ بېرىشىمنى تەمە قىلىدۇ.

كَلَّآ ۖ إِنَّهُۥ كَانَ لِـَٔايَـٰتِنَا عَنِيدًا

Kallaa! ʹinnahoo kaana liʹAayaatinaa ʻaneedaa!

ياق، (يەنى ئۇنىڭ خالىغىنى بولمايدۇ)، چۈنكى ئۇ بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزگە قارشى چىقتى.

سَأُرْهِقُهُۥ صَعُودًا

Saʹurhiq̣uhoo ṣaʻoodaa!

ئۇنىڭغا قاتتىق ئازابىمنى تېتىتىمەن.

إِنَّهُۥ فَكَّرَ وَقَدَّرَ

ʹInnahoo fakkara wa-q̣addar;―

ئۇ (پەيغەمبەر ۋە قۇرئان ھەققىدە) ئويلاندى، (قۇرئان توغرۇلۇق نېمە دېيىشنى ۋە قانداق بوھتان قىلىشنى) پىلانلىدى.

فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ

Faq̣utila kayfa q̣addar!―

لەنەت بولسۇنكى، ئۇ قانداق پىلانلىدى؟

ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ

S̤umma q̣utila kayfa q̣addar!―

يەنە لەنەت بولسۇنكى، ئۇ قانداق پىلانلىدى.

ثُمَّ نَظَرَ

S̤umma naz̤̣ar;

ئاندىن ئۇ قارىدى،

ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ

S̤umma ʻabasa wa-basar;

ئاندىن قوشۇمىسىنى تۈردى ۋە چىرايىنى پۈرۈشتۈردى،

ثُمَّ أَدْبَرَ وَٱسْتَكْبَرَ

S̤umma ʹadbara wastakbar;

ئاندىن (ئىماندىن) يۈز ئۆرۈدى (پەيغەمبەرگە ئەگىشىشتىن) تەكەببۇرلۇق بىلەن باش تارتتى،

فَقَالَ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ

Faq̣aala ʹin haaẓaaa ʹillaa siḥruñy yuʹs̤ar;

«بۇ (كالامۇللاھ ئەمەس) پەقەت ئۆگىنىلگەن سېھىردۇر، بۇ پەقەت ئىنسان سۆزىدۇر» دېدى[24ـ25].

إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا قَوْلُ ٱلْبَشَرِ

ʹIn haaẓaaa ʹillaa q̣awlul bashar!

«بۇ (كالامۇللاھ ئەمەس) پەقەت ئۆگىنىلگەن سېھىردۇر، بۇ پەقەت ئىنسان سۆزىدۇر» دېدى[24ـ25].

سَأُصْلِيهِ سَقَرَ

Saʹuṣleehi Saq̣ar!

ئۇنى مەن سەقەرگە (يەنى دوزاخقا) سالىمەن.

وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا سَقَرُ

Wa-maaa ʹadraaka maa- saq̣ar?

سەقەرنىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟

لَا تُبْقِى وَلَا تَذَرُ

Laa- tubq̣ee wa-laa taẓar!―

ئۇ ھېچ نەرسىنى قالدۇرمايدۇ، قويمايدۇ (بەلكى كۆيدۈرۈپ تاشلايدۇ).

لَوَّاحَةٌ لِّلْبَشَرِ

Lawwaaḥatul lilbashar!―

ئۇ (چوڭلۇقىدىن) ئىنسانلارنىڭ (كۆزلىرىگە يىراق مۇساپىلەردىن) كۆرۈنۈپ تۇرىدۇ.

عَلَيْهَا تِسْعَةَ عَشَرَ

ʻAlayhaa tisʻata ʻashar.

ئۇنىڭغا 19 پەرىشتە مۇئەككەلدۇر.

وَمَا جَعَلْنَآ أَصْحَـٰبَ ٱلنَّارِ إِلَّا مَلَـٰٓئِكَةً ۙ وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِيَسْتَيْقِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ وَيَزْدَادَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِيمَـٰنًا ۙ وَلَا يَرْتَابَ ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۙ وَلِيَقُولَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ وَٱلْكَـٰفِرُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَـٰذَا مَثَلًا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ ۚ وَمَا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ ۚ وَمَا هِىَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْبَشَرِ

Wa-maa jaʻalnaaa ʹAṣḥaaban naari ʹillaa malaaaʹikatañw wa-maa jaʻalnaa ʻiddatahum ʹillaa fitnatal lillaẓeena kafaroo liyastayq̣inal laẓeena ʹootul Kitaaba wa-yazdaadal laẓeena ʹaamanooo ʹeemaanañw Walaa yartaabal laẓeena ʹootul Kitaaba wal-Muʹminoona wa-liyaq̣oolal laẓeena fee q̣uloobihim maraḍuñw walkaafiroona maaẓaaa ʹaraadal laahu bihaaẓaa mas̤alaa? Kaẓaalika yuḍillul laahu mañy yashaaaʹu wa-yahdee mañy yashaaaʹ. Wa-maa yaʻlamu junooda Rabbika ʹillaa Hoo. Wa-maa hiya ʹillaa ẓikraa lil-bashar.

بىز دوزاخ مۇئەككەللىرىنى پەقەت پەرىشتىلەردىن قىلدۇق، بىز ئۇلارنىڭ سانى بىلەن پەقەت كاپىرلارنى سىنىدۇق، تاكى ئەھلى كىتاب (ئۆزلىرىنىڭ ساماۋى كىتابلىرىدىكى بۇ ساننى كۆرۈپ قۇرئاننىڭ ھەق ئىكەنلىكىگە) ئىمان ئېيتماي، مۆمىنلەرنىڭ (پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ بەرگەن خەۋىرىگە ئىشەنگەنلىكلىرىدىن ۋە ئەھلى كىتابنىڭ قۇرئان خەۋەرلىرىنىڭ تەۋرات، ئىنجىلدىكى خەۋەرلەرگە ئۇيغۇن ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلغانلىقىدىن) ئىمانى كۈچەيگەي! ئەھلى كىتاب ۋە مۆمىنلەر (بۇنىڭدىن) شەكلەنمەيدۇ، دىللىرىدا كېسەل بارلار (يەنى مۇناپىقلار)، كاپىرلار: «بۇ مىسالدىن ئاللاھ نېمىنى ئىرادە قىلىدۇ» دەيدۇ، ئاللاھ مۇشۇنداق خالىغان ئادەمنى گۇمراھ قىلىدۇ، خالىغان ئادەمنى ھىدايەت قىلىدۇ، پەرۋەردىگارىڭنىڭ قوشۇنىنى (يەنى پەرىشتىلەرنىڭ سانىنىڭ كۆپلۈكىنى، ئۇلارنىڭ كۈچ ـ قۇۋۋىتىنى ۋە ئۇلارنىڭ يارىتىلىشتىكى چوڭلۇقىنى) پەقەت ئۇ ئۆزى بىلىدۇ، بۇ، (يەنى ئاللاھ بايان قىلغان دوزاخ) پەقەت ئىنسانلار ئۈچۈن ۋەز ـ نەسىھەتتۇر.

كَلَّا وَٱلْقَمَرِ

Kallaa wal-Q̣amar,

ياق (يەنى ئۇ مەسخىرە قىلغۇچىلار قەبىھ قىلمىشىدىن يانسۇن)، ئاي بىلەن قەسەمكى،

وَٱلَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ

Wallayli ʹiẓ ʹadbar,

ئۆتۈپ كەتكەن كېچە بىلەن قەسەمكى،

وَٱلصُّبْحِ إِذَآ أَسْفَرَ

Waṣ-Ṣubḥi ʹiẓaaa ʹasfar,―

يورۇغان سۈبھى بىلەن قەسەمكى،

إِنَّهَا لَإِحْدَى ٱلْكُبَرِ

ʹInnahaa laʹiḥdal kubar,

شۈبھىسىزكى، دوزاخ بالالاردىن بىرىدۇر (ئۇنى قانداقمۇ مەسخىرە قىلىسىلەر ۋە ئۇنىڭغا چىنپۈتمەيسىلەر؟).

نَذِيرًا لِّلْبَشَرِ

Naẓeeral lilbashar,―

ئۇ ئىنسانلارنى ئاگاھلاندۇرغۇچىدۇر.

لِمَن شَآءَ مِنكُمْ أَن يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ

Limañ shaaaʹa miñkum ʹañy yataq̣addama ʹaw yataʹakhkhar;

سىلەردىن (جەننەتكە) ئىلگىرىلەشنى خالىغان ياكى (دوزاختىن) چېكىنىشنى خالىغان ئادەمنى ئاگاھلاندۇرغۇچىدۇر.

كُلُّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ

Kullu nafsim bimaa kasabat raheenah,

ھەر ئىنسان قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن (دوزاختا) مەھبۇستۇر.

إِلَّآ أَصْحَـٰبَ ٱلْيَمِينِ

ʹIllaaa ʹAṣḥaabal yameen.

پەقەت ئەسھابى يەمىن (يەنى سائادەتمەن مۆمىنلەر) بۇنىڭدىن مۇستەسنا.

فِى جَنَّـٰتٍ يَتَسَآءَلُونَ

Fee Jannaatiñy yatasaaaʹaloon

ئۇلار جەننەتلەردە بولۇپ، گۇناھكارلاردىن: «سىلەرنى دوزاخقا كىرگۈزگەن نېمە؟» دەپ سورايدۇ[40ـ42].

عَنِ ٱلْمُجْرِمِينَ

ʻAnil mujrimeen:

ئۇلار جەننەتلەردە بولۇپ، گۇناھكارلاردىن: «سىلەرنى دوزاخقا كىرگۈزگەن نېمە؟» دەپ سورايدۇ[40ـ42].

مَا سَلَكَكُمْ فِى سَقَرَ

Maa- salakakum fee Saq̣ar?

ئۇلار جەننەتلەردە بولۇپ، گۇناھكارلاردىن: «سىلەرنى دوزاخقا كىرگۈزگەن نېمە؟» دەپ سورايدۇ[40ـ42].

قَالُوا۟ لَمْ نَكُ مِنَ ٱلْمُصَلِّينَ

Q̣aaloo lam naku minal Muṣalleen;

ئۇلار (جاۋابەن) ئېيتىدۇ: «بىز ناماز ئوقۇمىدۇق.

وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ ٱلْمِسْكِينَ

Wa-lam naku nuṭʻimul miskeen;

مىسكىنلەرگە تائام بەرمىدۇق.

وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ ٱلْخَآئِضِينَ

Wa-kunnaa nakhooḍu maʻal khaaaʹiḍeen;

بىز بىھۇدە سۆز قىلغۇچىلار بىلەن بىللە بىھۇدە سۆز قىلاتتۇق.

وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ

Wa-kunnaa nukaẓẓibu bi-Yawmid Deen

قىيامەت كۈنىنى ئىنكار قىلاتتۇق،

حَتَّىٰٓ أَتَىٰنَا ٱلْيَقِينُ

Ḥattaaa ʹataanal yaq̣een.

تاكى بىز ئۆلگۈچە (شۇنداق قىلدۇق)».

فَمَا تَنفَعُهُمْ شَفَـٰعَةُ ٱلشَّـٰفِعِينَ

Famaa tañfaʻuhum shafaaʻatush shaafiʻeen.

شاپائەت قىلغۇچىلارنىڭ شاپائىتى ئۇلارغا پايدا بەرمەيدۇ (يەنى ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتقۇزىدىغان شاپائەتچى بولمايدۇ، ئۇلارغا پۈتۈن ئەھلى زېمىن شاپائەت قىلغان تەقدىردىمۇ، ئۇلارنىڭ شاپائىتى قوبۇل قىلىنمايدۇ).

فَمَا لَهُمْ عَنِ ٱلتَّذْكِرَةِ مُعْرِضِينَ

Famaa lahum ʻanit taẓkirati muʻriḍeen,

ئۇلار نېمىشقا ۋەز (يەنى قۇرئان) دىن يۈز ئۆرۈيدۇ؟

كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُّسْتَنفِرَةٌ

Kaʹannahum ḥumurum mustañfirah,

گويا ئۇلار يولۋاستىن قاچقان ياۋايى ئېشەكلەردۇر (يەنى بۇ مۇشرىكلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى كۆرگەندە، ئۇنىڭدىن خۇددى يولۋاسنى كۆرۈپ قاچقان ياۋا ئېشەكلەردەك قاچىدۇ)[50ـ51].

فَرَّتْ مِن قَسْوَرَةٍۭ

Farrat miñ q̣aswarah!

گويا ئۇلار يولۋاستىن قاچقان ياۋايى ئېشەكلەردۇر (يەنى بۇ مۇشرىكلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى كۆرگەندە، ئۇنىڭدىن خۇددى يولۋاسنى كۆرۈپ قاچقان ياۋا ئېشەكلەردەك قاچىدۇ)[50ـ51].

بَلْ يُرِيدُ كُلُّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ أَن يُؤْتَىٰ صُحُفًا مُّنَشَّرَةً

Bal yureedu kullum riʹim minhum ʹañy yuʹtaa ṣuḥufam munashsharah!

بەلكى ئۇلاردىن ھەر كىشى ئۆزىگە ئوچۇق سەھىپىلەر بېرىلىشىنى خالايدۇ (يەنى ئۇلار ئاللاھنىڭ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان كىتابىدەك كىتاب نازىل قىلىنىشىنى تەمە قىلىدۇ).

كَلَّا ۖ بَل لَّا يَخَافُونَ ٱلْـَٔاخِرَةَ

Kaallaa! Bal laa- yakhaafoonal ʹAakhirah.

ياق (يەنى ئۇلار مۇنداق تەمەدىن يانسۇن). بەلكى ئۇلار (ئاخىرەتتىن) قورقمايدۇ.

كَلَّآ إِنَّهُۥ تَذْكِرَةٌ

Kallaaa ʹinnahoo taẓkirah:

ياق، مۇقەررەركى، ئۇ (يەنى قۇرئان) ۋەز ـ نەسىھەتتۇر (ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ بەختىيار بولۇشىنى كۆزلەيدىغان بولسا، قۇرئان ئۇلارنىڭ ۋەز ـ نەسىھەت ئېلىشىغا يېتەرلىكتۇر).

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ

Famañ shaaaʹa ẓakarah!

خالىغان ئادەم ئۇنىڭدىن ۋەز ـ نەسىھەت ئالىدۇ.

وَمَا يَذْكُرُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ هُوَ أَهْلُ ٱلتَّقْوَىٰ وَأَهْلُ ٱلْمَغْفِرَةِ

Wa-maa yaẓkuroona ʹillaaa ʹañy yashaaaʹal laah: Huwa ʹAhlut taq̣waa wa-ʹAhlul Mag̣firah.

ئۇلار پەقەت خالىسا، ئاندىن ۋەز ـ نەسىھەت ئالىدۇ، ئاللاھ (بەندىلىرى) قورقۇشقا تېگىشلىك زاتتۇر، (بەندىلىرىنى) مەغپىرەت قىلىشقا لايىق زاتتۇر.