Surah An-NisaBegins here at 4:24
-
4:24
۞ وَٱلْمُحْصَنَـٰتُ مِنَ ٱلنِّسَآءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ ۖ كِتَـٰبَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَأُحِلَّ لَكُم مَّا وَرَآءَ ذَٰلِكُمْ أَن تَبْتَغُوا۟ بِأَمْوَٰلِكُم مُّحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَـٰفِحِينَ ۚ فَمَا ٱسْتَمْتَعْتُم بِهِۦ مِنْهُنَّ فَـَٔاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَٰضَيْتُم بِهِۦ مِنۢ بَعْدِ ٱلْفَرِيضَةِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا
Walmuḥṣanaatu minan Nisaaaʹi ʹillaa maa- malakat ʹaymaanukum. Kitaabal laahi ʻalaykum. Wa-ʹuḥilla lakum maa waraaaʹa ẓaalikum ʹañ tabtag̣oo biʹamwaalikum muḥṣineena g̣ayra musaafiḥeen. Famas tamtaʻtum̃ bihee minhunna faʹaatoohunna ʹujoorahunna fareeḍah. Wa-laa junaaḥa ʻalaykum fimaa taraaḍaytum̃ bihee mim baʻdil fareeḍati, ʹinnal laaha kaana ʻAleeman Ḥakeemaa.
(ههروهها حهرامه) لێتان ئهو ئافرهتانهی که مێردیان ههیه جگه له کهنیزهکتان (لهو زهمانهدا باو بووه، جا ئهم سنوورانه) خوا بڕیاریداوه لهسهرتان، جگه لهوانهی که باسکران، حهڵاڵه بۆتان بههۆی ماڵ و دارایتانهوه هاوسهر بگرن (تا چوار ئافرهت) تا پاک داوێن بن و له سنووری ڕهوشتی بهرز دهرنهچن، جا لهگهڵ ههر ئافرهتێکدا هاوسهریتان گرت ئهوه فهرزه که مارهییهکهیان بدهنێ و هیچ گوناهیش نیه له سهرتان له کهم کردنهوهی ئهو مارهییهی لهسهری ڕێککهوتبوون له دوای دیاریکردنی، بهڕاستی خوا ههمیشهو بهردهوام زاناو دانایه.
-
4:25
وَمَن لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنكُمْ طَوْلًا أَن يَنكِحَ ٱلْمُحْصَنَـٰتِ ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ فَمِن مَّا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُم مِّن فَتَيَـٰتِكُمُ ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ ۚ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَـٰنِكُم ۚ بَعْضُكُم مِّنۢ بَعْضٍ ۚ فَٱنكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَءَاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِٱلْمَعْرُوفِ مُحْصَنَـٰتٍ غَيْرَ مُسَـٰفِحَـٰتٍ وَلَا مُتَّخِذَٰتِ أَخْدَانٍ ۚ فَإِذَآ أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفَـٰحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى ٱلْمُحْصَنَـٰتِ مِنَ ٱلْعَذَابِ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِىَ ٱلْعَنَتَ مِنكُمْ ۚ وَأَن تَصْبِرُوا۟ خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
Wa-mal lam yastaṭiʻ miñkum ṭawlan ʹañy yañkiḥal Muḥṣanaatil Muʹminaati famim maa malakat ʹaymaanukum miñ fatayaatikumul Muʹminaat: wallaahu ʹaʻlamu biʹeemaanikum Baʻḍukum mim baʻḍ: fañkiḥoohunna biʹiẓni ʹahlihinna wa-ʹaatoohunna ʹujoorahunna bilmaʻroofi muḥṣanaatin g̣ayra musaafiḥaatiñw walaa muttakhiẓaati ʹakhdaan. Faʹiẓaaa ʹuḥṣinna faʹin ʹatayna bifaaḥishatiñ faʻalayhinna niṣfu maa- ʻalal muḥṣanaati minal ʻaẓaab. Ẓaalika liman khashiyal ʻanata miñkum. Wa-ʹañ taṣbiroo khayrul lakum: wallaahu G̣afoorur Raḥeem.
ئهوهش که نهیتوانی له ئێوه لهبهر دهست کورتی، ئافرهتانی سهربهستی باوهڕدا ماره بکات، ئهوه با له کچهکهنیزهکه ئیماندارهکانتان بخوازێت، خوایش زانایه که ڕادهی ئیمانتان چهنده و چۆنه، ئێوه ههندێکتان له ههندێکتانن (ههمووتان له ئادهم و حهوان و ئهم جیاوازیه چینایهتیه شتێکی کاتی یه)، لهبهرئهوه ئهو کهنیزهکانه ماره بکهن لهسهر ڕهزامهندی کهس و کارو خاوهنهکانیان و مارهییان بهچاکی پێ بدهن، لهکاتێکدا ئهو کهنیزهکانهش پێویسته پاک داوێن بن و دووربن له داوێن پیسی و دۆست گرتنهوه، خۆ ئهگهر شوویان کردو لهوهودوا داوێن پیسیهکانیان ئهنجامدا ئهوه نیوهی سزای ئافرهتانی سهربهست دهدرێن (چونکه ئازادیی تهواویان نهبووه لهو سهردهمهدا)، لهبهر ئهوه مارهکردنیان بۆ ئهوانهتانه که دهترسێت تووشی ههڵهو گوناهـ ببێت، خۆڕاگریتان (تا خوا دهرووتان لێدهکاتهوه) چاکتره بۆتان، خوایش لێخۆشبوو و میهرهبانه.
-
4:26
يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
Yureedul laahu liyubayyina lakum wa-yahdiyakum sunanal laẓeena miñ q̣ablikum wa-yatooba ʻalaykum: wallaahu ʻAleemun Ḥakeem.
بێگومان خوا دهیهوێت (بهم شێوهیه) ههموو شتێکتان بۆ ڕوون بکاتهوه و ڕێنموویتان بکات بۆ ئهو یاساو بهرنامانهی پێش خۆتان (که پێغهمبهران هێناویانه له جیهانی کۆمهڵایهتی و پهیوهندیهکان و... هتد) و تهوبه و پهشیمانیشتان لێ وهربگرێت، خوا زاناو دانایه.
-
4:27
وَٱللَّهُ يُرِيدُ أَن يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَيُرِيدُ ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلشَّهَوَٰتِ أَن تَمِيلُوا۟ مَيْلًا عَظِيمًا
Wallaahu yureedu ʹañy yatooba ʻalaykum; Wayureedul laẓeena yattabiʻoonash shahawaati ʹañ tameeloo maylan ʻaz̤̣eemaa.
بێگومان خوا دهیهوێت تهوبه و پهشیمانیتان لێ وهربگرێت و له ههڵهکانتان خۆش بێت، (بهڵام) ئهوانهی شوێن ئارهزهووات و ههوهسبازی کهوتوون دهیانهوێت ئێوه لابدهن به لادانێکی گهوره.
-
4:28
يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمْ ۚ وَخُلِقَ ٱلْإِنسَـٰنُ ضَعِيفًا
Yureedul laahu ʹañy yukhaffifa ʻañkum; wa-khuliq̣al ʹiñsaanu ḍaʻeefaa.
خوا دهیهوێت (بهم بهرنامه و ڕێبازانه) بارتان سووک بکات و کار ئاسانیتان بۆ بکات (چونکه) ئادهمیزاد به لاوازی دروست کراوه (له بهرامبهر ئارهزووهکانیهوه خۆڕاگرنیه).
-
4:29
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَأْكُلُوٓا۟ أَمْوَٰلَكُم بَيْنَكُم بِٱلْبَـٰطِلِ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَـٰرَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ ۚ وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا
Yaaaʹayyuhal laẓeena ʹaamanoo laa- taʹkulooo ʹamwaalakum̃ baynakum̃ bilbaaṭili ʹillaaa ʹañ takoona tijaaratan ʻañ taraaḍim miñkum: walaa taq̣tulooo ʹanfusakum: ʹinnal laaha kaana bikum Raḥeemaa!
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه ماڵ و سامانی یهکتر بهناحهق و بهبێ بهرامبهر مهخۆن لهنێوان خۆتاندا، مهگهر بازرگانیهک بێت و لهسهر ڕهزامهندی ههموولایهکتان بێت، خۆتان مهکوژن و (یهکتر بهناحهق مهکوژن، کاتێک بێزاریی و بێتاقهتی ڕووتان تێدهکات یان تووشی زیانێک دهبن)، بهڕاستی خوا میهرهبانه پێتان.
-
4:30
وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ عُدْوَٰنًا وَظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَارًا ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرًا
Wa-mañy yafʻal ẓaalika ʻudwaanañw wa-Z̤̣ulmañ fasawfa nuṣleehi Naaraa: wa-kaana ẓaalika ʻalal laahi yaseeraa.
ههر کهسێکیش کاری وابکات (سامانی خهڵکی بهناحهق بخوات یان خۆی یان خهڵک بکوژێت) بهدوژمنایهتی و ستهمکردن، ئهوه له ئایندهدا دهیخهینه دۆزهخهوه و بهئاگر دهیسووتێنین، ئهو کارهش بۆ خوا ههمیشه و بهردهوام ئاسانه.
-
4:31
إِن تَجْتَنِبُوا۟ كَبَآئِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّـَٔاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُم مُّدْخَلًا كَرِيمًا
ʹIñ tajtaniboo kabaaaʹira maa- tunhawna ʻanhu nukaffir ʻañkum sayyiʹaatikum wa-nudkhilkum Mudkhalañ kareemaa.
ئهگهر خۆتان بپارێزن لهو تاوانه گهورانهی قهدهغه کراوه لێتان، ئهوه له گوناههکانی ترتان چاوپۆشی دهکهین و دهتانخهینه جێیهکی خۆش و سازگارو ڕێزدارهوه (که بهههشتی بهرینه).
-
4:32
وَلَا تَتَمَنَّوْا۟ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِّمَّا ٱكْتَسَبُوا۟ ۖ وَلِلنِّسَآءِ نَصِيبٌ مِّمَّا ٱكْتَسَبْنَ ۚ وَسْـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضْلِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمًا
Wa-laa tatamannaw maa- faḍḍalal laahu bihee baʻḍakum ʻalaa baʻḍ. Lirrijaali naṣeebum mimmak tasaboo, wa-lin-Nisaaaʹi naṣeebum mimmak tasabn. Wasʹalul laaha miñ faḍlih. ʹInnal laaha kaana bikulli shayʹin ʻAleemaa.
ئاواتهخوازی شتێک مهکهن که خوا بهخشیوویهتی بهههندێکتان و (نهیبهخشیووه بهههندێکتان، چونکه خوا دادپهروهره و یاساکانی له ڕووی زانستی و حیکمهتهوهیه، کاتێک مافی داوه بهپیاوان، له ههندێک ڕووی تریشهوه مافی داوه بهئافرهتان... هتد) پیاوان، بهشێکیان ههیه لهوهی که بهدهستیان هێناوه، ههروهها ئافرهتانیش بهشێکیان ههیه لهوهی که بهدهستیان هێناوه، ههمیشه و بهردهوامیش داوای زیاده بهخشش و بههرهی خوا بکهن، چونکه بهڕاستی خوا بهههموو شتێک زانایه.
-
4:33
وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَٰلِىَ مِمَّا تَرَكَ ٱلْوَٰلِدَانِ وَٱلْأَقْرَبُونَ ۚ وَٱلَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ فَـَٔاتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدًا
Wa-likulliñ jaʻalnaa mawaaliya mimmaa tarakal waalidaani wal-ʹaq̣raboon. Wallaẓeena ʻaq̣adat ʹaymaanukum faʹaatoohum naṣeebahum. ʹInnal laaha kaana ʻalaa kulli shayʹiñ Shaheedaa.
بۆ ههموو کهسێک و ههموو سامانێک چهند میراتبهرێکمان داناوه لهوهی که له دایک و باوک و خزمان بهجێ ماوه (تا بهدادپهروهریی وهکو دیاریکراوه دابهشی بکهن) و بۆ ئهوانهش که پهیمانتان لهگهڵ بهستوون کهوا میرات لهیهکتر بگرن، مافی ئهوانیش بدهن، بهڕاستی خوا ههمیشهو بهردهوام شایهتێکی ئاگاداره بهسهر ههموو شتێکدا.
-
4:34
ٱلرِّجَالُ قَوَّٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَآ أَنفَقُوا۟ مِنْ أَمْوَٰلِهِمْ ۚ فَٱلصَّـٰلِحَـٰتُ قَـٰنِتَـٰتٌ حَـٰفِظَـٰتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ ٱللَّهُ ۚ وَٱلَّـٰتِى تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهْجُرُوهُنَّ فِى ٱلْمَضَاجِعِ وَٱضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا۟ عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا
ʹArrijaalu q̣awwaamoona ʻalan Nisaaaʹi bimaa faḍ-ḍalal laahu baʻḍahum ʻalaa baʻḍiñw wabimaaa ʹañfaq̣oo min ʹamwaalihim, Faṣ-Ṣaaliḥaatu q̣aanitaatun ḥaafi-Z̤̣atul lil-g̣aybi bimaa ḥafi-Z̤̣al laah. Wallaatee takhaafoona nushoozahunna faʻi-Z̤̣oohunna wahjuroohunna fil maḍaajiʻi waḍriboohunn. Faʹin ʹaṭaʻnakum falaa tabg̣oo ʻalayhinna sabeelaa: ʹinnal laaha kaana ʻAliyyañ Kabeeraa.
پیاوان سهرپهرشتیارن بهسهر هاوسهرهکانیانهوه، ئهمهش بههۆی ڕێزو زیاده ئهرکێکهوه که خوا داویهتی بهههندێک بهسهر ههندێکی تردا (سهرهڕای ئهوهی که)پیاوان لهماڵ و سامانیان خهرج دهکهن (له پێناوی ئاسوودهیی و خۆشگوزهرانی ئافرهتاندا)، لهولاشهوه ئافرهتانی ژیرو دیندارو گونجاو ههمیشه گوێڕایهڵی مێردهکانیانن، نهێنی نێوان خۆیان و مێردهکانیان دهپارێزن (بهتایبهت ئهو نهێنیانهی خوا دهیهوێت پارێزراو بن) بههۆی ئهوهی که خوا مافهکانی ئهوانی پاڕاستووه، ئهو ئافرهتانهش ئێوه دهترسن سهرکهشی وسهرپێچی بکهن سهرهتا ئامۆژگاریان بکهن، (ئهگهر سوودی نهبوو) لهناو جێدا پشتیان تێبکهن، (ئهگهر ئهوهش سوودی نهبوو) لێیان بدهن (بهمهرجێک لێدانهکه له دهم و چاو نهبێت و ئاسهوار بهجێنههێڵێت)، ئهگهر بهم هۆیانهوه له لادان و یاخی بوون وازیان هێنا، ئهوه ئیتر ستهمیان لێمهکهن و ڕێگهی تر مهگرنهبهر (بۆ ئازاردانیان) بێگومان خوا بهرزو بڵندو گهورهیه، (ئهگهر ستهمیان لێبکهن تۆڵهتان لێدهسێنێت).
-
4:35
وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَٱبْعَثُوا۟ حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِۦ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَآ إِن يُرِيدَآ إِصْلَـٰحًا يُوَفِّقِ ٱللَّهُ بَيْنَهُمَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا
Wa-ʹin khiftum shiq̣aaq̣a baynihimaa fabʻas̤oo ḥakamam min ʹahlihee waḥakamam min ʹahlihaa. ʹIñy yureedaaa ʹiṣlaaḥ añyyuwaffiq̣il laahu baynahumaa: ʹinnal laaha kaana ʻAleeman Khabeeraa.
خۆ ئهگهر ترسان لهوهی نێوان ژن و مێرد بشێوێت (کێشهیان چارهسهر نهکرێت)، دادوهرێک له خزمی پیاوهکه و دادوهرێک له خزمی ژنهکه بنێرن (بۆ ڕێکخستنیان) ئهگهر چاکسازی و ڕێکخستنیان بوێت، ئهوه خوا پێکهاتن فهراههم دههێنێت له نێوان ژن و مێردهکهدا، بێگومان خوا ههمیشهو بهردهوام زاناو ئاگایه.
-
4:36
۞ وَٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا۟ بِهِۦ شَيْـًٔا ۖ وَبِٱلْوَٰلِدَيْنِ إِحْسَـٰنًا وَبِذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْيَتَـٰمَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينِ وَٱلْجَارِ ذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْجَارِ ٱلْجُنُبِ وَٱلصَّاحِبِ بِٱلْجَنۢبِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا
Waʻbudul laaha wa-laa tushrikoo bihee shayʹañw wabilwaalidayni ʹiḥsaanañw Wabiẓil q̣urbaa wal-yataamaa wal-masaakeeni wal-jaari ẓil q̣urbaa wal-jaaril junubi waṣ-ṣaaḥibi biljambi wabnis sabeeli wa-maa malakat ʹaymaanukum: ʹinnal laaha laa- yuḥibbu mañ kaana mukhtaalañ fakhooraa;
(ئهی خهڵکینه) تهنها خوا بپهرستن و هیچ جۆره شهریک و هاوهڵێکی بۆ بڕیار مهدهن و چاکهکار بن لهگهڵ دایک و باوکتان و خزمان و ههتیووان و ههژاران و دراوسێی خزم و دراوسێی نزیک و دراوسێی بێگانهداو هاوهڵی کارو سهفهرو ڕێبوارو ژێر دهستهکانتاندا، بهڕاستی خوا ئهوانهی خۆش ناوێت که خۆدهنوێنن و فیزدهکهن و فهخر دهفرۆشن بهسهر خهڵکیدا.
-
4:37
ٱلَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ ٱلنَّاسَ بِٱلْبُخْلِ وَيَكْتُمُونَ مَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۗ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَـٰفِرِينَ عَذَابًا مُّهِينًا
ʹAllaẓeena yabkhaloona wa-yaʹmuroonan naasa bilbukhli wa-yaktumoona maaa ʹaataahumul laahu miñ faḍlih; wa-ʹaʻtadnaa lilkaafireena ʻaẓaabam muheenaa;
ئهوانهی ڕهزیلی دهکهن و فهرمان دهدهن بهخهڵکی که ڕهزیل بن و ئهو شتانهی خوا له زیاده فهزڵی خۆی پێی بهخشیوون (له ماڵ و سامان و زانستی) دهیشارنهوه و (نایهڵن کهس سوودی لێوهربگرێت، با ئهوه بزانن) که ئێمه بۆ خوانهناسان سزایهکی سهرشۆڕکهرمان ئاماده کردووه.
-
4:38
وَٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمْ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَلَا بِٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۗ وَمَن يَكُنِ ٱلشَّيْطَـٰنُ لَهُۥ قَرِينًا فَسَآءَ قَرِينًا
Wallaẓeena yuñfiq̣oona ʹamwaalahum riʹaaaʹan naasi wa-laa yuʹminoona billaahi wa-laa bil-Yawmil ʹAakhir. Wa-mañy yakunish shayṭaanu lahoo q̣areenañ fasaaaʹa q̣areenaa.
ئهوانهش که ماڵ و سامانیان بۆ ڕووپامایی خهڵکی دهبهخشن، باوهڕناهێنن نه به خوا، نه بهرۆژی دوایی (دیاره که شهیتان ئهوانی له خشته بردووه و کردوونی بههاوهڵی خۆی) جا ئهوهی شهیتان بکاته هاوهڵ و هاودهمی خۆی (مهگهر خوا بزانێت) چ ناپوخت و نالهبارێکی کردۆته هاوهڵی خۆی.
-
4:39
وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَأَنفَقُوا۟ مِمَّا رَزَقَهُمُ ٱللَّهُ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِهِمْ عَلِيمًا
Wa-maaẓaa ʻalayhim law ʹaamanoo billaahi wal-Yawmil ʹAakhiri wa-ʹañfaq̣oo mimmaa razaq̣ahumul laah? Wa- kaanallaahu bihim ʻAleemaa.
چ زیانێکیان لێدهکهوت؟ چیان بهسهر دههات؟ (ئهو خهڵکه) ئهگهر باوهڕیان به خواو ڕۆژی دوایی بهێنایه و لهو ڕزق و ڕۆزیهی که خوا پێی بهخشیوون بیانبهخشیایه (جگه له سوود و قازانجی بێ سنوور له ههردوو دنیادا) خۆ خوا ههمیشهو بهردهوام ئاگای لێیانهو زانیاری هیه دهربارهیان.
-
4:40
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ ۖ وَإِن تَكُ حَسَنَةً يُضَـٰعِفْهَا وَيُؤْتِ مِن لَّدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا
ʹInnal laaha laa- yaz̤̣limu mis̤q̣aala z̤̣arrah: wa-ʹiñ taku ḥaṣanatañy yuḍaaʻifhaa wa-yuʻti mil ladunhu ʹajran ʻaz̤̣eemaa.
بهڕاستی خوا بهقهدهر تۆزقاڵێک ستهم (له ئادهمیزاد) ناکات، خۆ ئهگهر چاکهیهک ههبێت (بهرهکهتی بهسهردا دهڕژێت و) چهند بهرابهری دهکات و لهلایهن خۆیهوه پاداشتی گهورهو بێ سنوور دهبهخشێت (به چاکه خوازان).
-
4:41
فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِن كُلِّ أُمَّةٍۭ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَىٰ هَـٰٓؤُلَآءِ شَهِيدًا
Fakayfa ʹiẓaa jiʹnaa miñ kulli ʹummatim bishaheediñw wa jiʹnaabika ʻalaa haaaʹulaaaʹi Shaheedaa?
ئینجا دهبێت حاڵی ئهو خهڵکه چۆن بێت کاتێک له ههر میللهتێک شایهتێکمان هێنا و تۆشمان هێنا (ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) بهشایهت بهسهر ئهو خهڵکهوه (که پهیامی خوات پێڕاگهیاندوون).
-
4:42
يَوْمَئِذٍ يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَعَصَوُا۟ ٱلرَّسُولَ لَوْ تُسَوَّىٰ بِهِمُ ٱلْأَرْضُ وَلَا يَكْتُمُونَ ٱللَّهَ حَدِيثًا
Yawmaʹiẓiñy yawad dullaẓeena kafaroo wa-ʻaṣawur Rasoola law tusawwaa bihimul ʹarḍ: wa-laa yaktumoonal laaha ḥadees̤aa!
ئهو ڕۆژه ئهوانهی بێ باوهڕ بوون و له پێغهمبهر یاخی بوون، ئاواتهخوازن که زهوییان پێ تهخت بکرایهو (ههر لهتوێی خاکدا ون بوونایهو زیندوو نهکرانایهتهوه) و ناتوانن هیچ گوفتارێکی پهنهانیان له خوا بشارنهوه.
-
4:43
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَقْرَبُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنتُمْ سُكَـٰرَىٰ حَتَّىٰ تَعْلَمُوا۟ مَا تَقُولُونَ وَلَا جُنُبًا إِلَّا عَابِرِى سَبِيلٍ حَتَّىٰ تَغْتَسِلُوا۟ ۚ وَإِن كُنتُم مَّرْضَىٰٓ أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوْ جَآءَ أَحَدٌ مِّنكُم مِّنَ ٱلْغَآئِطِ أَوْ لَـٰمَسْتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَلَمْ تَجِدُوا۟ مَآءً فَتَيَمَّمُوا۟ صَعِيدًا طَيِّبًا فَٱمْسَحُوا۟ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُورًا
Yaaaʹayyuhal laẓeena ʹaamanoo laa- taq̣rabuṣ ṣalaata wa-ʹañtum sukaaraa ḥattaa taʻlamoo maa- taq̣ooloona wa-laa junuban ʹillaa ʻaabiree sabeelin ḥatta tag̣tasiloo. Wa-ʹiñ kuñtum marḍaaa ʹaw ʻalaa safarin ʹaw jaaaʹa ʹaḥadum miñkum minal g̣aaaʹiṭi ʹaw laamastumun niṣaaaʹa falam tajidoo maaaʹañ fatayammamoo ṣaʻeedañ ṭayyibañ famsaḥoo biwujoohikum wa-ʹaydeekum: ʹinnal laaha kaana ʻAfuwwan G̣afooraa.
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه نزیکی نوێژ مهکهون لهکاتێکدا ئێوه سهرخۆشن ـ ئهمه کاتێک بوو هێشتا عهرهق و شهراب حهرام نهکرابوو ـ ههتا ئاسهواری سهرخۆشیی نامێنێت و دهزانن چی دهڵێن (له نوێژهکهدا) و به لهشی بێ نوێژیشهوه نوێژ مهکهن مهگهر ڕێبوار بن و له سهفهردا بن، ههتا خۆتان دهشۆن، خۆ ئهگهر نهخۆش بوون یان له سهفهردا بوون یان لهسهرئاو گهڕانهوه، یان لهگهڵ ئافرهتانی نامهحرهم له یهککهون و ئاوتان دهست نهدهکهوت (بۆ خۆشتن و دهست نوێژ گرتن) ئهوا تهیهموم بکهن بهخاکێکی پاک و (بهو خاکه) دهست بهێنن بهسهر دهم و چاوو دهستاندا، بێگومان خوا ههمیشه و بهردهوام لێ خۆشبووهو گوزهشت و چاوپۆشی ههیه.
-
4:44
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ نَصِيبًا مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ يَشْتَرُونَ ٱلضَّلَـٰلَةَ وَيُرِيدُونَ أَن تَضِلُّوا۟ ٱلسَّبِيلَ
ʹAlam tara ʹilal laẓeena ʹootoo naṣeebam minal Kitaabi yashtaroonaḍ ḍalaalata wa-yureedoona ʹañ taḍillus sabeel.
ئایا نهتڕوانیوهته ئهوانهی که شارهزایی ههندێک له کتێبه ئاسمانیهکانیان دراوهتێ، ئهوانه گومڕایی دهکڕن و دهیانهوێت ئێوهش گومڕاو سهرلێشێواو بن.
-
4:45
وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِأَعْدَآئِكُمْ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَلِيًّا وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ نَصِيرًا
Wallaahu ʹaʻlamu biʹaʻdaaaʹikum; wa-kafaa billaahi Waliyyañw Wakafaa billaahi Naṣeeraa.
خوای گهورهش چاک دوژمنهکانتان دهناسێت، جا تهنها خوا بهسه که یارو یاوهر بێت و تهنها خوا بهسه پشتیوان بێت.
-
4:46
مِّنَ ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ يُحَرِّفُونَ ٱلْكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِۦ وَيَقُولُونَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَٱسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَرَٰعِنَا لَيًّۢا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِى ٱلدِّينِ ۚ وَلَوْ أَنَّهُمْ قَالُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَٱسْمَعْ وَٱنظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَأَقْوَمَ وَلَـٰكِن لَّعَنَهُمُ ٱللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا
Minal laẓeena haadoo yuḥarrifoonal kalima ʻam mawaaḍiʻihee wa-yaq̣ooloona samiʻnaa wa-ʻaṣaynaa wasmaʻ g̣ayra musmaʻiñw waraaʻinaa lay-yam biʹalsinatihim waṭaʻnañ fid deen. Wa-law ʹannahum q̣aaloo samiʻnaa wa-ʹaṭaʻnaa wasmaʻ wañz̤̣urnaa lakaana khayral lahum wa-ʹaq̣wama wa-laakil laʻanahumul laahu bikufrihim falaa yuʹminoona ʹillaa q̣aleelaa.
ههندێک لهوانهی که بوونهته جوو قسه لهجێی خۆیدا دهسکاریی دهکهن و جێ گۆرکێی پێدهکهن و بهئارهزووی خۆیان لێکی دهدهنهوه (به کینهوگاڵتهوه) دهڵێن: بیستمان و بهقسهشمان نهکردیت!! گوێ بگره دهک گوێت لێ نهبێت!! (ههروهها دهیان وت:) (راعنا) و دهمیان بۆ خوار دهکردهوه تا مانایهکی ههڵه ببهخشێت و ببێته تهعنه و ڕهخنه له دین، خۆ ئهگهر بهڕاستی ئهوان بیانوتایه: بیستمان و گوێڕایهڵین و تۆیش گوێمان بۆ بگرهو مۆڵهتمان بده (تا تێبگهین) چاکترو ڕاستترو بهنرختر بوو بۆیان، بهڵام (چونکه پاک نین و دهروون نهخۆشن) خوا نهفرهتی لێ کردوون بههۆی کوفریانهوه، بۆیه باوهڕناهێنن کهمێک نهبێت.
-
4:47
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ ءَامِنُوا۟ بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُم مِّن قَبْلِ أَن نَّطْمِسَ وُجُوهًا فَنَرُدَّهَا عَلَىٰٓ أَدْبَارِهَآ أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ أَصْحَـٰبَ ٱلسَّبْتِ ۚ وَكَانَ أَمْرُ ٱللَّهِ مَفْعُولًا
Yaaaʹayyuhal laẓeena ʹootul Kitaaba ʹaaminoo bimaa nazzalnaa muṣaddiq̣al limaa maʻakum miñ q̣abli ʹañ naṭmisa wujoohañ fanaruddahaa ʻalaaa ʹadbaarihaaa ʹaw nalʻanahum kamaa laʻannaaa ʹAṣḥaabas Sabt. Wa-kaana ʹamrul laahi mafʻoolaa.
ئهی ئهوانهی کتێبتان پێ بهخشراوه باوهڕ بهێنن بهو (قورئانهی) که ناردوومانهو بهڕاست دانهری ئهوهی ئێوهیه، پێش ئهوهی (ڕۆژێک بێت) که ڕووخسارانێکی (بێ دین) پان و پلیش بکهینهوه و ئاسهواری دهم و چاو نهیهڵین و بهرهو پشتی بکهین و وهکو پشتی سهری لێبکهین، یاخود نهفرینیان لێبکهین وهکو چۆن نهفرینمان له خهڵکانی شهمووان کرد (ئهوانهی که بهفێڵ ڕاوه ماسیان کردو فهرمانی خوایان شکاند)، بێگومان ههر فهرمانی خوایه که ههمیشهو بهردهوام ئهنجام دراوه.
-
4:48
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ ۚ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱفْتَرَىٰٓ إِثْمًا عَظِيمًا
ʹInnal laaha laa- yag̣firu ʹañy yushraka bihee wayag̣firu maa- doona ẓaalika limañy yashaaaʹ. Wa-mañy yushrik billaahi faq̣adif taraaa ʹis̤man ʻa-Z̤̣eemaa.
بهڕاستی خوا خۆش نابێت ئهگهر هاوهڵی بۆ بڕیار بدرێت، بێجگه لهوه له ههر گوناهێکی تر بیهوێت خۆش دهبێت، بۆ ئهو کهسهی که دهیهوێت، جا ئهوهی هاوهڵ و شهریک بۆ خوا بڕیار بدات، ئهوه ئیتر بهڕاستی تاوانێکی گهورهی ههڵبهستووه.
-
4:49
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنفُسَهُم ۚ بَلِ ٱللَّهُ يُزَكِّى مَن يَشَآءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا
ʹAlam tara ʹilal laẓeena yuzakkoona ʹañfusahum? Balil laahu yuzakkee mañy yashaaaʹu wa-laa yuz̤̣lamoona fateela.
ئایا نهتڕوانیووهته ئهو کهسانهی خۆیان خۆیان به چاک دهدهنه قهڵهم (دهڵێن ئێمه ههڵبژاردهی خواین) ئهوه وا نیه، بهڵکو خوا (بهندهکانی دهناسێت)و ههرکهس (شایسته بێت، پهسهندی دهکات)و دڵ و دهروونی خاوێن دهکات و ئهوانه به قهدهر تاڵی ناوکی خورما ستهمیان لێ ناکرێت.
-
4:50
ٱنظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ ۖ وَكَفَىٰ بِهِۦٓ إِثْمًا مُّبِينًا
ʹUñz̤̣ur kayfa yaftaroona ʻalal laahil kaẓib! wa-kafaa biheee ʹiṣmam mubeenaa!
سهرنج بدهو تهماشا بکه چۆن (خاوهنانی کتێبی ئاسمانی) درۆ به دهم خواوه دهکهن (بێباکانه دهڵێن: عوزهیر یان مهسیح کوڕی خوان) ئهو تاوان و گوناههیان بهسه (بۆ سزادانیان چونکه تاوانێکی زۆر گهوره)ی ئاشکرایه.
-
4:51
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ نَصِيبًا مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ يُؤْمِنُونَ بِٱلْجِبْتِ وَٱلطَّـٰغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا۟ هَـٰٓؤُلَآءِ أَهْدَىٰ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ سَبِيلًا
ʹAlam tara ʹilal laẓeena ʹootoo naṣeebam minal Kitaabi yuʹminoona bil-Jibti waṭ-Ṭaag̣ooti wa-yaq̣ooloona lillaẓeena kafaroo haaaʹulaaaʹi ʹahdaa minal laẓeena ʹaamanoo sabeelaa?
ئایا نهتڕوانیوهته ئهوانهی که بهشێک له کتێبی ئاسمانی پێدراوه (کهچی لهگهڵ ئهوهشدا) باوهڕیان بهفاڵچی و جادووگهرو بت و پهیکهرو شهیتان و... ههیه و دهربارهی ئهوانهی که بێ باوهڕن دهڵێن: ئهوانه چاکترن و ڕێبازی ڕاستتریان گرتووه، تا ئهوانهی که ئیمان و باوهڕیان (بهئاینی ئیسلام هێناوه).
-
4:52
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ ۖ وَمَن يَلْعَنِ ٱللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ نَصِيرًا
ʹUlaaaʹikal laẓeena laʻanahumul laah: wa-mañy yalʻanil laahu falañ tajida lahoo naṣeeraa.
ئهو (جوولهکانه) کهسانێکن خوا نهفرینی لێکردوون، کهسێکیش خوا نهفرینی لێ بکات، ئهوه ههرگیز هیچ کهست دهست ناکهوێت بیکهیته پشتیوانی.
-
4:53
أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِّنَ ٱلْمُلْكِ فَإِذًا لَّا يُؤْتُونَ ٱلنَّاسَ نَقِيرًا
ʹAm lahum naṣeebum minal mulki faʹiẓal laa yuʹtoonan naasa naq̣eeraa?
مهگهر ئهوانه ههندێک دهسهڵاتیان بهدهسته، تا ئهوکاته بهقهدهر تۆزقاڵێک له ناوکی خورما بهخهڵکی نهدهن؟!
-
4:54
أَمْ يَحْسُدُونَ ٱلنَّاسَ عَلَىٰ مَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۖ فَقَدْ ءَاتَيْنَآ ءَالَ إِبْرَٰهِيمَ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَءَاتَيْنَـٰهُم مُّلْكًا عَظِيمًا
ʹAm yaḥsudoonan naasa ʻalaa maaa ʹaataahumul laahu miñ faḍlih? Faq̣ad ʹaataynaaa ʹAala ʹIbraaheemal Kitaaba wal-Ḥikmata wa-ʹaataynaahum mulkan ʻa-Z̤̣eemaa.
یان ههر ئهوهیه که حهسادهت و بهخیلی بهخهڵکی (ئیماندار) دهبهن لهسهر ئهوهی خوا له فهزڵ و بهخششی خۆی بهشی داون (پێغهمبهری لهناویاندا ههڵبژاردووه) خۆ بێگومان ئێمه بهنهوهی ئیبراهیم کتێبمان بهخشیووه (به موسا تهورات و به عیسا ئینجیل و به محمدیش (صلی الله علیه وسلم) قورئان) ههروهها لهجۆرهها دانایی بههرهوهرمان کردوون و (به ههندێکیان) وهک (یوسف و داود و سولهیمان) دهسهڵات و پاشایهتیهکی گهورهمان بهخشیووه.
-
4:55
فَمِنْهُم مَّنْ ءَامَنَ بِهِۦ وَمِنْهُم مَّن صَدَّ عَنْهُ ۚ وَكَفَىٰ بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا
Faminhum man ʹaamana bihee wa-minhum mañ ṣadda ʻanh: wa-kafaa bi-Jahannama saʻeeraa.
جا لهو خهڵکه ههیه باوهڕیان به (محمد (صلی الله علیه وسلم) و به قورئان) هێناوهو شوێنی کهوتوون، ههشیانه ڕێی لێگرتووه و پشتی تێکردووه، دۆزهخیش بهسه (بۆ ئهو یاخییانه) که ئامادهیه و کڵپهی سهندووه.
-
4:56
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْنَـٰهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا
ʹInnal laẓeena kafaroo biʹAayaatinaa sawfa nuṣleehim Naaraa. kullamaa naḍijat julooduhum baddalnaahum juloodan g̣ayrahaa liyaẓooq̣ul ʻaẓaab: ʹinnal laha kaana ʻAzeezan Ḥakeemaa.
بهڕاستی ئهوانهی باوهڕیان نههێناوه به ئایهت و فهرمانهکانی ئێمه، له ئایندهدا دهیانسوتێنین بهئاگری دۆزهخ، ههموو جارێک پێستیان داوهشاو سووتاو ههڵقرچا، پێستی تر دهکهین بهبهریاندا، بۆ ئهوهی به چاکی سزاو ئازار بچهژن، بهڕاستی خوا ههمیشهو بهردهوام باڵادهسته و (دهتوانێت تۆڵه له خوانهناسان بسهنێت)، دانایه (که مۆڵهتیان دهدات بهڵکو بگهرێنهوه بۆ ڕێبازی دینداری).
-
4:57
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا ۖ لَّهُمْ فِيهَآ أَزْوَٰجٌ مُّطَهَّرَةٌ ۖ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا
Wallaẓeena ʹaamanoo wa-ʻamiluṣ ṣaaliḥaati sanudkhiluhum Jannaatiñ tajree miñ taḥtihal ʹanhaaru khaalideena feehaaa ʹabadaa: lahum feehaaa ʹazwaajum muṭahharah: wa-nudkhiluhum z̤̣illañ z̤̣aleelaa.
ئهوانهش که باوهڕیان هێناوهو کارو کردهوهی چاکه ئهنجام دهدهن لهئایندهیهکی نزیکدا دهیانخهینه ناو باخهکانی بهههشتهوه که چهندهها ڕووبار (بهژێر درهختهکانیداو به بهردهم کۆشکهکانیدا) دهڕوات و لهوێدا ژیانی ههمیشهیی و بهردهوام دهبهنه سهر، هاوڕێ لهگهڵ چهندهها هاوسهری پاک و بێگهردو خاوێن و پاکیزهدا، ههروهها دهیانخهینه ژێر سایهی سێبهری جوان و ڕازاوهی ههمیشهیی یهوه (نه گهرمایان دهبێت، نه سهرما).
-
4:58
۞ إِنَّ ٱللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا۟ ٱلْأَمَـٰنَـٰتِ إِلَىٰٓ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ ٱلنَّاسِ أَن تَحْكُمُوا۟ بِٱلْعَدْلِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُم بِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ سَمِيعًۢا بَصِيرًا
ʹInnal laaha yaʹmurukum ʹañ tuʹaddul ʹamaanaati ʹilaaa ʹahlihaa wa-ʹiẓaa ḥakamtum̃ baynan naasi ʹañ taḥkumoo bil-ʻadl! ʹInnal laaha niʻimmaa yaʻiz̤̣ukum̃ bih! ʹInnal laaha kaana Sameeʻam Baṣeeraa.
بێگومان خوا فهرمانتان پێدهدات که ههموو ئهمانهتهکان (سپاردهکان) بگهڕێننهوه دهست خاوهنهکانیان و ههر کاتێکیش داوهریتان کرد لهنێوان خهڵکیدا، دادپهروهرانه فهرمانڕهوایی بکهن، چونکه بهڕاستی خوا بهجوانی و چاکی و تهواوی ئامۆژگاری و فهرمانتان پێدهدات، بهڕاستی خوا ههمیشهو بهردهوام بیسهر و بینایه.
-
4:59
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ وَأُو۟لِى ٱلْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَـٰزَعْتُمْ فِى شَىْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا
Yaaaʹayyuhal laẓeena ʹaamanooo ʹaṭeeʻul laaha wa-ʹaṭeeʻur Rasoola wa-ʹulil ʹamri miñkum. Faʹiñ tanaazaʻtum fee shayʹiñ faruddoohu ʹilal laahi war-Rasooli ʹiñ kuntum tuʹminoona billaahi wal-Yawmil ʹAakhir. Ẓaalika khayruñw waʹaḥsanu taʹweelaa.
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه، فهرمانبهردارو گوێڕایهڵی خواو پێغهمبهرو فهرمانڕهواکان بکهن که له خودی خۆتانن (له بیروباوهڕو پابهندیدا)، خۆ ئهگهر له شتێکدا بوو بهکێشهتان دهربارهی حوکمی خوایی، ئهوه ئهو کێشهیه بگێڕنهوه بۆ لای خواو پێغهمبهرهکهی (صلی الله علیه وسلم) (که قورئان و سوننهت دهگهیهنێت)، ئهگهر ئێوه باوهڕتان بهخواو به ڕۆژی قیامهت ههیه، (ڕهفتارکردنتان) بهو شێوهیه چاکترین و جوانترین سهرچاوهیه بۆ چارهسهری کێشهکانتان.
-
4:60
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ ءَامَنُوا۟ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَن يَتَحَاكَمُوٓا۟ إِلَى ٱلطَّـٰغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوٓا۟ أَن يَكْفُرُوا۟ بِهِۦ وَيُرِيدُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَن يُضِلَّهُمْ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا
ʹAlam tara ʹilal laẓeena yazʻumoona ʹannahum aamanoo bimaaa ʹuñzila ʹilayka wa-maaa ʹuñzila miñ q̣ablika yureedoona ʹañy yataḥaakamooo ʹilaṭ Ṭaag̣ooti wa-q̣ad ʹumirooo ʹañy yakfuroo bih. Wayureedush Shayṭaanu ʹañy yuḍillahum ḍalaalam baʻeedaa.
ئایا نهتڕوانیووهته ئهو (دوورووانهی) لافی ئهوه لێ دهدهن گوایه بهڕاستی باوهڕیان هێناوه بهوهی که بۆ تۆ ڕهوانهکراوه و بهوهش که پێش تۆ ڕهوانهکراوه (بۆ پێغهمبهران)! کهچی دهیانهوێت ڕووبکهنه زۆردارو جادووگهرو خوانهناسان تا دادوهریان له نێواندا بکهن و چارهسهری کێشهکانیان بکهن، لهکاتێکدا به ڕاستی فهرمانیان پێدراوه که باوهڕیان به (تاغوت) نهبێت، شهیتانیش دهیهوێت گومڕایان بکات بهگومڕاییهکی دوورو بێ سنوور.
-
4:61
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا۟ إِلَىٰ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَإِلَى ٱلرَّسُولِ رَأَيْتَ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ يَصُدُّونَ عَنكَ صُدُودًا
Wa-ʹiẓaa q̣eela lahum taʻaalaw ʹilaa maaa ʹañzalal laahu wa-ʹilar Rasooli raʹaytal Munaafiq̣eena yaṣuddoona ʻañka ṣudoodaa.
کاتێکیش پێیان بوترێ: وهرن بۆ لای ئهو (قورئانهی) که خوا ناردوویهتی یه خوارهوه و بۆ لای پێغهمبهرهکهی (بۆ چارهسهری کێشهکانتان) کهچی دهبینی دووڕووهکان پشتت تێدهکهن و ڕووت لێ وهردهگێڕن بهتهواوی.
-
4:62
فَكَيْفَ إِذَآ أَصَـٰبَتْهُم مُّصِيبَةٌۢ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَآءُوكَ يَحْلِفُونَ بِٱللَّهِ إِنْ أَرَدْنَآ إِلَّآ إِحْسَـٰنًا وَتَوْفِيقًا
Fakayfa ʹiẓaaa ʹaṣaabathum muṣeebatum bimaa q̣addamat ʹaydeehim s̤umma jaaaʹooka yaḥlifoona billaahi ʹin ʹaradnaaa ʹillaaa iḥsaanañw watawfeeq̣aa!
ئاخۆ ئهوانه حاڵیان چۆن بێت کاتێک بههۆی ڕهفتاری نادروستیانهوه بهڵایهک دووچاریان دهبێت، کهچی لهوهودوا (که پهنایان نامێنێت) هاوار بۆ تۆ دههێنێن و سوێند بهخوا دهخۆن: لهو کارهماندا مهبهستمان تهنها چاکهکاریی و ڕێکخستن و ئاشتی بوو.
-
4:63
أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يَعْلَمُ ٱللَّهُ مَا فِى قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُل لَّهُمْ فِىٓ أَنفُسِهِمْ قَوْلًۢا بَلِيغًا
ʹUlaaaʹikal laẓeena yaʻla mullaahu maa- fee q̣uloobihim faʹaʻriḍ ʻanhum wa-ʻiẓhum wa-q̣ul lahum feee ʹañfusihim q̣awlam baleeg̣aa.
ئا ئهوانه کهسانێکن خوا دهزانێت چی له دڵ و دهروونیاندا حهشاردراوه، کهواته ڕهفتاری ئهوانه پشتگوێ بخه، ئامۆژگاریان بکه و قسهی بهپێزو بهتوێکڵی وایان پێ بڵێ که بهقوڵایی دهروونیاندا بچێته خوارهوه و بیانههژێنێت.
-
4:64
وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ جَآءُوكَ فَٱسْتَغْفَرُوا۟ ٱللَّهَ وَٱسْتَغْفَرَ لَهُمُ ٱلرَّسُولُ لَوَجَدُوا۟ ٱللَّهَ تَوَّابًا رَّحِيمًا
Wa-maaa ʹarsalnaa mir Rasoolin ʹillaa liyuṭaaʻa biʹIẓnil laah. Wa-law ʹannahum ʹiz̤̣ z̤̣alamooo ʹañfusahum jaaaʹooka fastag̣farul laaha wastag̣fara lahumur Rasoolu lawajadul laaha Tawwaabar Raḥeemaa.
هیچ فرستادهیهکمان نهناردوه مهگهر تهنها بۆ ئهوهی گوێڕایهڵی بکرێت بهفهرمانی خوا، خۆ ئهگهر ئهو خهڵکه بهڕاستی کاتێک ستهمیان له خۆیان کرد (به لادان له شهریعهت) بهاتنایه بۆ لای تۆ و داوای لێخۆشبوونیان له خوای گهوره بکردایه، پێغهمبهریش داوای لێخۆشبوونی بۆ بکردنایه، ئهوه بێگومان ئهو کاته دهیانزانی که خوا تهوبه و پهشیمانی وهرگرهو میهرهبان و دلۆڤانه (ئهگهر بهڕاستیان بوایه).
-
4:65
فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا
Falaa Wa-Rabbika laa- yuʹminoona ḥattaa yuḥakkimooka fee-ma shajara baynahum s̤umma laa- yajidoo feee ʹañfusihim ḥarajam mimmaa q̣aḍayta wa-yusal-limoo tasleemaa.
نهخێر، سوێند به پهروهردگارت ئهوانهی (لافی بڕوا لێدهدهن) بڕوا ناهێنن ههتا له ههموو کێشهیهکدا که ڕوودهدا له نێوانیاندا تۆ نهکهن به دادوهرو گوێڕایهڵی تۆ نهکهن، دوای ئهوهش نابێت له دڵ و دهروونیاندا هیچ ناڕهزاییهک دروست ببێت بهرامبهر ئهوهی که داوهریت لهسهر کردووه و دهبێت بهتهواویی تهسلیم بن و ڕازیی بن.
-
4:66
وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ ٱقْتُلُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ أَوِ ٱخْرُجُوا۟ مِن دِيَـٰرِكُم مَّا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِّنْهُمْ ۖ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا۟ مَا يُوعَظُونَ بِهِۦ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا
Wa-law ʹannaa katabnaa ʻalayhim ʹaniq̣ tulooo ʹanfusakum ʹawikh rujoo miñ diyarikum maa faʻaloohu ʹillaa q̣aleelum minhum: wa-law ʹannahum faʻaloo maa- yooʻaz̤̣oona bihee lakaana khayral lahum wa-ʹashadda tas̤beetaa;
خۆ ئهگهر بهڕاستی ئێمه پێویستمان بکردایه لهسهریان که خۆتان بکوژن، یان له وڵات و نیشتمانتان دهرچن ئهوهیان نهدهکرد، مهگهر کهمێکیان نهبێت (چونکه بهجێ هێنانی فرمانی خوا بهبێ چهن و چوون پیشهی بهنده ڕاستهقینهکانه، ئێمهش ئهو داخوازیهمان لێ نهکردوون) جا ئهگهر بهڕاستی ئهوانه بهگوێرهی ئامۆژگاری و فرمانی ئێمه ڕهفتاریان بکردایه، ئهوه چاکتر بوو بۆیان و دامهزراوترو چهسپاوتر دهبوون لهسهر حهق و ڕاستی.
-
4:67
وَإِذًا لَّـَٔاتَيْنَـٰهُم مِّن لَّدُنَّآ أَجْرًا عَظِيمًا
Wa-ʹiẓal laʹaataynaahum mil ladunnaaa ʹajran ʻaz̤̣eemaa;
جا ئهوکاته بێگومان لهلایهن ئێمهوه پاداشتی گهورهو بێ سنوورمان پێدهبهخشین...
-
4:68
وَلَهَدَيْنَـٰهُمْ صِرَٰطًا مُّسْتَقِيمًا
Wa-la-hadynaahum Ṣiraaṭam Mustaq̣eema.
بهتهواویش هیدایهت و ڕێنموویمان دهکردن بۆ ڕێگهو ڕێبازی ڕاست و دروست.
-
4:69
وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَعَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ وَٱلصِّدِّيقِينَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَٱلصَّـٰلِحِينَ ۚ وَحَسُنَ أُو۟لَـٰٓئِكَ رَفِيقًا
Wa-mañy yuṭiʻil laaha war-Rasoola faʹulaaaʹika maʻal laẓeena ʹanʻamal laahu ʻalayhim minan Nabiyeena waṣ-Ṣiddeeq̣eena wash-Shuhadaaaʹi waṣ-Ṣaaliḥeen: waḥasuna ʹulaaʹika Rafeeq̣aa.
ئهوهی فهرمانبهرداری خواو پێغهمبهر بکات، جا ئهوانه لهگهڵ ئهو کهسانهدا دهبن (له بهههشتی بهریندا) کهخوا نازونیعمهتی ڕژاندووه بهسهریاندا لهپێغهمبهران و ڕاستگۆیان و شههیدان و پیاوچاکان، ئای که ئهوانه هاوهڵ و هاوڕێ و هاودهمێکی چاک و بێ وێنهن!
-
4:70
ذَٰلِكَ ٱلْفَضْلُ مِنَ ٱللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ عَلِيمًا
Ẓaalikal Faḍlu minal laah: wa-kafaa billaahi ʻAleemaa.
ئهو ڕێزو بههره گهورهیه ههر لهلایهن خواوهیه (بۆ بهختهوهرانه)، خوا خۆی بهسه که زانایه بهههموو شتێک.
-
4:71
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ خُذُوا۟ حِذْرَكُمْ فَٱنفِرُوا۟ ثُبَاتٍ أَوِ ٱنفِرُوا۟ جَمِيعًا
Yaaaʹayyuhal laẓeena ʹaamanoo khuẓoo ḥiẓrakum fañfiroo s̤ubaatin ʹawiñ firoo jameeʻaa.
ئهی ئهوانهی که باوهڕتان هێناوه ئهوهی خۆتانی پێدهپارێزن بیگرنه دهست و ئاماده باش بن، ئینجا دهسته دهسته یان ههمووتان یهک پارچه (بهرهو بهرهکانی جهنگ) ههڵمهت بهرن و هێرش ببهن. (ههرکاتێک لهلایهن سهرکردایهتیهکی متمانه پێکراوهوه داواتان لێکرا).
-
4:72
وَإِنَّ مِنكُمْ لَمَن لَّيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَـٰبَتْكُم مُّصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَىَّ إِذْ لَمْ أَكُن مَّعَهُمْ شَهِيدًا
Wa-ʹinna miñkum lamal layubaṭṭiʹann: faʹin ʹaṣaabatkum muṣeebatuñ q̣aala q̣ad ʹanʻamal laahu ʻalayya ʹiẓ lam ʹakum maʻahum shaheedaa.
سوێند بێت (دهستهیهک دووڕوو ههن) لهناوتاندا بهڕاستی خۆیان دهخڵافێنن و سستی دهکهن، جا ئهگهر بهڵایهکتان تووش بێت (ههریهک لهوانه) دهڵێت: بهڕاستی خوا چاکی بۆ کردم که لهگهڵ ئهواندا ئامادهی (ئهو جهنگه) نهبووم.
-
4:73
وَلَئِنْ أَصَـٰبَكُمْ فَضْلٌ مِّنَ ٱللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَن لَّمْ تَكُنۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُۥ مَوَدَّةٌ يَـٰلَيْتَنِى كُنتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًا
Wa-laʹin ʹaṣaabakum faḍlum minal laahi layaq̣oolanna kaʹal lam takum baynakum wabaynahoo mawaddatuñy yaa-laytanee kuñtu maʻahum faʹafooza fawzan ʻa-Z̤̣eemaa!
سوێند بێت ئهگهر فهزڵ و دهستکهوتێکتان لهخواوه دهستکهوت بهڕاشکاوی دهڵێت ـ ههر وهک لهنێوان ئێوه و ئهو جۆره کهسانهدا دۆستایهتی و ئاشنایهتی نهبوو بێت ـ خۆزگه لهگهڵ ئهواندا بوومایه و بۆ ئهوهی دهستکهوتێکی چاک و زۆر و زهبهندهم بهدهست بهێنایه.
-
4:74
۞ فَلْيُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يَشْرُونَ ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا بِٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَمَن يُقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا
Falyuq̣aatil fee Sabeelil laahil laẓeena yashroonal ḥayaatad dunyaa bil-ʹAakhirah. Wa-mañy yuq̣aatil fee Sabeelil laahi fayuq̣tal ʹaw yag̣lib fasawfa nuʹteehi ʹajran ʻaz̤̣eemaa.
دهبا بجگێت له پێناوی خوادا، ئهوانهی ژیانی دنیا دهفرۆشن بهرۆژی دوایی، جا ههر کهس بجهنگێت لهپێناوی خوادا ئهوه ئهگهر بکوژرێت و شههید ببێت، یان سهرکهوتن بهدهست بهێنێت، ئهوه لهئایندهدا پاداشتی گهوره و بێ سنووری پێدهبهخشین.
-
4:75
وَمَا لَكُمْ لَا تُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلْوِلْدَٰنِ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا مِنْ هَـٰذِهِ ٱلْقَرْيَةِ ٱلظَّالِمِ أَهْلُهَا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ وَلِيًّا وَٱجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ نَصِيرًا
Wa-maa lakum laa- tuq̣aatiloona fee Sabeelil laahi walmustaḍʻafeena minar rijaali wan-Nisaaaʹi walwildaanil laẓeena yaq̣ooloona Rabbanaaa ʹakhrijnaa min haaẓihil q̣aryatiz̤̣ z̤̣aalimi ʹahluhaa; wajʻal lanaa mil laduñka waliyyañw wajʻal lanaa mil laduñka naṣeeraa!
(ئهی ئیماندارن) ئهوه چیتانهو بۆچی ناجهنگن لهپێناوی ڕهزامهندی خوادا و ڕزگار کردنی لاوازکراوو چهوساوهکان، لهو پیاوان و ئافرهتان و منداڵانهی که دهڵێن: پهروهردگارا تۆ ڕزگارمان بکه لهم شارهی که خهڵکهکهی ستهمکارن و لهلایهن خۆتهوه پشتیوان و یارمهتیدهرێکمان بۆ ساز بکه.
-
4:76
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱلطَّـٰغُوتِ فَقَـٰتِلُوٓا۟ أَوْلِيَآءَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۖ إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَـٰنِ كَانَ ضَعِيفًا
Allaẓeena ʹaamanoo yuq̣aatiloona fee Sabeelil laahi wallaẓeena kafaroo yuq̣aatiloona fee Sabeeliṭ Ṭaag̣ooti faq̣aatilooo ʹawliyaaʹash Shayṭaan: ʹinna kaydash Shayṭaani kaana ḍaʻeefaa.
ئهوانهی ئیماندارن (تهنها) له پێناوی خوادا دهجهنگن (بهڵام) ئهوانهی بێ باوهڕن له پێناوی ستهمکارو زۆردار و (تاغوت)دا دهجهنگن، ده بجهنگن دژی یاوهرانی شهیتان (چونکه) بهڕاستی پیلان و تهڵهکهی شهیتان پووچ و لاوازه.
-
4:77
أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوٓا۟ أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ ٱلْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ ٱلنَّاسَ كَخَشْيَةِ ٱللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوا۟ رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا ٱلْقِتَالَ لَوْلَآ أَخَّرْتَنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٍ قَرِيبٍ ۗ قُلْ مَتَـٰعُ ٱلدُّنْيَا قَلِيلٌ وَٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ ٱتَّقَىٰ وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا
ʹAlam tara ʹilal laẓeena q̣eela lahum kuffooo ʻaydiyakum wa-ʹaq̣eemuṣ Ṣalaata wa-ʹaatuz Zakaah? Falammaa kutiba ʻalayhimul q̣italu ʹiẓaa fareeq̣um minhum yakhshawnan naasa kakhashyatil laahi ʹaw ʹashadda khashyah: wa-q̣aaloo Rabbana lima katabta ʻalaynal q̣itaal? Law- laaa ʹakhkhartanaaa ʹilaaa ʹajaliñ q̣areeb? Q̣ul mataaʻud dunyaa q̣aleel: wal-ʹAakhiratu khayrul limanit taq̣aa: wa-laa tuz̤̣lamoona fateelaa.
ئایا نهتڕوانیووهته ئهوانهی که پێیان وترا: دهست بپارێزن کاتی جهنگ نیه! بهڵکو ههر نوێژ بکهن و زهکات بدهن، کهچی کاتێک جهنگیان بۆ بڕیاردرا، دهستهیهکیان له خهڵکی دهترسان بهقهدهر ئهوهی که له خوا دهترسن، یاخود زیاتریش و دهیانوت: خوایه تۆ بۆچی جهنگت لهسهر فهرزکردین، خۆزگه بۆ ماوهیهک دوات دهخستین، بهوانه بڵێ: ڕابواردنی ژیانی دنیا زۆر کهم و کورته، ژیانی قیامهت چاکترو خۆشترو نهبڕاوهیه بۆ ئهو کهسهی له خوا دهترسێت و پارێزکاره، لهوێ بهقهدهر تاڵی ناوکی خورمایهک ستهمتان لێناکرێت.
-
4:78
أَيْنَمَا تَكُونُوا۟ يُدْرِككُّمُ ٱلْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِى بُرُوجٍ مُّشَيَّدَةٍ ۗ وَإِن تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُوا۟ هَـٰذِهِۦ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا۟ هَـٰذِهِۦ مِنْ عِندِكَ ۚ قُلْ كُلٌّ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ ۖ فَمَالِ هَـٰٓؤُلَآءِ ٱلْقَوْمِ لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثًا
ʹAynamaa takoonoo yudrikkumul mawtu walaw kuñtum fee buroojim mushayyadah. Wa-ʹiñ tuṣibhum ḥasanatuñy yaq̣ooloo haaẓihee min ʻiñdil laah; wa-ʹiñ tuṣibhum sayyiʹatuñy yaq̣ooloo haaẓihee min ʻiñdik. Q̣ul kullum min ʻiñdil laah. Famaali haaaʹulaaaʹil q̣awmi laa- yakaadoona yafq̣ahoona ḥadees̤aa?
(دڵنیا بن) له ههر کوێ بن مردن یهخهتان پێ دهگرێت، با لهناو چهندهها قهڵاو شوێنی سهخت و قایمیشدا بن، (جا دووڕووهکان) ئهگهر خێریان بێته ڕێ دهڵێن: ئهمه له لایهن خواوهیه و ئهگهر توشی ناخۆشی و زیانێک بێن (به پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) دهڵێن: ئهمهیان بههۆی تۆوهیه، پێیان بڵێ: ههر ههمووی (ههرچی پێش دێت) لهلایهن خواوهیه و (بۆ تاقی کردنهوهیه) ئهوه بۆچی ئهو خهڵکه (باوهڕ لاوازه) هیچ شتێک تێناگهن و له ڕاستیهکان حاڵیی نابن.
-
4:79
مَّآ أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ ٱللَّهِ ۖ وَمَآ أَصَابَكَ مِن سَيِّئَةٍ فَمِن نَّفْسِكَ ۚ وَأَرْسَلْنَـٰكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدًا
Maaa ʹaṣaabaka min ḥasanatiñ faminal laah; wa-maaa ʹaṣaabaka miñ sayyiʹatiñ famin nafsik Wa-ʹarsalnaaka linnaasi Rasoolaa. Wa-kafaa billaahi Shaheedaa.
(ڕاسته) که ههرچی بۆ تۆ (بۆ ههرکهسێک) پێش دێت له خێرو چاکه له خواوهیه و ههرچی ناخۆشیهکیشت بۆ پێش دێت دهستی خۆتی تیایه (ههرچهنده بهبێ ویستی خوا ڕوو نادات، بهڵام پاداشتت ههیه ئهگهر خۆگر بێت) و ئێمه تۆمان ناردووه (ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) بۆسهر خهڵی بهپێغهمبهرایهتی (تا بیرو بۆچوونیان ڕاست بکهیتهوه)، خوایش بهسه که شایهته بۆ ئهو مهبهسته.
-
4:80
مَّن يُطِعِ ٱلرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ ٱللَّهَ ۖ وَمَن تَوَلَّىٰ فَمَآ أَرْسَلْنَـٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا
Mañy yuṭiʻir Rasoola faq̣ad ʹaṭaaʻal laah: wa-mañ tawallaa famaaa ʹarsalnaaka ʻalayhim ḥafeez̤̣aa.
ئهوهی فهرمانبهرداری پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) بکات، ئهوه بهڕاستی فهرمانبهرداری خوای کردووه، ئهوهش پشتی ههڵکردووه (ئهوه خۆی زهرهرمهند دهبێت) خۆ ئێمه تۆمان نهناردوه تا ببیته چاودێر بهسهر ئهوانهوه.
-
4:81
وَيَقُولُونَ طَاعَةٌ فَإِذَا بَرَزُوا۟ مِنْ عِندِكَ بَيَّتَ طَآئِفَةٌ مِّنْهُمْ غَيْرَ ٱلَّذِى تَقُولُ ۖ وَٱللَّهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُونَ ۖ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَكِيلًا
Wa-yaq̣ooloona Ṭaaʻatun faʹiẓaa barazoo min ʻiñdika bayyata ṭaaaʹifatum minhum g̣ayral laẓee taq̣ool. Wallaahu yaktubu maa- yubayyitoon; faʹaʻriḍ ʻanhum wa-tawakkal ʻalal lah: wa-kafaa billaahi Wakeelaa.
(دووڕووهکان کاتێک لای تۆن) دهڵێن: ملکهچ و فهرمانبهردارین، بهڵام کاتێک لای تۆ ههستان و دوورکهوتنهوه، دهستهیهکیان قسهکانی تۆ له شهودا دهگۆڕن و ئهوه ناڵێن که تۆ وتوته، جا ئهوهی شهو ههڵی دهبهستن و (پیلانی بۆ دهکێشن) خوا تۆماری دهکات، کهواته گوێ بهوانه مهده و پشت به خوا ببهسته تهنها خوات بهسه که یارو یاوهرت بێت.
-
4:82
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ ۚ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُوا۟ فِيهِ ٱخْتِلَـٰفًا كَثِيرًا
ʹAfalaa yatadabbaroonal Q̣urʹaan? Wa-law kaana min ʻiñdi g̣ayril laahi lawajadoo fee-hikh tilaafañ kas̤eeraa
ئهوه بۆ ئهوانه سهرنجی قورئان نادهن و لێکی نادهنهوهو لێی وردنابنهوه؟ خۆ ئهگهر له لایهن کهسێکی ترهوه بوایه جگهله خوا بێگومان جیاوازی و دژایهتیهکی زۆریان تێدا دهدۆزیهوه.
-
4:83
وَإِذَا جَآءَهُمْ أَمْرٌ مِّنَ ٱلْأَمْنِ أَوِ ٱلْخَوْفِ أَذَاعُوا۟ بِهِۦ ۖ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى ٱلرَّسُولِ وَإِلَىٰٓ أُو۟لِى ٱلْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ ٱلَّذِينَ يَسْتَنۢبِطُونَهُۥ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ لَٱتَّبَعْتُمُ ٱلشَّيْطَـٰنَ إِلَّا قَلِيلًا
Wa-ʹiẓaa jaaaʹahum ʹamrum minal ʹamni ʹawil khawfi ʹaẓaaʻoo bih. Wa-law raddoohu ʹilar rasooli wa-ʹilaaa ʹulil ʹamri minhum laʻalimahul laẓeena yastambiṭoonahoo minhum. Wa-lawlaa Faḍlul laahi ʻalaykum wa-Raḥmatuhoo lattabaʻtumush Shayṭaana ʹillaa q̣aleelaa.
(لێرهدا خوا ڕهخنه دهگرێت له ههندێک ئیمانداران): ههرکاتێک ههواڵێکیان بۆ بێت دهربارهی ئاسایش و هێمنایهتی، یاخود ترس و بیم، بڵاوی دهکهنهوه (بیر له سهرئهنجام ناکهنهوه)، خۆ ئهگهر ئهو ههواڵهیان بڵاو نهکردایهتهوه و بیانگێڕایهتهوه بۆلای پێغهمبهرو (صلی الله علیه وسلم)، یان بۆ لای کاربهدهستانێک که له خۆیانن، ئهوه ئهوانهی کهله نهێنی ههواڵهکان تێدهگهن و دهکۆڵنهوه، نهێنی و ڕازهکانیان لێ دهردههێنا، جا ئهگهر فهزڵ و چاودێری خواو ڕهحمهت و میهرهبانیهکهی نهبوایه شوێنی شهیتان دهکهوتن، جگه له کهمێکتان.
-
4:84
فَقَـٰتِلْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ ۚ وَحَرِّضِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَكُفَّ بَأْسَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۚ وَٱللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًا وَأَشَدُّ تَنكِيلًا
Faq̣aatil fee Sabeelil laahi laa- tukallafu ʹillaa nafsaka waḥarriḍil Muʹmineen. ʻAsal laahu ʹañy yakuffa baʹsal laẓeena kafaroo: wallaahu ʹashaddu baʹsañw waʹashaddu tañkeelaa.
(ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) بجهنگه له پێناوی خوادا، چونکه ئهو ئهرکه ههر لهسهرشانی خۆته، (واته: ههتا ئهگهر تهنها خۆیشت بیت)، ههروهها هانی ئیماندارانیش بده (بۆ بهشداری له شهڕهکاندا) ئومێده خوای گهوره هێز له بێ باوهڕان بسهنێتهوه و بهریان بگرێت و زاڵتان بکات بهسهریاندا، چونکه خوا هێزو دهسهڵاتی زۆرتره (بهڵکو بهراورد ناکرێت) و بهتوندی و سهختی تۆڵهیان لێدهسێنێت.
-
4:85
مَّن يَشْفَعْ شَفَـٰعَةً حَسَنَةً يَكُن لَّهُۥ نَصِيبٌ مِّنْهَا ۖ وَمَن يَشْفَعْ شَفَـٰعَةً سَيِّئَةً يَكُن لَّهُۥ كِفْلٌ مِّنْهَا ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ مُّقِيتًا
Mañy yashfaʻ shafaaʻatan ḥasanatañy yakul lahoo naṣeebum minhaa; wa-mañy yashfaʻ shafaaʻatañ sayyiʹatañy yakul lahoo kiflum minhaa: wa-kaanal laahu ʻalaa kulli shayʹim Muq̣eetaa.
ئهوهی تکایهکی باش بکات، خهڵک هان بدات بۆ چاکهخوازی، (له نێوان خهڵکدا ههوڵی تهبایی بدات)، ئهوه بهشێک لهو پاداشتی چاکهیهی بۆ ههیهو لهو خێرهدا بهشداره (که ڕۆڵی تیادا ههیه) ههروهها ئهوهش که تکایهکی خراپ دهکات و ڕۆڵێکی خراپ دهبینێت و ههوڵی فیتنه بهرپا کردن دهدات و هاندهرێتی، ئهوه ئهویش بهشێکی مسۆگهری ههیه له سزاو لێپرسینهوه، خوایش ههمیشهو بهردهوام ئاگاو چاودێره بهسهر ههموو شتێکدا.
-
4:86
وَإِذَا حُيِّيتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا۟ بِأَحْسَنَ مِنْهَآ أَوْ رُدُّوهَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ حَسِيبًا
Wa-ʹiẓaa ḥuyyeetum̃ bitaḥiyatiñ faḥayyoo biʹaḥsana minhaaa ʹaw ruddoohaa. ʹInnal laaha kaana ʻalaa kulli shayʹin Ḥas̤eebaa.
ههرکاتێک سڵاو و چاک و چۆنیهکتان لهگهڵدا کرا ئهوه بهجوانتر له سڵاوهکهی ئهو یاخود (هیچ نهبێت) وهکو خۆی وهڵام بدهنهوه، بێگومان خوا له ههموو شتێک دهپرسێتهوه.
-
4:87
ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۗ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ ٱللَّهِ حَدِيثًا
ʹAllaahu laaa ʹilaaha ʹillaa huwa layajmaʻannakum ʹilaa yawmil Q̣iyaamati laa- rayba feeh. Wa-man ʹaṣdaq̣u minal laahi ḥadees̤aa?
(الله) خوایهکه بێجگه لهو هیج خوایهکی تر نیه (شایستهی پهرستن بێت)سوێند به خوا له ڕۆژی قیامهتدا کۆتاندهکاتهوه و هیچ شک و گومانێکی تێدا نی یه، جا کێ ههیه قسه و گوفتاری له فهرمایش و فهرموودهی خوا ڕاستترو دروستتر بێت؟
-
4:88
۞ فَمَا لَكُمْ فِى ٱلْمُنَـٰفِقِينَ فِئَتَيْنِ وَٱللَّهُ أَرْكَسَهُم بِمَا كَسَبُوٓا۟ ۚ أَتُرِيدُونَ أَن تَهْدُوا۟ مَنْ أَضَلَّ ٱللَّهُ ۖ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ سَبِيلًا
Famaa lakum fil Munaafiq̣eena fiʹatayni wallaahu ʹarkasahum̃ bimaa kasaboo? ʹAtureedoona ʹañ tahdoo man ʹaḍallal laah? Wa-mañy yuḍlilil laahu falañ tajida lahoo Sabeelaa.
جا ئهوه چیتانه (ئهی ئیمانداران) دهربارهی دووڕووهکان بوون به دوو دهستهوه؟! له کاتێکدا خوا (سهر شۆڕی کردوون) و وهری گێڕاونهتهوه بۆ بێ باوهڕی بههۆی ئهو کردهوانهی که کردوویانه، ئایا دهتانهوێت (دڵی) کهسێک هیدایهت و ڕێنموویی بکهن که خوا گومڕای کردووه؟! (بههۆی باوهڕی دانهمهزراو و دڵ و دهروونی نهخۆشیهوه)، بێگومان ئهوهی خوا گومڕای بکات (بههۆی کارو کردهوهی ناپهسهندیهوه) ئهوه ههرگیز ڕێگهیهکت دهست ناکهوێت بۆ ڕێنموویی کردنی.
-
4:89
وَدُّوا۟ لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا۟ فَتَكُونُونَ سَوَآءً ۖ فَلَا تَتَّخِذُوا۟ مِنْهُمْ أَوْلِيَآءَ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَخُذُوهُمْ وَٱقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوا۟ مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا
Waddoo law takfuroona kamaa kafaroo fatakoonoona sawaaaʹa; falaa tattakhiẓoo minhum ʹawliyaaaʹa ḥattaa yuhaajiroo fee sabeelil laah; faʹiñ tawallaw fakhuẓoohum waq̣tuloohum ḥays̤u wajattumoohum; wa-laa tattakhiẓoo minhum waliyyañw walaa naṣeeraa:
(ئهو دووڕووانه) ئاواتهخوازن که ئێوهش بێ باوهڕ بن وهک خۆیان بێ باوهڕ بوون، ئهو کاته (ههردوولاتان) یهکسان دهبن له بێ باوهڕیدا، کهواته لهوانه پشتیوان و یاوهر مهگرن ههتا کۆچ دهکهن لهپێناوی خوادا، خۆ ئهگهر یاخی بوون و پشتیان تێکردن، ئێوه بیانگرن و بیانکوژن له ههر کوێدا ئهوانهتان دهستکهوت، ههرگیز نهکهن ئهوانه بکهنه یاوهرو هاوکار...
-
4:90
إِلَّا ٱلَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍۭ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَـٰقٌ أَوْ جَآءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَن يُقَـٰتِلُوكُمْ أَوْ يُقَـٰتِلُوا۟ قَوْمَهُمْ ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَـٰتَلُوكُمْ ۚ فَإِنِ ٱعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَـٰتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا۟ إِلَيْكُمُ ٱلسَّلَمَ فَمَا جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا
ʹIllal laẓeena yaṣiloona ʹilaa q̣awmim baynakum wa-baynahum mees̤aaq̣un ʹaw jaaaʹookum ḥaṣirat ṣudooruhum ʹañy yuq̣aatilookum ʹaw yuq̣aatiloo q̣awmahum. Wa-law shaaaʹal laahu lasallaṭahum ʹalaykum falaq̣aatalookum Faʹiniʻ tazalookum falam yuq̣aatilookum wa-ʹalq̣aw ʹilaykumus salama famaa jaʻalal laahu lakum ʻalayhim sabeelaa.
جگه لهوانهی که پهنا دهبهنه بهر تیره و هۆزێک پهیمان لهنێوان ئێوه و ئهواندا بهستراوه، یاخود هاتبن بۆ لای ئێوه لهکاتێکدا دڵیان تهنگ و بێزار بێت لهوهی جهنگتان لهگهڵ بکهن یان دژی تیره و هۆزهکهی خۆیان بجهنگن، خۆ ئهگهر خوا بیویستایه ئهوانی زاڵ دهکرد بهسهرتانداو دژتان دهجهنگان، جا ئهگهر ئهوانه دووره پهرێزو کهنارگیر بوون له ئێوه و جهنگیان لهگهڵ نهکردن و ڕێبازی ئاشتیان گرتهبهرو ملکهچ بوون، ئهوه خوا هیچ ڕێگهیهکی دانهناوه بۆ ئێوه بهسهر ئهوانهوه (که شهڕیان پێ بفرۆشن بیانکوژن یان بهدیل بیانگرن).
-
4:91
سَتَجِدُونَ ءَاخَرِينَ يُرِيدُونَ أَن يَأْمَنُوكُمْ وَيَأْمَنُوا۟ قَوْمَهُمْ كُلَّ مَا رُدُّوٓا۟ إِلَى ٱلْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا۟ فِيهَا ۚ فَإِن لَّمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَيُلْقُوٓا۟ إِلَيْكُمُ ٱلسَّلَمَ وَيَكُفُّوٓا۟ أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَٱقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَـٰنًا مُّبِينًا
Satajidoona ʹaakhareena yureedoona ʹañy yaʹmanookum wa-yaʹmanoo q̣awmahum: kulla maa- ruddooo ʹilal fitnati ʹurkisoo feehaa: faʹil lam yaʻtazilookum wa-yulq̣ooo ʹilaykumus salama wa-yakuffooo ʹaydiyahum fakhuẓoohum waq̣tuloohum ḥays̤u s̤aq̣iftumoohum: wa-ʹulaaaʹikum jaʻalnaa lakum ʻalayhim sulṭaanam mubeenaa.
(ههروهها) چهند کهسانێکی ترتان دهستدهکهوێت که دهیانهوێت له ئێوهش و له هۆز و قهومی خۆشیان ئهمین بن، ههر کاتێک بانگ کرابنهوه بۆ ئاشووبنانهوه درێغیان نهکردووه و ڕۆچوون تیایدا و چاکتر تێههڵچوونهتهوه، جا ئهگهر ئهوانه دووره پهرێزیان نهگرت لێتان و کهنارگیر نهبوون و ڕێبازی ئاشتیان نهگرتهبهرو دهستیان نهکێشایهوه له جهنگ کردن لهگهڵتان، ئهو کاته بیانگرن و بیانکوژن له ههر کوێ دهستان ڕۆیی بهسهریاندا، ئا ئهوانه گێڕاومانه بۆتان بهسهریانهوه بهڵگهیهکی ڕوون و ئاشکرا لهسهر (ڕاست و ڕهوایی کوشتن و بهدیل کردنیان).
-
4:92
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَـًٔا ۚ وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًٔا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَصَّدَّقُوا۟ ۚ فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍۭ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَـٰقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
Wa-maa kaana limuʹminin ʹañy yaq̣tula Muʹminan ʹillaa khaṭaʹaa. Wa-mañ q̣atala Muʹminan khaṭaʹañ fataḥreeru raq̣abatim Muʹminatiñw wadiyatum musallamatun ʹilaaa ʹahliheee ʹillaaa ʹañy yaṣṣaddaq̣oo. Faʹiñ kaana miñ q̣awmin ʻaduwwil lakum wa-huwa Muʹminuñ fataḥreeru raq̣abatim Muʹminah. Wa-ʹiñ kaana miñ q̣awmim baynakum wa-baynahum mees̤aaq̣uñ fadiyatum musallamatun ʹilaaa ʹahlihee wa-taḥreeru raq̣abatim Muʹminah. Famal lam yajid fa-Ṣiyaamu Shahrayni mutataabiʻayn: tawbatam minal laah: wa-kaanal laahu ʻaleeman Ḥakeemaa.
بۆ هیچ ئیماندارێک نیه ئیماندارێکی تر بکوژێت مهگهر به ههڵه، خۆ ئهگهر کهسێکی ئیماندار به ههڵه ئیماندارێک بکوژێت، ئهوه دهبێت بهندهیهکی ئیماندار ئازاد بکات و خوێن باییهکهی بدات به کهسوکاری کوژراوهکه (وهک میراتی دابهشی بکهن) مهگهر لێی ببوورن و له خوێنهکهی خۆش ببن، خۆ ئهگهر کوژراوهکه له ناو قهوم و دهستهیهکدا بوو دوژمنی ئێوه بوون، بهڵام ئهو (کوژراوه) ئیماندار بوو، با (بکوژهکه) بهندهیهکی ئیماندار ئازادبکات و ئهگهر ئیمانداره کوژراوهکه لهناو قهوم و دهستهیهک بوو که پهیمان لهنێوانتاندا ههبوو، دهبێت خوێنبایی بدرێت بهکهسوکاری و بهندهیهکی ئیمانداریش ئازاد بکرێت، (خۆ ئهگهر بکوژهکه) ئهوهی بۆ نهلواو دهستی نهکهوت (بهنده ئازاد بکات و بهندایهتی باوی نهمابوو ماڵ و سامانیشی نهبوو) ئهوه دهبێت دوومانگ لهسهریهک بهڕۆژوو بێت، ئهمه بڕیارێکه بۆ ڕاستی و دروستی تهوبه و گهڕانهوهکهی، ئهمهش لهلایهن خواوهیه، بێگومان خوای گهوره ههمیشه و بهردهوام زاناو دانایه.
-
4:93
وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَـٰلِدًا فِيهَا وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُۥ وَأَعَدَّ لَهُۥ عَذَابًا عَظِيمًا
Wa-mañy yaq̣tul Muʹminam mutaʻammidañ fajazaaaʹuhoo Jahannamu khaalidañ feehaa wa-g̣aḍibal laahu ʻalayhi wa-laʻanahoo wa-ʹaʻadda lahoo ʻaẓaaban ʻa-Z̤̣eemaa.
ههر کهسێک بهدهستی ئهنقهست ئیماندارێک بکوژێت (بهحهلالی بزانێت)، ئهوه تۆڵهی ئهو کهسه دۆزهخه، نهمره تیایدا، ههروهها خوا لێی توڕه بووه و نهفرینی لێکردووه و سزایهکی گهوره و بێ سنووری بۆ ئاماده کردووه.
-
4:94
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا ضَرَبْتُمْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَتَبَيَّنُوا۟ وَلَا تَقُولُوا۟ لِمَنْ أَلْقَىٰٓ إِلَيْكُمُ ٱلسَّلَـٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا فَعِندَ ٱللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌ ۚ كَذَٰلِكَ كُنتُم مِّن قَبْلُ فَمَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
Yaaaʹayyuhal laẓeena ʹaamanooo ʹiẓaa ḍarabtum fee Sabeelil laahi fatabayyanoo wa-laa taq̣ooloo liman ʹalq̣aaa ʹilaykumus salaama lasta Muʹminaa! tabtag̣oona ʻaraḍal ḥayaatid dunyaa: faʻiñdal laahi mag̣aanimu kas̤eerah. Kaẓaalika kuñtum miñ q̣ablu famannal laahu ʻalaykum fatabayyanoo. ʹInnal laaha kaana bimaa taʻmaloona Khabeeraa.
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه، کاتێک دهرئهچن بۆ گهیاندنی ئیسلام و جیهاد لهپێناوی خوادا، وردبین بن و ههموو شتێک ڕوون بکهنهوه (دووره پهرێزبن له پهلهو ههڵهشهیی) و بهوکهسانه مهڵێن که سهلامتان لێدهکهن: (ڕاست ناکهیت) تۆ ئیماندار نیت!! (بهو ههڵوێسته) مهبهستتان دهسکهوتی ژیانی دنیابێت، لای خوا دهستکهوتی زۆر ههیه، خۆ کاتی خۆی ئێوهش وابوون (باوهڕتان شاراوه بوو) تا خوا منهتی نایه سهرتان (سهرکهوتنی پێبهخشین و دهرووی لێکردنهوه) کهواته، وردو دووربین بن، چونکه بهڕاستی خوا ئاگاداره بهههموو ئهوکاروکردهوانهی که دهیکهن. (پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) دهستهیهک له هاوهڵانی نارد بۆ گهیاندنی ئیسلام، ئوسامهی کوڕی زهیدی کرده لێپرسراویان، کابرایهک که ناوی (مهرداس) بوو مهڕو وشتری دهلهوهڕان، ئوسامهو هاوهڵانی بینی، ترساو بهپهله دوور کهوتهوهو خۆی کرد به ئهشکهوتێکدا، ئهمانیش شوێنی کهوتن، کاتێک چوونه بهردهم ئهشکهوتهکه کابرا هات بهپیریانهوهو سهلامی لێکردن و شایهتمانی هێنا، بهڵام ئوسامه هێرشی کرده سهری و کوشتی.. دوایی که پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) بیستی تووڕه بوو له ئوسامه و فهرمووی: بۆچی کوشتت؟ ئایا دڵ و سینهتان ههڵدڕی بوو بزانن بهڕاستێتی یان نا!!)...
-
4:95
لَّا يَسْتَوِى ٱلْقَـٰعِدُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُو۟لِى ٱلضَّرَرِ وَٱلْمُجَـٰهِدُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ ۚ فَضَّلَ ٱللَّهُ ٱلْمُجَـٰهِدِينَ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ عَلَى ٱلْقَـٰعِدِينَ دَرَجَةً ۚ وَكُلًّا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ وَفَضَّلَ ٱللَّهُ ٱلْمُجَـٰهِدِينَ عَلَى ٱلْقَـٰعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا
Laa- yastawil q̣aaʻidoona minal Muʹmineena g̣ayru ʹuliḍ ḍarari wal-Mujaahidoona fee Sabeelil laahi biʹamwaalihim wa-ʹañfusihim. Faḍḍalal laahul Mujaahideena biamwaalihim wa-ʹañfusihim ʻalal q̣aaʻideena darajah wa-kullañw waʻdal laahul ḥusnaa: wa-faḍḍalal laahul Mujaahideena ʻalal q̣aaʻideena ʹajran ʻaz̤̣eemaa;―
ئهوانهی دانیشتوون له ئیمانداران و (جهنگ ناکهن) ـ مهگهر ئهوانهی که ناتهواون ـ (کوێر، شهل، نهخۆش،... هتد) لهگهڵ ئهوانهدا که جیهادو کۆشش دهکهن له پێناوی خوادا به ماڵ و سامان و خۆیان چوونیهک نین، بێگومان خوا فهزڵ و ڕێزو پلهیهکی تایبهتی بڕیارداوه بۆ تێکۆشهران به ماڵیان و خۆیان، بهسهر ئهوانهدا که دانیشتوون و (فیداکاری ناکهن و گیان بهخت ناکهن)، خوای گهوره بهههر دهستهیهکیان بهڵێنی چاک و بهنرخی داوه، (بێگومان) خوا فهزڵ و ڕێزو پاداشتی گهورهو بێ سنووری ئهو تێکۆشهر و موجاهیدانهی داوه بهسهر ئهو دانیشتوانهدا...
-
4:96
دَرَجَـٰتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَرَحْمَةً ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا
Darajaatim minhu wa-mag̣firatañw waraḥmah. Wa-kaanal laahu G̣afoorar Raḥeemaa.
ئهویش چهندهها پلهو پایهن (بهگوێرهی ههوڵ و کۆشش) لهلایهن خواوه پێشکهش دهکرێن (بهگوێرهی ڕادهی نیهت پاکیی و تێکۆشان)، هاوڕێ لهگهڵ لێخۆشبوون و ڕهحمهتدا، چونکه خوا ههمیشهو بهردهوام لێخۆشبووهو به ڕهحم و دلۆڤانه.
-
4:97
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَفَّىٰهُمُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ ظَالِمِىٓ أَنفُسِهِمْ قَالُوا۟ فِيمَ كُنتُمْ ۖ قَالُوا۟ كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ قَالُوٓا۟ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةً فَتُهَاجِرُوا۟ فِيهَا ۚ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَآءَتْ مَصِيرًا
ʹInnal laẓeena tawaffaahumul malaaaʹikatu z̤̣aalimeee ʹañfusihim q̣aaloo feema kuñtum: Q̣aaloo kunnaa mustaḍʻafeena fil ʹarḍ. Q̣aalooo ʹalam takun ʹarḍul laahi waasiʻatañ fatuhaajiroo feehaa? Faʹulaaaika maʹwaahum Jahannam, Wasaaaʹat maṣeeraa:
بهڕاستی ئهوانهی له سهره مهرگدا فریشته گیانیان دهکێشن لهکاتێکدا ئهوان ههمیشه ستهمیان له خۆیان دهکرد (ئیمان و باوهڕیان له مهترسیدا بوو کهچی کۆچیان نهدهکرد بۆ نیشتمانی ئیمان، بهتوندیی پیایاندا ههڵدهشاخێن)و دهڵێن: باشه ئێوه له چیدا بوون و لهکوێ ژیانتان دهبرده سهر؟! له وهڵامدا دهڵێن: ئێمه بێ دهسهڵات و لاواز کراو بووین له زهویدا، فریشتهکان دهڵێن: باشه ئایا زهوی خوا فراوان و پان و پۆر نهبوو تا کۆچی تێدا بکهن و (کۆچ بکهن بۆ نیشتمانێک که ئیمانداران تیایدا فهرمانڕهوان یاخود سهربهستن)؟ ئا ئهوانه شوێنهواریان دۆزهخه، که جێگه و ڕێگه و سهرئهنجامێکی ناخۆش و ناسازو خراپه.
-
4:98
إِلَّا ٱلْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلْوِلْدَٰنِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا
ʹIllal mustaḍʻafeena minar rijaali wannisaaaʹi walwildaani laa- yastaṭeeʻoona ḥeelatañw walaa yahtadoona sabeelaa.
مهگهر ئهوانهیان که بهڕاستی بێ دهسهڵات و ناتهوان و لاوازکراون لهو پیاوانهی ژن و منداڵیان لهگهڵدایهو ناتوانن تهگبیرو گۆڕانکاریهک بۆ خۆیان بکهن و هیچ ڕێگهیهکیش شارهزانین بۆ چارهسهرو دهربازکردنی خۆیان.
-
4:99
فَأُو۟لَـٰٓئِكَ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَعْفُوَ عَنْهُمْ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَفُوًّا غَفُورًا
Faʹulaaaʹika ʻasal laahu ʹañy yaʻfuwa ʻanhum: wa-kaanal laahu ʻAfuwwan G̣afooraa.
ئا ئهوانه خوا لێبووردن و چاوپۆشی بۆ ئاماده کردوون و خوا ههمیشهو بهردهوام زۆر لێخۆشبووهو زۆریش چاوپۆشی دهکات (مهبهست له وشهی ـ عسی ـ بۆ هاتنه دی بهڵێنه خواییهکهیه).
-
4:100
۞ وَمَن يُهَاجِرْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ يَجِدْ فِى ٱلْأَرْضِ مُرَٰغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً ۚ وَمَن يَخْرُجْ مِنۢ بَيْتِهِۦ مُهَاجِرًا إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ يُدْرِكْهُ ٱلْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا
Wa-mañy yuhaajir fee Sabeelil laahi yajid fil ʹarḍi muraag̣amañ kas̤eerañw wasaʻah. wa-mañy yakhruj mim baytihee muhaajiran ʹilal laahi wa-Rasoolihee s̤umma yudrikhul mawtu faq̣ad waq̣aʻa ajruhoo ʻalal laah: wa-kaanal laahu G̣afoorar Raḥeemaa.
جا ئهوهی کۆچ بکات له پێناوی خوادا لهو زهوییهی که کۆچی بۆ دهکات، سهربهرزییهک بۆ خۆی و ڕیسواییهکی زۆریش بۆ دوژمنانی دروست دهکات، بهرهکهت و فراوانی ڕزق و ڕۆزی ڕووی تێدهکات، ههر کهسێکیش ماڵ و حاڵی خۆی بهجێ بهێڵێت وله پێناو خواو پێغهمبهرهکهیدا دهرچێت (واته بهرهو وڵاتی ئیسلام، یاخود شوێنێکی ئازاد) کۆچ بکات، پاشان مردن یهخهی پێبگرێت، ئهوه ئیتر ئهو کهسه پاداشتهکهی کهوتۆته سهر خوا (ههر خۆی دهزانێت چۆن پاداشتی دهداتهوه)، خوا ههمیشهو بهردهوام لێخۆشبوو میهرهبانه (بهتایبهت بۆ ئهو جۆره کهسانه).
-
4:101
وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِى ٱلْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَقْصُرُوا۟ مِنَ ٱلصَّلَوٰةِ إِنْ خِفْتُمْ أَن يَفْتِنَكُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ ۚ إِنَّ ٱلْكَـٰفِرِينَ كَانُوا۟ لَكُمْ عَدُوًّا مُّبِينًا
Wa-ʹiẓaa ḍarabtum fil ʹarḍi fallaysa ʻalaykum junaaḥun ʹañ taq̣ṣuroo minaṣ Ṣalaati ʹin khiftum ʹañy yaftinakumul laẓeena kafaroo: ʹinnal kaafireena kaanoo lakum ʻaduwwam mubeenaa.
ههر کاتێک بهسهفهر بهلایهکی زهویدا ڕۆیشتن، ئهوه گوناهبار نابن بهکورت کردنهوهی نوێژ، (بهتایبهت) ئهگهر ترسان ئهوانهی خوانهناسن پیلان و بهڵایهکتان بهسهربهێنن وئازارتان بدهن، چونکه بهڕاستی کافران دوژمنانی ئاشکرای ئێوهن.
-
4:102
وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ ٱلصَّلَوٰةَ فَلْتَقُمْ طَآئِفَةٌ مِّنْهُم مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوٓا۟ أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا۟ فَلْيَكُونُوا۟ مِن وَرَآئِكُمْ وَلْتَأْتِ طَآئِفَةٌ أُخْرَىٰ لَمْ يُصَلُّوا۟ فَلْيُصَلُّوا۟ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا۟ حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ ۗ وَدَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَأَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُم مَّيْلَةً وَٰحِدَةً ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِن كَانَ بِكُمْ أَذًى مِّن مَّطَرٍ أَوْ كُنتُم مَّرْضَىٰٓ أَن تَضَعُوٓا۟ أَسْلِحَتَكُمْ ۖ وَخُذُوا۟ حِذْرَكُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ أَعَدَّ لِلْكَـٰفِرِينَ عَذَابًا مُّهِينًا
Wa-ʹiẓaa kuñta feehim faʹaq̣amta lahumuṣ Ṣalaata faltaq̣um ṭaaaʹifatum minhum maʻaka wal-yaʹkhuẓooo ʹasliḥatahum: faʹiẓaa sajadoo fal-yakoonoo miñw waraaaʹikum. Wal-taʹti ṭaaaʹifatun ʹukhraa lam yuṣalloo falyuṣalloo maʻaka wal-yaʹkhuẓoo ḥiẓrahum wa-ʹasliḥatahum. Waddal laẓeena kafaroo law tag̣fuloona ʻan ʹasliḥatikum wa-ʹamtiʻatikum fayameeloona ʻalaykum maylatañw waaḥidah. Wa-laa junaaḥa ʻalaykum ʹiñ kaana bikum ʹaẓam mim maṭarin ʹaw kuñtum marḍaaa ʹañ taḍaʻooo ʹasliḥatakum: wa-khuẓoo ḥiẓrakum. ʹInnal laaha ʹaʻadda lilkaafireena ʻaẓaabam muheenaa.
کاتێکیش تۆ (ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) لهناو هاوهڵاندا بویت و پێش نوێژیت بۆ دهکردن (له کاتی جهنگدا)، ئهوه با دهستهیهکیان لهگهڵ تۆدا بوهستن بۆ نوێژ و چهکهکانیان پێ بێت، جا کاتێک ئهم دهستهیهی که نوێژ دهکات چوونه سووژده بائهوانی تر له پشتانهوه بن (ئینجا که لێبوونهوه لهو ڕکاته) ئهو دهستهیهی تر که پاسهوانییان دهکردو نوێژیان نهکردووه بابێن لهگهڵ تۆدا نوێژهکهیان بکهن، با هوشیارو چهکداریش بن، چونکه بێ باوهڕان ئاواتهخوازن که ئێوه غافڵ بن له چهکهکانتان و له کهل و پهلتان، تایهک هێرش بکهنه سهرتان وتهفرو توناتان بکهن، بهڵام بۆتان ههیه و قهیناکات چهکهکانتان دانێن ئهگهر ناڕهحهت بوون بههۆی بارانهوه، یان ههندێکتان نهخۆشکهوتن، ههمیشه وریابن، بهڕاستی خوا سزای ڕیسواکهرو شهرمهزاری بۆ خوانهناسان ئاماده کردووه.
-
4:103
فَإِذَا قَضَيْتُمُ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱذْكُرُوا۟ ٱللَّهَ قِيَـٰمًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمْ ۚ فَإِذَا ٱطْمَأْنَنتُمْ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ ۚ إِنَّ ٱلصَّلَوٰةَ كَانَتْ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ كِتَـٰبًا مَّوْقُوتًا
Faʹiẓaa q̣aḍaytumuṣ Ṣalaata faẓkurul laaha q̣iyaamañw waq̣uʻoodañw waʻalaa junoobikum. Faʹiẓaṭ maʹnañtum faʹaq̣eemuṣ Ṣalaah: ʹinnaṣ Ṣalaata kanat ʻalal Muʹmineena kitaabam mawq̣ootaa.
جا کاتێک له نوێژ بوونهوه ئهوه یادی خوا بکهن بهپێوهبن یان بهدانیشتنهوه یان به ڕاکشانهوه (بهههرجۆرێک بۆتان گونجا) کاتێکیش ئارامی باڵی کێشا بهسهرتانداو نیشتهجێ بوون، ئهوه نوێژ بهچاکی و تهواوی ئهنجام بدهن، چونکه بهڕاستی نوێژ لهسهر ئیمانداران فهرزه لهکاتی دیاریکراودا دهبێ ئهنجام بدرێت.
-
4:104
وَلَا تَهِنُوا۟ فِى ٱبْتِغَآءِ ٱلْقَوْمِ ۖ إِن تَكُونُوا۟ تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ ۖ وَتَرْجُونَ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
Wa-laa tahinoo fib tig̣aaaʹil q̣awm ʹIñ takoonoo taʹlamoona faʹinnahum yaʹlamoona kamaa taʹlamoon; wa-tarjoona minal laahi maa laa- yar-joon. Wa-kaanal laahu ʻAleeman Ḥakeemaa.
له بهرامبهر (لهشکری بێ باوهڕانهوه که شهڕتان پێ دهفرۆشن یان بهربهستن له ڕێگهی پێگهیاندنی بانگهوازی خوادا) سستی و کهمتهرخهمی مهکهن و بکهونه دوایان، چونکه ئهگهر ئێوه ئێش و ئازارو ماندوێتی و برینداریتان بۆ پێش بێت، بۆ ئهوانیش ههرپێش دێت، بهڵام ئهوهی ئێوه بهئومێدو بهتهمان لهلایهن خواوه دهستان بکهوێت (له بهههشتدا) ئهوان به تهمای نین، خوا ههمیشه و بهردهوام زاناو دانایه.
-
4:105
إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ بِٱلْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ بِمَآ أَرَىٰكَ ٱللَّهُ ۚ وَلَا تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيمًا
ʹInnaaa ʹañzalnaaa ʹilaykal Kitaaba bilḥaq̣q̣i litaḥkuma baynan naasi bimaaa ʹaraakal laah: Wa-laa takul lilkhaaaʹineena khaṣeemaa;
ئێمه بهڕاستی قورئانمان بۆ لای تۆ دابهزاندوهته خوارهوه، سهرتاپای حهق و ڕاستی بهردهوامه، بۆ ئهوهی دادوهری بکهیت له نێوان خهڵکیدا بهو شێوهیهی که خوا نیشانی داویت و ڕێنموویی کردویت و بهگونجاوی دهزانیت (بۆ چارهسهری کێشهکان و بهڕێوهبردنی کۆمهڵگا و قازانجی خهڵکی)، نهکهیت بهرگری له ناپاکان بکهیت... (دهگێڕنهوه جولهکهیهک لای (طعمة) ناوێک قهڵغانێک بهئهمانهت دادهنێت، بهڵام (طعمة) حاشای لێدهکات، که دێن ماڵهکهی بگهڕێن فڕێی دهداته ماڵه دراوسێکهیهوه، جاکه کێشهکه دهگاته لای پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) خهریکه لایهنی (طعمة) بگرێت، چونکه زۆر بهدهم و پل بووه، بهڵام خوای گهوره ئهم چهند ئایهته دادهبهزێنێت له ـ (١٠٥ تا ١١٣).
-
4:106
وَٱسْتَغْفِرِ ٱللَّهَ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَّحِيمًا
Wastag̣firil laah; innal laaha kaana G̣afoorar Raḥeemaa.
(ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) بهردهوام) داوای لێخۆش بوون له خوا بکه، چونکه بهڕاستی ئهو خوایه ههمیشهو بهردهوام لێخۆشبوو میهرهبانه.
-
4:107
وَلَا تُجَـٰدِلْ عَنِ ٱلَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنفُسَهُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ مَن كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًا
Wa-laa tujaadil ʻanil laẓeena yakhtaanoona ʹañfusahum: ʹinnal laaha laa- yuḥibboo mañ kaana khawwaanan ʹas̤eemaa;
بهرگری لهو کهسانهش مهکه که ناپاکن و خیانهت له خۆیان دهکهن، چونکه بهڕاستی خوا ئهو کهسانهی خۆش ناوێت ههمیشه خیانهتکارو تاوانبارن.
-
4:108
يَسْتَخْفُونَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُونَ مِنَ ٱللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لَا يَرْضَىٰ مِنَ ٱلْقَوْلِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطًا
Yastakhfoona minan naasi wa-laa yastakhfoona minal laahi wa-Huwa maʻahum ʹiẓ yubayyitoona maa laa- yarḍaa minal q̣awl: wa-kaanal laahu bimaa yaʻmaloona Muḥeeṭaa.
ئهوانه دهیانهوێت خیانهت و تاوانهکانیان لهخهڵکی بشارنهوه، لهکاتێکدا ناتوانن له خوای بشارنهوه که لهگهڵیاندایهو چاودێریانه، بهشهودا قسهی واههڵدهبهستن خوا پێی ڕازی نیه و خوا بهردهوام گهمارۆدهری ئهو کارو کردهوانهیه که ئهنجامی دهدهن.
-
4:109
هَـٰٓأَنتُمْ هَـٰٓؤُلَآءِ جَـٰدَلْتُمْ عَنْهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا فَمَن يُجَـٰدِلُ ٱللَّهَ عَنْهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ أَم مَّن يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا
Haaaʹañtum haaaʹulaaaʹi jaadaltum ʻanhum fil ḥayaatid dunyaa. Famañy yujaadilul laaha ʻanhum Yawmal Q̣iyaamati ʹam mañy yakoonu ʻalayhim wakeelaa?
باشه ئهوهته ئێوه بهرگریان لێدهکهن له ژیانی ئهم دنیایهدا، ئهی ڕۆژی قیامهت، لای خوا کێ بهرگریان لێدهکات؟ یاخود کێ پشتیوان و یاریدهدهریان دهبێت (تا له سزای دۆزهخ ڕزگاریان بکات)؟
-
4:110
وَمَن يَعْمَلْ سُوٓءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُۥ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ ٱللَّهَ يَجِدِ ٱللَّهَ غَفُورًا رَّحِيمًا
Wa-mañy yaʻmal soooʹan ʹaw yaz̤̣lim nafsahoo s̤umma yastag̣firil laaha yajidil laaha G̣afoorar Raḥeemaa.
ئهوهی خراپهیهک بکات (دژ بهخهڵکی) یان ستهم له خۆی بکات لهوهودوا (بهخۆیدا بچێتهوه) و داوای لێخۆشبوون له خوا بکات، ئهوه خوایهکی لێخۆشبوو و میهرهبانی دهستدهکهوێت.
-
4:111
وَمَن يَكْسِبْ إِثْمًا فَإِنَّمَا يَكْسِبُهُۥ عَلَىٰ نَفْسِهِۦ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
Wa-mañy yaksib is̤mañ faʹinnamaa yaksibuhoo ʻalaa nafsih: wa-kaanal laahu ʻAleeman Ḥakeemaa.
ئهوهش که گوناهو تاوانێک ئهنجام دهدات، ئهوه بهزیانی خۆی تهواو دهبێت، زیان بهخۆی دهگات (له قیامهتدا)، بێگومان خوا ههمیشهو بهردهوام زاناو دانایه.
-
4:112
وَمَن يَكْسِبْ خَطِيٓـَٔةً أَوْ إِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهِۦ بَرِيٓـًٔا فَقَدِ ٱحْتَمَلَ بُهْتَـٰنًا وَإِثْمًا مُّبِينًا
Wa-mañy yaksib khaṭeeeʹatan ʹaw ʹis̤mañ s̤ummaa yarmi bihee bareeeʹañ faq̣adiḥ tamala buhtaanañw waʹis̤mam mubeenaa.
جا ئهوهی ههڵهیهک یان تاوانێک ئهنجام بدات و لهوهودوا بیسهپێنێت بهسهر بێ تاوانێکداو بێ تاوانێکی پێ لهکهدار بکات، بێگومان ئهو کهسه بوختان و تاوانێکی ئاشکرای ئهنجامداوه و تاوانێکی گهورهی کردووه (زیاد له گوناههکهی خۆی).
-
4:113
وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُۥ لَهَمَّت طَّآئِفَةٌ مِّنْهُمْ أَن يُضِلُّوكَ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمْ ۖ وَمَا يَضُرُّونَكَ مِن شَىْءٍ ۚ وَأَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُن تَعْلَمُ ۚ وَكَانَ فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًا
Wa-lawlaa faḍlul laahi ʻalayka wa-Raḥmatuhoo lahammaṭ ṭaaaʹifatum minhum ʹañy yuḍillook. Wa-maa yuḍilloona ʹillaaa ʹañfusahum; wa-maa yaḍurroonaka miñ shayʹ. Wa-ʹañzalal laahu ʻalaykal Kitaaba wal-Ḥikmata waʻallamaka maa- lam takuñ taʻlam: wa-kaana faḍlul laahi ʻalayka ʻaz̤̣eemaa.
خۆ ئهگهر فهزڵ و ڕهحمهتی خوا نهبوایه بهسهرتهوه خهریک بوو ههندێکیان سهرت لێ بشێوێنن، بێگومان ئهوان بهو کارهیان ههر سهر له خۆیان دهشێوێنن، دڵنیابه که ناتوانن له هیچ شتێکدا زیانت پێبگهیهنن، خوای گهورهش قورئان و دانایی بۆ دابهزاندوویت و فێری ئهو شتانهی کردوویت که جاران نهتدهزانی، بهردهوامیش فهزڵ و ڕێزی خوا لهسهر تۆ (ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) زۆرو فراوان و ئاشکراو دیاره و (نایهڵێت تووشی ههڵه ببیت).
-
4:114
۞ لَّا خَيْرَ فِى كَثِيرٍ مِّن نَّجْوَىٰهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَـٰحٍۭ بَيْنَ ٱلنَّاسِ ۚ وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ ٱبْتِغَآءَ مَرْضَاتِ ٱللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا
Laa- khayra fee kas̤eerim min najwaahum ʹillaa man ʹamara biṣadaq̣atin ʹaw maʻroofin ʹaw ʹiṣlaahim baynan naas. Wa-mañy yafʻal ẓaalikab tig̣aaaʹa marḍaatil laahi fasawfa nuʹteehi ʹajran ʻaz̤̣eemaa.
له زۆربهی چپه و سرته و قسه نهێنیهکانیاندا هیچ خێرێک بهدی ناکرێت و تیایدا نیه، مهگهر چپهی ئهو کهسهی که فهرمان بدات بهبهخششێک، یان چاکهیهک، یان ڕێکخستن و چاکسازی و ئاشتبوونهوهیهکی نێوان خهڵکی، جا ئهوهی (ئهو شێوازه چاکهیه) ئهنجام بدات و مهبهستی تهنها دهستکهوتنی ڕهزامهندی خوا بێت، ئهوه له ئایندهدا پاداشتی زۆرو بێ سنوور و گهورهی پێدهبهخشین.
-
4:115
وَمَن يُشَاقِقِ ٱلرَّسُولَ مِنۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ ٱلْهُدَىٰ وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ ٱلْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِۦ مَا تَوَلَّىٰ وَنُصْلِهِۦ جَهَنَّمَ ۖ وَسَآءَتْ مَصِيرًا
Wa-mañy yushaaq̣iq̣ir Rasoola mim baʹdi maa- tabayyana lahul hudaa wa-yattabiʻ g̣ayra sabeelil Muʹmineena nuwallihee maa- tawallaa wa-nuṣlihee Jahannam: wa-saaaʹat maṣeeraa!
ئهوهش دوژمنایهتی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) بکات و لێی جیابێتهوه له دوای ئهوهی ڕێگهی ڕاست و دروستی بۆ ڕوون بۆتهوه و ڕێبازێک بگرێتهبهر که جیابێت له ڕێگهو ڕێبازی ئیمانداران، ئهوه ڕووی وهردهچهرخێنین بۆ ئهو ڕووگهو بهرنامهیهی ههڵی بژاردووهو ڕووی تێکردووه، (له قیامهتیشدا) دهیخاته ناو دۆزهخهوه و دهیسوتێنین که ئهویش سهرئهنجامێکی زۆر ناخۆش و سامناکه.
-
4:116
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ ۚ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا
ʹInnal laaha laa- yag̣firu ʹañy yushraka bihee wayag̣firu maa- doona ẓaalika limañy yashaaaʹ. Wa-mañy yushrik billaahi faq̣ad ḍalla ḍalaalam baʻeedaa.
بهڕاستی خوا خۆش نابێت لهوه هاوهڵ و شهریکی بۆ بڕیار بدرێت و جگه لهو (هاوبهش دانانه) له گوناهانی تر بۆ ههر کهس بیهوێت و شایسته بێت و (پهشیمان بێت) خۆش دهبێت، جا ئهوهی شهریک و هاوهڵ بۆ خوا بڕیار بدات، ئهوه بهڕاستی گومڕا بووه بهگومڕاییهکی زۆر دوور.
-
4:117
إِن يَدْعُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ إِنَـٰثًا وَإِن يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَـٰنًا مَّرِيدًا
ʹIñy yadʻoona miñ doonihee ʹillaaa ʹinaas̤aa: wa-ʹiñy yadʻoona ʹillaa Shayṭaanam mareedaa.
(ئهو هاوهڵگهرانه) ئهوهی هاناو هاواری بۆ دهبهن و دهیپهرستن ـ جگه لهخوا ـ چهند پهرستراوێکی کار تێکراون (پهرستراو دهبێت کارتێکهر بێت نهک کارتێکراو، بۆیه بتهکانیان بهمێینه ناوناوه وهک: لات و عوززا)، تهنها هاناو هاواریشیان ههر بۆ شهیتانی سهرکهش و یاخی یه که له ههموو خێرێک داماڵراوه.
-
4:118
لَّعَنَهُ ٱللَّهُ ۘ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَّفْرُوضًا
Laʻanahul laah. Wa-q̣aala laʹattakhiẓanna min ʻibaadika naṣeebam mafrooḍaa;
ئهو شهیتانهی که خوا نهفرینی لێکردووه وتوویهتی: سوێند بێت به تۆ ئهی خوا بهشێکی دیاریکراو له بهندهکانت دائهبڕم له ئیمان و خواناسی.
-
4:119
وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَـَٔامُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ ءَاذَانَ ٱلْأَنْعَـٰمِ وَلَـَٔامُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ ٱللَّهِ ۚ وَمَن يَتَّخِذِ ٱلشَّيْطَـٰنَ وَلِيًّا مِّن دُونِ ٱللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِينًا
Wa-laʹuḍillannahum wa-laʹumanni-yannahum wa-la-aamurannahum falayubattikunna ʹaaẓaanal ʹanʻaami wa-laʹaamurannahum falayug̣ayeerunna khalq̣al laah. Wa-mañy yattakhiẓish Shayṭaana waliyyam miñ doonil laahi faq̣ad khasira khusraanam mubeenaa.
سوێند بێت به تۆ گومڕایان دهکهم و به ئاوات و خهیاڵی پووچهوه سهرگهرمیان دهکهم و خۆم فرمانیان پێدهدهم و هانیان دهدهم و ئهوجا ئهوانیش بێگومان گوێی ئاژهڵهکانیان دهبڕن، ههروهها فرمانیان پێ دهدهم ئهوانیش دروست کراوانی خوا دهستکاری بکهن و بیگۆڕن (لهم سهردهمهدا ئهڵقه لهگوێکانی بهناو زانا دهستکاریی جینات و سیفاتی ڕهچهڵهکیی دهکهن و بهگوێی شهیتان دهکهن، ئادهمیزادو زیندهوهران تێکدهدهن، جگه لهههندێکیان نهبێت که مهبهستیان خزمهتی ئادهمیزاده)، جا ئهوهی له جیاتی خوا شهیتان بکاته پشتیوانی خۆی، ئهوه بهڕاستی دووچاری زیان و خهسارهتمهندیهکی ئاشکرا بووه.
-
4:120
يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ ۖ وَمَا يَعِدُهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ إِلَّا غُرُورًا
Yaʻiduhum wa-yuman-neehim; wa-maa yaʻiduhumush Shayṭaanu ʹillaa g̣urooraa.
(شهیتان) بهڵێنیان دهداتێ و ئاوات و ئارهزوو دهڕازێنێتهوه بۆیان، دیاره که شهیتانیش هیچ بهڵێنێکیان پێنادات جگه له فریودان و خهڵهتاندن نهبێت.
-
4:121
أُو۟لَـٰٓئِكَ مَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ وَلَا يَجِدُونَ عَنْهَا مَحِيصًا
ʹUlaaaʹika maʹwaahum jahannamu wa-laa yajidoona ʻanhaa maḥeeṣaa.
ئائهوانه جێگهو سهرهنجامیان دۆزهخه و کهلێنی لێ دهرچوونیان دهست ناکهوێت.
-
4:122
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا ۖ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقًّا ۚ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ ٱللَّهِ قِيلًا
Wallaẓeena ʹaamanoo wa-ʻamiluṣ ṣaalihaati sanudkhiluhum Jannaatiñ tajree miñ taḥtihal ʹanhaaru khaalideena fihaaa ʹabadaa. Waʻdal laahi ḥaq̣q̣aa: wa-man ʹaṣdaq̣u minal laahi q̣eelaa?
ئهوانهش باوهڕیان هێناوه و کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه، ئهوه لهمهودوا دهیانخهینه ناو باخهکانی بهههشتهوه که چهندهها ڕووبار بهژێر درهخت و بهبهردهم کۆشکهکانیدا دهڕوات و ژیانی ههمیشهیی و نهبڕاوه و بهردهوام تیایدا دهبهنهسهر، ئهوه بهڵێنێکی نهگۆڕاوی خوایی یه، جاکێ ههیه ڕاستترو دروستتر له خوا بهڵێنی خۆی بباتهسهر؟
-
4:123
لَّيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَآ أَمَانِىِّ أَهْلِ ٱلْكِتَـٰبِ ۗ مَن يَعْمَلْ سُوٓءًا يُجْزَ بِهِۦ وَلَا يَجِدْ لَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا
Laysa biʹamaaniyyikum wa-laaa ʹamaaniyyi ʹAhlil Kitaab. Mañy yaʻmal soooʹañy yujza bihee wa-laa yajid lahoo miñ doonil laahi waliyyañw walaa naṣeeraa.
(پاداشت و ڕێزو نرخ) نه به ئارهزووی ئێوهیه، نه به ئارهزووی خاوهنانی کتێبه، ئهوهی خراپهو گوناهێک بکات، ئهوه بههۆیهوه سزا دهدرێت و هیچ کهس و هیچ هێزێکی تری دهست ناکهوێت جگه له خوا پشتگیریی بکات و یارمهتی بدات.
-
4:124
وَمَن يَعْمَلْ مِنَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ مِن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ يَدْخُلُونَ ٱلْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُونَ نَقِيرًا
Wa-mañy yaʻmal minaṣ ṣaaliḥaati miñ ẓakarin ʹaw ʹuñs̤aa wa-huwa Muʹminuñ faʹulaaaʹika yadkhuloonal jannata wa-laa yuz̤̣lamoona naq̣eeraa.
ئهوهش کردهوه چاکهکان ئهنجام بدات نێر بێت یان مێ لهکاتێکدا ئیماندار بێت، جا ئهوانه دهچنه بهههشتهوهو بهقهدهر پهردهی ناوکی خورما ستهمیان لێناکرێت.
-
4:125
وَمَنْ أَحْسَنُ دِينًا مِّمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُۥ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَٱتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْرَٰهِيمَ حَنِيفًا ۗ وَٱتَّخَذَ ٱللَّهُ إِبْرَٰهِيمَ خَلِيلًا
wa-man ʹaḥsanu deenam mimman ʹaslama wajhahoo lillaahi wa-huwa Muḥsinuñw wattabaʻa Millata ʹIbraaheema Ḥaneefaa? Wattakhaẓal laahu ʹIbraaheema khaleelaa.
کێ ههیه ئاینی چاکتره پهسهندترو جوانتر بێت لهو کهسهی ڕووی کردۆته خوا و خۆی تهسلیمی ئهوزاته کردووهو لهکاتێکدا کارجوان و کار پهسهندهو شوێنی ئاینی ئیبراهیمی ملکهچ و فهرمانبهردار کهوتبێت، که خوا ئیبراهیمی کردۆته خۆشهویستی خۆی ڕێزداری کردووه.
-
4:126
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ مُّحِيطًا
Walillaahi maa- fis samaawaati wa-maa fil ʹarḍ: wa-kaanal laahu bikulli shayʹim Muḥeeṭaa.
ههرچی له ئاسمانهکان و ههرچی له زهویدا ههیه ههر خوا خاوهنیانهو دهسهڵاتی ئهو خوایه دهوری ههموو شتێکی داوه (بهوردیی و بهتهواویی له ههموو شتێک ئاگاداره).
-
4:127
وَيَسْتَفْتُونَكَ فِى ٱلنِّسَآءِ ۖ قُلِ ٱللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فِى ٱلْكِتَـٰبِ فِى يَتَـٰمَى ٱلنِّسَآءِ ٱلَّـٰتِى لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَن تَنكِحُوهُنَّ وَٱلْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ ٱلْوِلْدَٰنِ وَأَن تَقُومُوا۟ لِلْيَتَـٰمَىٰ بِٱلْقِسْطِ ۚ وَمَا تَفْعَلُوا۟ مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِهِۦ عَلِيمًا
Wa-yastaftoonaka fin nisaaaʹ. Q̣ulil laahu yufteekum feehinna wa-maa yutlaa ʻalaykum fil Kitaabi fee yataaman Nisaaaʹil laatee laa- tuʹtoonahunna maa- kutiba lahunna wa-targ̣aboona ʹañ tañkiḥoohunna wal-mustaḍʻa-feena minal wildaani wa-ʹañ taq̣oomoo lilyataamaa bilq̣isṭ. Wa-maa tafʻaloo min khayriñ faʹinnal laaha kaana bihee ʻAleemaa.
ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) پرسیارت لێدهکهن دهربارهی ئهوهی که پێویسته پیاوان ئهنجامی بدهن بهرامبهر به ژنان، پێیان بڵێ: خوای گهوره دهربارهیان وهڵامتان دهداتهوه؛ جائهوهی بهسهرتاندا دهخوێندرێتهوه له قورئاندا (روونی کردۆتهوه لهمهوپێش له سهرهتای ئهم سوورهتهوه) دهربارهی ئهو کچه بێ باوکانهی ئهوهی خوا بۆی داناون نایاندهنێ و ناشتانهوێت مارهیان بکهن و (رێگهش له شووکردنیان دهگرن) و دهربارهی میراتی ئهو منداڵه بێ دهسهڵاتانهی ناتانهوێت بهدادپهروهری ههڵسوکهوت و مامهڵهیان لهگهڵدا بکهن و بهرپاکردنی دادگهریی لهنێوان بێ باوکاندا (ئهرکی سهرشانی ئیماندارانه)، ئهوهی که ئهنجامی دهدهن له چاکه ئهوه بێگومان خوای گهوره پێی ئاگاداره بهچاکهکاریی لهگهڵ منداڵانی بێ باوکدا (که مافیان بدهن و ستهمیان لێنهکهن)، جا ههر خێرو چاکهیهک ئهنجام بدهن خوا زانایه پێی.
-
4:128
وَإِنِ ٱمْرَأَةٌ خَافَتْ مِنۢ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ أَن يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۚ وَٱلصُّلْحُ خَيْرٌ ۗ وَأُحْضِرَتِ ٱلْأَنفُسُ ٱلشُّحَّ ۚ وَإِن تُحْسِنُوا۟ وَتَتَّقُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
Wa-ʹinim raʹatun khaafat mim baʻlihaa nushoozan ʹaw ʹiʻraaḍañ falaa junaaḥa ʻalayhimaaa ʹañy yuṣliḥaa baynahumaa ṣulḥaa waṣ-Ṣulhu khayr; wa-ʹuḥḍiratil ʹañfusush shuḥḥ. Wa-ʹiñ tuḥsinoo wa-tattaq̣oo faʹinnal laaha kaana bimaa taʻmaloona Khabeeraa.
ئهگهر ئافرهتێک له لووت بهرزی یان پشت ههڵکردنی مێردهکهی ترسا، ئهوه هیچ گوناهیان لهسهر نیه و کارێکی چاکه: ئهگهر نێوان خۆیان چاک بکهن و لهسهر شێوازێک ڕێک بکهون (وهک ئهوهی ئافرهتهکه دهست ههڵگرێت لهههندێ مافی خۆی تابهڕێزو سهربهرزیهوه بمێنێتهوه لهگهڵ مێردهکهیدا) ههمیشه ڕێکهوتن و تهبایی شتێکی چاک و پهسهنده، ههرچهنده خهڵکی به سروشت حهز بهرهزیلی دهکهن و تهنها بهرژهوهندی خۆیان دهوێت، (ئهگهر قیامهت و بهههشت و دۆزهخ لهبهرچاو نهگیرێت) جا ئهگهر چاکهکارو ڕهفتارجوان بن (لهگهڵ هاوسهرانتاندا)و خاوهن تهقواو پارێزکار بن و ستهمیان لێ نهکهن، ئهوه دڵنیابن بهڕاستی خوا ههمیشهو بهردهوام ئاگایه به کارو کردهوهتان.
-
4:129
وَلَن تَسْتَطِيعُوٓا۟ أَن تَعْدِلُوا۟ بَيْنَ ٱلنِّسَآءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ ۖ فَلَا تَمِيلُوا۟ كُلَّ ٱلْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَٱلْمُعَلَّقَةِ ۚ وَإِن تُصْلِحُوا۟ وَتَتَّقُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَّحِيمًا
Wa-lañ tastaṭeeʻooo ʹañ taʻdiloo baynan Nisaaaʹi wa-law ḥaraṣtum falaa tameeloo kullal mayli fataẓaroohaa kalmuʻal-laq̣ah. Wa-ʹiñ tuṣliḥoo wa-tattaq̣oo faʹinnal laaha kaana G̣afoorar Raḥeemaa.
ههرگیز ئێوه ناتوانن له نێوان هاوسهرهکانتاندا دادپهروهرانه ڕهفتار بکهن، له کاتێکدا ئهگهر زۆریش سوور بن لهسهری، جا کهوابوو نهکهن ههر ڕوو له یهکێکیان بکهن به تهواوی ئهوی تر واز لێبهێنن وهک ههڵپهسێرراو، نه ئهوهیه مێردار بێت، نه ئهوهشه بێ مێرد بێت، خۆ ئهگهر چاکسازی بکهن و ڕێک بکهون و خۆتان بپارێزن له ستهم، ئهوه بهڕاستی خوا ههمیشهو بهردهوام لێخۆشبوو میهرهبانه.
-
4:130
وَإِن يَتَفَرَّقَا يُغْنِ ٱللَّهُ كُلًّا مِّن سَعَتِهِۦ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ وَٰسِعًا حَكِيمًا
Wa-ʹiñy yatafarraq̣aa yug̣nil laahu kullam miñ saʻatih: wa-kaanal laahu Waasiʻan Ḥakeemaa.
خۆ ئهگهر ژن و مێرد لێک جیاببنهوه (بهگوێرهی شهرع و بهرنامهی خوا) ئهوه خوا ههریهکهیان شادو بێ نیازو بهختهوهر دهکات، له بهخشینی فراوانی خۆی (بههاوسهرێکی گونجاو) چونکه خوا ههمیشهو بهردهوام فراوانگیرو دانایه.
-
4:131
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ مِن قَبْلِكُمْ وَإِيَّاكُمْ أَنِ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ وَإِن تَكْفُرُوا۟ فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَنِيًّا حَمِيدًا
Walillaahi maa- fis samaawaati wa-maa fil ʹarḍ. Wa-laq̣ad waṣṣaynal laẓeena ʹootul Kitaaba miñ q̣ablikum wa-ʹiyyaakum ʹanit taq̣ul laah. Wa-ʹin takfuroo faʹinna lillaahi maa- fis samaawaati wa-maa fil ʹarḍ; wa-kaanal laahu G̣aniyyan Ḥameedaa.
ههر بۆ خوایه ئهوهی له ئاسمانهکان و ئهوهی له زهویدایه، سوێند بهخوا بهڕاستی ئێمه ئامۆژگاری و فهرمانمانداوه بهسهر ئهوانهی بهرنامهی خوایان بۆ هاتبوو له پێش ئێوه، ههروهها ئامۆژگاری ئێوهشمان کردووه له خوا بترسن و به تهقواو پارێزکاربن، خۆ ئهگهر بێ باوهڕو یاخی بن (ئهوه خۆتان زیان دهکهن)، چونکه بهڕاستی ههر بۆ خوایه ئهوهی له ئاسمانهکان و ئهوهی له زهویدایه، خوایش ههمیشهو بهردهوام بێ نیازهو شایستهی سوپاسه.
-
4:132
وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَكِيلًا
Walillaahi maa- fis samaawaati wa-maa fil ʹarḍ: wakafaa billaahi Wakeelaa.
ههر بۆ خوایه ئهوهی له ئاسمانهکان و ئهوهی له زهویدایه و ههر ئهو خوایه بهسه بۆ ئهوهی چاودێر بێت و کاروباری پێ بسپێریت (ئاسمانهکان ههر خوا خۆی فراوانییان دهزانێت و نهێنیهکانی زهویش کهمێکی زانراوه).
-
4:133
إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا ٱلنَّاسُ وَيَأْتِ بِـَٔاخَرِينَ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ قَدِيرًا
ʹIñy yashaʹ yuẓhibkum ʹay-yuhan naasu wa-yaʹti biʹaakhareen; wa-kaanal laahu ʻalaa ẓaalika Q̣adeeraa.
خهڵکینه، ئهگهر خوا بیهوێت، ئێوه لهناو دهبات و کهسانی تر دههێنێته مهیدانهوه و خوا ههمیشه و بهردهوام دهسهڵاتی بهسهر ئهوکارهدا ههیه.
-
4:134
مَّن كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ ٱلدُّنْيَا فَعِندَ ٱللَّهِ ثَوَابُ ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ سَمِيعًۢا بَصِيرًا
Mañ kaana yureedu s̤awaabad dunyaa faʻiñdal laahi s̤awaabud dunyaa wal-ʹAakhirah: wa-kaanal laahu Sameeʻam Baṣeeraa.
ئهو کهسهی تهنها پاداشتی دنیای دهوێت (ئهوه بابزانێت) که لای خوا پاداشتی دنیاو پاداشتی قیامهتیش ههیه، خوا ههمیشهو بهردهوام بیسهرو بینایه.
-
4:135
۞ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُونُوا۟ قَوَّٰمِينَ بِٱلْقِسْطِ شُهَدَآءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمْ أَوِ ٱلْوَٰلِدَيْنِ وَٱلْأَقْرَبِينَ ۚ إِن يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا فَٱللَّهُ أَوْلَىٰ بِهِمَا ۖ فَلَا تَتَّبِعُوا۟ ٱلْهَوَىٰٓ أَن تَعْدِلُوا۟ ۚ وَإِن تَلْوُۥٓا۟ أَوْ تُعْرِضُوا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
Yaaa-ʹayyuhal laaẓeena ʹaamanoo koonoo q̣awwaameena bilq̣isṭi shuhadaaaʹa lillaahi wa-law ʻalaaa ʹañfusikum ʹawil waalidayni wal-ʹaq̣rabeen, ʹiñy yakun g̣aniyyan ʹaw faq̣eeran fallaahu awlaa bihimaa. Falaa tattabiʻul hawaaa ʹañ taʻdiloo. wa-ʹiñ talwooo ʹaw tuʻriḍoo faʹinnal laaha kaana bimaa taʻmaloona Khabeeraa.
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه ههمیشه ڕاگری دادوهری بن و شایهتیی بۆ خوا بدهن، با شایهتیهکهشتان زیانی بۆ خۆتان و دایک و باوکتان یان خزمانیش ههبێت، ئهگهر کهسانێک لهوانه دهوڵهمهندبێت یان ههژار خوا بهرژهوهندی ئهوان چاکتر دهزانێت له ئێوه (واته بهتهماعی دهوڵهمهندی له دادپهروهری لامهدهن و بههۆی نهداریی و بهزهیی بێ جێ له حهق لامهدهن) نهکهن شوێن ئارهزووی نهفس بکهون له دادپهروهری لابدهن، جا ئهگهر ئێوه پێچ لێ بدهن (زمان بگۆرن) و شایهتی ناحهق بدهن، یان پشت ههڵکهن، ئهوه چاک بزانن خوا ئاگاداره به کارو کردهوهتان.
-
4:136
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ ءَامِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلَّذِى نَزَّلَ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ مِن قَبْلُ ۚ وَمَن يَكْفُرْ بِٱللَّهِ وَمَلَـٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا
Yaaaʹayyuhal laẓeena ʹaamanooo ʹaaminoo billaahi wa-Rasoolihee wal-Kitaabil laẓee nazzala ʻalaa Rasoolihee wal-Kitaabil laẓeee ʹañzala miñ q̣abl. Wa-mañy yakfur billaahi wa-malaaaʹikatihee wa-Kutubihee wa-Rusulihee wal-Yawmil ʹAakhiri faq̣ad ḍalla ḍalaalam baʹeedaa.
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه، بهردهوام و دامهزراو بن لهسهر ئیمان به خوا و پێغهمبهرهکهی و بهو قورئانهش که له ماوهی چهند ساڵێکدا دایبهزاندووه بۆ پێغهمبهرهکهی و بهو کتێبانهش که پێشتر ڕهوانهی کردوون، جا ئهوهی باوهڕی نهبێت بهخواو فریشتهکانی و به کتێبهکانی و بهپێغهمبهرانی و بهرۆژی دوایی، ئهوه بهڕاستی گومڕابووه بهئهوپهڕی گومڕایی.
-
4:137
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ثُمَّ كَفَرُوا۟ ثُمَّ ءَامَنُوا۟ ثُمَّ كَفَرُوا۟ ثُمَّ ٱزْدَادُوا۟ كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ ٱللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًۢا
ʹInnal laẓeena ʹaamanoo s̤umma kafaroo s̤umma ʹaamanoo s̤umma kafaroo s̤ummaz daadoo kufral lam yakunil laahu liyag̣fira lahum wa-laa liyahdiyahum Sabeelaa.
بهڕاستی ئهوانهی باوهڕیان هێناوه و دوایی پاشگهز بوونهتهوه، دووباره ئیمانیان هێنایهوه و دوایی پاشگهز بوونهوه، لهوهودوا زیاتر له بێ دینی و کافریدا ڕۆچوون، هیچ کات خوا لهوانه خۆشنابێت و ڕێنمووییان ناکات بۆ ڕێبازێکی سوود بهخش.
-
4:138
بَشِّرِ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
Bashshiril Munaafiq̣eena biʹanna lahum ʻaẓaaban ʹaleemaa;―
(ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) مژده به دووڕووهکان بده که بهڕاستی سزایهکی بهئێشیان بۆ ئاماده کراوه!!
-
4:139
ٱلَّذِينَ يَتَّخِذُونَ ٱلْكَـٰفِرِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۚ أَيَبْتَغُونَ عِندَهُمُ ٱلْعِزَّةَ فَإِنَّ ٱلْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا
ʹAllaẓeena yattakhiẓoonal kaafireena ʹawliyaaaʹa miñ doonil Muʹmineen: ʹa-yabtag̣oona ʻiñdahumul ʻizzata faʹinnal ʻizzata lillaahi jameeʻaa?
ئهو دووڕووانهی که بێ باوهڕهکان دهکهنه پشتیوان و یارویاوهری خۆیان لهجیاتی ئیمانداران، ئایا دهیانهوێت عیززهت و دهسهڵات و سهربهرزیان لای ئهوان دهست بکهوێت؟ (ئهوانه بهههڵهدا چوون) چونکه بهڕاستی عیزهت و باڵاداستی و سهربهرزیی ههر ههمووی بۆ خوایه.
-
4:140
وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلْكِتَـٰبِ أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوا۟ مَعَهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا۟ فِى حَدِيثٍ غَيْرِهِۦٓ ۚ إِنَّكُمْ إِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ جَامِعُ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ وَٱلْكَـٰفِرِينَ فِى جَهَنَّمَ جَمِيعًا
Wa-q̣ad nazzala ʻalaykum fil Kitaabi ʹan ʹiẓaa samiʻtum ʹAayaatil laahi yukfaru bihaa wa-yustahzaʹu bihaa falaa taq̣ʻudoo maʻahum ḥattaa yakhooḍoo fee ḥadees̤in g̣ayrih. Innakum ʹiẓam mis̤luhum. ʹInnal laha jaamiʻul Munaafiq̣eena wal-kaafireena fee jahannama jameeʻaa;―
بهڕاستی (خوای گهوره) له قورئاندا ئهم بڕیارهی ناردووه بۆ سهرتان که: ههر کاتێک له جێیهکدا گوێتان لێ بوو کوفرو گاڵته بهئایهتهکانی خوا دهکرا، ئهوه دامهنیشن لهگهڵ ئهوانهدا ههتا قسهو باسهکهیان بهگۆڕن (ئهگهر دابنیشن و گوێ نهدهنێ) ئهوه بهڕاستی ئێوهش لهو کاتهدا وهک ئهوانن و (حسابی ئهوانتان بۆ دهکرێت) بهڕاستی خوا دووڕووهکان و بێ باوهڕهکان ههموویان له دۆزهخدا کۆدهکاتهوه.
-
4:141
ٱلَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِن كَانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِّنَ ٱللَّهِ قَالُوٓا۟ أَلَمْ نَكُن مَّعَكُمْ وَإِن كَانَ لِلْكَـٰفِرِينَ نَصِيبٌ قَالُوٓا۟ أَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُم مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۚ فَٱللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۗ وَلَن يَجْعَلَ ٱللَّهُ لِلْكَـٰفِرِينَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا
ʹAllaẓeena yatarabbaṣoona bikum: faʹiñ kaana lakum fatḥum minal laahi q̣aalooo ʹalam nakum maʻakum? Wa-ʹiñ kaana lilkaafireena naṣeebuñ q̣aalooo ʹalam nastaḥwiẓ ʻalaykum wa-namnaʻkum minal Muʹmineen? Fallaahu yaḥkumu baynakum Yawmal Q̣iyaamah. Wa-lañy yajʻalal laahu lilkaafireena ʻalal Muʹmineena sabeelaa.
ئهوانهی که خۆیان بۆ ئێوه مهڵاسداوه چاوهڕوانی بهسهرهاتتان دهکهن، ئهگهر سهرکهوتنێکتان لهلایهن خواوه دهست بکهوێت دهڵێن: ئهی ئێمه لهگهڵتاندا نهبووین؟! خۆ ئهگهر کافرهکان بهشێکیان ببێت له سهرکهوتن، دووڕوهکان دهڵێن: ئایا ئێمه لهسهر ئێوهمان نهدهکردهوه و، نهمانهێشت ئیمانداران زیانتان پێبگهیهنن، ئینجا خوا له ڕۆژی قیامهتدا دادوهریی دهکات له نێوانتاندا (ئهی بێ باوهڕ و دووڕووهکان) دڵنیابن ههرگیز خوا نایهڵێت بێ باوهڕان بهسهر ئیمانداراندا دهست ڕۆیشتوو بن و ڕیشهکهنیان بکهن.
-
4:142
إِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ يُخَـٰدِعُونَ ٱللَّهَ وَهُوَ خَـٰدِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوٓا۟ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ قَامُوا۟ كُسَالَىٰ يُرَآءُونَ ٱلنَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ ٱللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا
ʹInnal Munaafiq̣eena yukhaadiʻoonal laaha wa-Huwa khaadiʻuhum. Wa-ʹiẓaa q̣aamooo ʹilaṣ Ṣalaati q̣aamoo kusaalaa yuraaaʹoonan naasa wa-laa yaẓkuroonal laaha ʹillaa q̣aleelaa;
بهڕاستی دووڕووهکان (وا دهزانن) فێڵ له خوا دهکهن (لهکاتێکدا) ئهو زاته فێڵهکانیان پووچ دهکاتهوه (نازانن که دیار و نادیار، لای خوا ڕوون و ئاشکرایه)، ههر کاتێکیش (بۆ ڕیاو ڕووپامایی) ههڵدهستن بۆ نوێژ، زۆر بهلهش گرانیی و تهمهڵیی ههڵدهستن، ئهوانه ڕیایی و ڕوپامایی بۆ خهڵکی دهکهن، زۆر کهم یادی خوا دهکهن.
-
4:143
مُّذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذَٰلِكَ لَآ إِلَىٰ هَـٰٓؤُلَآءِ وَلَآ إِلَىٰ هَـٰٓؤُلَآءِ ۚ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ سَبِيلًا
Muẓabẓabeena bayna ẓaalika, Laaa ʹilaa haaaʹulaaaʹi wa-laaa ʹilaa haaaʹulaaaʹ. Wa-mañy yuḍlilil laahu falañ tajida lahoo Sabeelaa.
ئهوانه گیریان خواردووه لهو نێوانهدا، نهئهوهیه پاڵ بدهن بهئیماندارانهوه، نهئهوهشه پاڵ بدهن بهکافرانهوه، ههر کهس خوا (بههۆی نالهباریی خۆیهوه) گومڕای بکات، ئهوه ههرگیز ناتوانیت ڕێبازێکی ڕاست و ڕزگاری بۆ بدۆزێتهوه.
-
4:144
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ ٱلْكَـٰفِرِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۚ أَتُرِيدُونَ أَن تَجْعَلُوا۟ لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَـٰنًا مُّبِينًا
Yaaaʹayoohal laẓeena ʹaamanoo laa- tattakhiẓul kaafireena ʹawliyaaaʹa miñ doonil Muʹmineen. Atureedoona ʹañ tajʻaloo lillaahi ʻalaykum sulṭaanam mubeenaa?
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه بێ باوهڕان مهکهنه یارو یاوهری خۆتان لهجیاتی ئیمانداران، ئایا دهتانهوێت به دهستی خۆتان بهڵگهیهکی ئاشکرا بدهنه دهست خوا لهسهر خۆتان.
-
4:145
إِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ فِى ٱلدَّرْكِ ٱلْأَسْفَلِ مِنَ ٱلنَّارِ وَلَن تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرًا
ʹInnal Munaafiq̣eena fid darkil ʹasfali minan naar: wa-lan tajida lahum naṣeeraa;
بهڕاستی دووڕووهکان له چینی ههره خواری ناو دۆزهخدان و ههرگیز بۆ ئهوان پشتیوانێکت دهست ناکهوێت.
-
4:146
إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُوا۟ وَأَصْلَحُوا۟ وَٱعْتَصَمُوا۟ بِٱللَّهِ وَأَخْلَصُوا۟ دِينَهُمْ لِلَّهِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَعَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۖ وَسَوْفَ يُؤْتِ ٱللَّهُ ٱلْمُؤْمِنِينَ أَجْرًا عَظِيمًا
ʹIllal laẓeena taaboo wa-ʹaṣlaḥoo waʻtaṣamoo billaahi wa-ʹakhlaṣoo deenahum lillaahi faʹulaaaʹika maʻal Muʹmineen. Wa-sawfa yuʹtil laahul Muʹmineena ʹajran ʻaz̤̣eemaa.
جگه لهوانهیان تهوبهی ڕاستهقینهیان کردووه و کارونیهتیان چاک کردووه و دهستیان بهئاینی خواوه گرتووه و پهیڕهوی بهرنامهکهی دهکهن و بهتهواویی دین و ئاینیان ساغ کردۆتهوه بۆ خوا، جا ئهوانه لهگهڵ ئیمانداراندا دهبن و (لهگهڵ ئهواندا حهشر دهکرێن)، بێگومان لهئایندهدا خوا پاداشتی زۆرو بێ سنوور دهبهخشێت بهئیمانداران.
-
4:147
مَّا يَفْعَلُ ٱللَّهُ بِعَذَابِكُمْ إِن شَكَرْتُمْ وَءَامَنتُمْ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ شَاكِرًا عَلِيمًا
Maa- yafʻalul laahu biʻaẓaabikum ʹiñ shakartum wa-ʹaamañtum? Wa-kaanal laahu Shaakiran ʻAleema.
خوا چ پێویستیهکی بهسزادانی ئێوه ههیه؟ ئهگهر شوکرانه بژێرو سوپاسگوزاربن و ئیمان و باوهڕی دامهزراوتان ههبێت، خوایش ههمیشهو بهردهوام سوپاسگوزاری بهنده چاکهکانیهتی و زاناو ئاگایه پێیان.