Surah Al-Kahf
Surah Al-Kahf (The Cave) is Surah 18 of the Holy Quran, a Meccan Surah with 110 verses, available here in Kurdish.
Verse 18:1
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِیْۤ اَنْزَلَ عَلٰی عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ یَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۟ؕٚ
ʹAl-Ḥamdu lillaahil laẓeee ʹañzala ʻalaa ʻAbdihil Kitaaba wa-lam yajʻal lahoo ʻiwajaa―
سوپاس و ستایش بۆ ئهو خوایهی ئهم کتێبه که قورئانه بۆ سهر بهندهی خۆی (محمد صلی الله علیه وسلم ) دابهزاندووه، هیچ کهم و کووڕی و ناتهواویهکیشی بۆ ڕهوا نهداوه.
Verse 18:2
قَیِّمًا لِّیُنْذِرَ بَاْسًا شَدِیْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَیُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِیْنَ الَّذِیْنَ یَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًا ۟ۙ
Q̣ayyimal liyuñẓira Baʹsañ shadeedam mil ladunhu wa-yubashshiral Muʹmineenal laẓeena yaʻmaloonaṣ ṣaalihaati ʹanna lahum ʹAjran ḥasanaa,
کردوویهتی بهچاودێری ههرچی بهرژهوهندیهکانی ئادهمیزادهو ڕێك و ڕاسته له ههموو شتێکدا، بۆ ئهوهی یاخیهکان له سزایهکی سهخت بێدار بکاتهوه که لهلایهن خواوه ( له دنیاو قیامهتدا) یهخهیان پێ دهگرێت و مژدهش بدات بهو ئیماندارانهی که کارو کردهوه چاکهکان ئهنجام دهدهن بهوهی کهبهڕاستی پاداشتی زۆر چاکیان بۆ ئامادهیه.
Verse 18:3
مَّاكِثِیْنَ فِیْهِ اَبَدًا ۟ۙ
Maakis̤eena feehi ʹabadaa:
بهردهوام و بۆ ههمیشه لهو بهههشته سازگارهدا دهمێننهوه.
Verse 18:4
وَّیُنْذِرَ الَّذِیْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا ۟ۗ
Wa-yuñẓiral laẓeena q̣aalut takhaẓal laahu waladaa:
ههروهها بۆ ئهوهی ئهوانه بترسێنێت و بێداریان دهکاتهوه، که دهیانوت: خوا منداڵی بۆ خۆی بڕیارداوه!!
Verse 18:5
مَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَآىِٕهِمْ ؕ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْ ؕ اِنْ یَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا ۟
Maa- lahum̃ bihee min ʻilmiñw walaa liʹaabaaaʹihim. Kaburat kalimatañ takhruju min ʹafwaahihim. ʹIñy yaq̣ooloona ʹillaa kaẓibaa.
جا ئهوانه نه خۆیان و نه باوو باپیرانیان له ڕووی زانست و زانیاری و تێگهیشتنهوه ئهو گوفتاره ناقۆڵایه ناڵێن، ئهو بوختانهیان قسهیهکی زۆر گهورهو ناڕێکه که له دهمیان دهردهچێت، ئهوانه جگه له درۆو گوفتاری نابهجێ هیچی تر ناڵێن.
Verse 18:6
فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰۤی اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ یُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِیْثِ اَسَفًا ۟
Falaʻallaka baakhiʻun nafsaka ʻalaaa ʹaas̤aarihim ʹil lam yuʹminoo bihaaẓal Ḥadees̤i ʹasafaa.
جا تۆ لهوانهیه له خهم و پهژارهدا له سهرهنجامی ڕهشی ئهوانهی که باوهڕ بهم قورئان و فهرموودهیه ناهێنن خۆت لهناو بهریت و له داخ و خهفهتدا بمریت.
Verse 18:7
اِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَی الْاَرْضِ زِیْنَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ اَیُّهُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا ۟
ʹInnaa jaʻalnaa maa- ʻalal ʹarḍi zeenatal lahaa linabluwahum ʹayyuhum ʹaḥsanu ʻamalaa.
بێگومان ئێمه ههرچی لهسهر ڕووی زهویدا ههیه کردوومانه بههۆی ڕازاندنهوهی، تا تاقیان بکهینهوه کامیان کارو کردهوهی چاکترو ڕێك و پێك تر ئهنجام دهدات (نازو نیعمهتهکان بۆ چاکه بهکار دههێنێت).
Verse 18:8
وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَیْهَا صَعِیْدًا جُرُزًا ۟ؕ
Wa-ʹinnaa lajaaʻiloona maa- ʻalayhaa ṣaʻeedañ juruzaa.
بێگومان ئێمه سهرئهنجام ههرچی لهسهر ئهم زهویهدا ههیه تهختی دهکهین و دهیکهینه گۆڕهپانێکی وشك و برنگ و ساف.
Verse 18:9
اَمْ حَسِبْتَ اَنَّ اَصْحٰبَ الْكَهْفِ وَالرَّقِیْمِ ۙ كَانُوْا مِنْ اٰیٰتِنَا عَجَبًا ۟
ʹAm ḥasibta ʹanna ʹAṣḥaabal Kahfi war-Raq̣eemi kaanoo min ʹAayaatinaa ʻajabaa?
(بهڵگهیهکی تر لهسهر زیندوو بوونهوه ئهوهیه که خوای گهوره دهپرسێت) ئایا وا دانانێییت که بهڕاستی یارانی ئهشکهوت و تابلۆ (که ناویانی لهسهر نووسراوه) له نیشانهو بهڵگه سهرسوڕهێنهرهکانی ئێمهن؟! (له سهردهمی پاشایهکی زۆرداری خوانهناسدا چهند لاوێکی ئیماندار ههست دهکهن که ئیمان و ژیانیان له مهترسیدایه بۆیه ڕوو دهکهنه ئهشکهوتێك، لهوێدا ماوهیهکی دوورو درێژ خوای گهوره خهویان لێ دهخات)...
Verse 18:10
اِذْ اَوَی الْفِتْیَةُ اِلَی الْكَهْفِ فَقَالُوْا رَبَّنَاۤ اٰتِنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً وَّهَیِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا ۟
ʹIẓ ʹawal fityatu ʹilal Kahfi faq̣aaloo Rabbanaaa ʹaatinaa mil laduñka Raḥmatañw Wahayyiʹ lanaa min ʹamrinaa rashadaa!
کاتێك لاوهکان پهنایان برده بهر ئهشکهوتهکهو نزایان کرد، جا وتیان: پهروهردگارا لهلایهن خۆتهوه ڕهحمهت و میهرهبانی تایبهتیمان پێ ببهخشه و له سۆزی خۆت بههرهوهرمان بکهو ڕێگهی ڕزگاری و سهرفرازیمان بۆ بسازێنه لهم کارهماندا.
Verse 18:11
فَضَرَبْنَا عَلٰۤی اٰذَانِهِمْ فِی الْكَهْفِ سِنِیْنَ عَدَدًا ۟ۙ
Faḍarabnaa ʻalaaa ʹaaẓaanihim fil Kahfi sineena ʻadadaa:
ئینجا (ئێمهش نزامان گیراکردن) پهردهمان هێنا بهسهر گوێیاندا، (تا بهئارامی) چهندهها ساڵ له ئهشکهوتهکهدا بۆ خۆیان (به خهوتوویی) بمێننهوه.
Verse 18:12
ثُمَّ بَعَثْنٰهُمْ لِنَعْلَمَ اَیُّ الْحِزْبَیْنِ اَحْصٰی لِمَا لَبِثُوْۤا اَمَدًا ۟۠
S̤umma baʻas̤naahum linaʻlama ʹayyul ḥizbayni ʹaḥṣaa limaa labis̤ooo ʹamadaa!
پاشان (دوای ماوهیهکی دوورو درێژ) له خهو خهبهرمان کردنهوهو له نوستن ههستان، تا بزانین کام دهستهیهیان دهزانن که چهنده خهویان لێکهوتووه (ئهوانهیان که دهڵێن ڕۆژێك یان کهمتر، یان ئهوانهیان که دهڵێن مهگهر ههر خوا بزانێت چهنده خهوتووین).
Verse 18:13
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّ ؕ اِنَّهُمْ فِتْیَةٌ اٰمَنُوْا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنٰهُمْ هُدًی ۟ۗۖ
Naḥnu naq̣uṣṣu ʻalayka nabaʹahum̃ bil-Ḥaq̣q̣: ʹinnahum fityatun ʹaamanoo bi-Rabbihim wa-zidnaahum hudaa:
ئێمه بهڕاستی و دروستی ههواڵی بهسهرهاتی ئهو لاوانهت بۆ دهگێڕینهوه، بهڕاستی ئهوانه لاوانێك بوون باوهڕی دامهزراویان هێنابوو به پهروهردگاریان، ئێمهش زیاتر له نووری ئیمان و هیدایهت بههرهوهرمان کردن.
Verse 18:14
وَّرَبَطْنَا عَلٰی قُلُوْبِهِمْ اِذْ قَامُوْا فَقَالُوْا رَبُّنَا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَنْ نَّدْعُوَاۡ مِنْ دُوْنِهٖۤ اِلٰهًا لَّقَدْ قُلْنَاۤ اِذًا شَطَطًا ۟
Wa-rabaṭnaa ʻalaa q̣uloobihim ʹiẓ q̣aamoo faq̣aaloo Rabbunaa Rabbus samaawaati wal-ʹarḍi lan nadʻuwa miñ dooniheee ʹilaahal laq̣ad q̣ulnaaa ʹiẓañ shaṭaṭaa!
ئێمهش دڵهکانیانمان دامهزراو کردو ترسمان تێدا نههێشت (بڕیاریاندا کۆمهڵگهی نهفامی بهجێبهێڵن) کاتێك ههستان و وتیان: پهروهردگاری ئێمه پهروهردگاری ئاسمانهکان و زهویه، ههرگیز هاناو هاوار بۆ هیچ خوایهکی تر نابهین جگه لهو، ئهگهر لهو ڕاستی یه لابدهین، سوێند به خوا ئهوه بێگومان ئێمه لهو کاتهدا قسهی نابهجێ و نادروستمان کردووه.
Verse 18:15
هٰۤؤُلَآءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖۤ اٰلِهَةً ؕ لَوْلَا یَاْتُوْنَ عَلَیْهِمْ بِسُلْطٰنٍ بَیِّنٍ ؕ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰی عَلَی اللّٰهِ كَذِبًا ۟ؕ
Haaaʹulaaaʹi q̣awmunat takhaẓoo miñ dooniheee ʹaalihah: Lawlaa- yaʹtoona ʻalayhim̃ bisulṭaanim bayyin? Faman ʹaz̤̣lamu mimmanif taraa ʻalal laahi kaẓibaa?
ئا ئهوانه قهومهکهی خۆمانن (له ڕێبازی ڕاست لایانداوه لهجیاتی خواناسی) شتی تریان کردووه به خوای خۆیان، دهبا بهڵگهیهکی ئاشکراش بهێنن لهسهریان، جا کێ ستهمکارتره لهوهی که درۆ بۆ خوا ههڵدهبهستێت؟!
Verse 18:16
وَاِذِ اعْتَزَلْتُمُوْهُمْ وَمَا یَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ فَاْوٗۤا اِلَی الْكَهْفِ یَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَیُهَیِّئْ لَكُمْ مِّنْ اَمْرِكُمْ مِّرْفَقًا ۟
Wa-ʹiẓiʻtazal tumoohum wa-maa yaʻbudoona ʹillal laaha faʹwooo ʹilal Kahfi yañshur lakum Rabbukum mir raḥmatihee wa-yuhayyiʹ lakum min ʹamrikum mirfaq̣aa.
(ههندێکیان وتیان) جا ئێسته که ئێوه بڕیارتانداوه خۆتان دووره پهرێزبگرن لهم خهڵکهو لهوشتانه که له جیاتی خوا دهیانپهرستن، تهنها خواپهرستی بکهن، ده پهنا بهرنه ئهشکهوتهکه، ئهو کاته پهروهردگارتان ڕهحمهت و میهرهبانی خۆیتان بهسهردا پهخش دهکاتهوهو هۆکاری حهوانهوهتان بۆ دابین دهکات.
Verse 18:17
وَتَرَی الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَّزٰوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْیَمِیْنِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِیْ فَجْوَةٍ مِّنْهُ ؕ ذٰلِكَ مِنْ اٰیٰتِ اللّٰهِ ؕ مَنْ یَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ ۚ وَمَنْ یُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ وَلِیًّا مُّرْشِدًا ۟۠
Wa-tarash shamsa ʹiẓaa ṭalaʻat tazaawaru ʻañ- Kahfihim ẓaatal yameeni wa-ʹiẓaa g̣arabat taq̣riḍuhum ẓaatash shimaali wa-hum fee fajwatim minh. Ẓaalika min ʹAayaatil laah: mañy yahdil laahu fahuwal muhtad; wa-mañy yuḍlil falañ tajida lahoo waliyyam murshidaa.
کاتێکیش که خۆر ههڵدێت، تیشکهکهی دهبینیت له لای ڕاستی ئهشکهوتهکهوه دهدات و تێپهڕ دهبێت، کاتێکیش که ئاوا دهبێت له لای چهپی دهدات و تیشکهکهیان بهسهردا تێپهڕ دهبێت، لهو کاتهدا ئهو لاوانه لهناو بۆشایی فراوانی ئهشکهوتهکهدا ڕاکشاون، ئهوه ههمووی بهڵگهو نیشانهیهکه له بهڵگهو نیشانهکانی خوا، ئهوهی خوا هیدایهتی بدات ههر ئهو هیدایهت دراوهو ڕێنموویی وهرگرتووه، ئهوهش خوا گومڕای بکات، ئهوه ههرگیز کهسێکت دهست ناکهوێت که پشتیوانی بکات و ڕێنموویی بکات.
Verse 18:18
وَتَحْسَبُهُمْ اَیْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖۗ وَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْیَمِیْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖۗ وَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَیْهِ بِالْوَصِیْدِ ؕ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَیْهِمْ لَوَلَّیْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا ۟
Wa-taḥsabuhum ʹayq̣aaz̤̣añw Wahum ruq̣ood: wa-nuq̣allibuhum ẓaatal yameeni waẓaatash shimaal: wa-kalbuhum̃ baasiṭuñ ẓiraaʻayhi bilwaṣeed: lawiṭ ṭalaʻta ʻalayhim lawallayta minhum firaarañw wala-Muliʹta minhum ruʻbaa.
(پاشان دیمهنیان دههێنێته بهرچاوو دهفهرموێت): وادهزانیت بهخهبهرن لهکاتێکدا بهخهوتویی ڕاکشاون، ئێمه ئهم دیوو ئهو دیویان پێدهکهین و بهلای ڕاست و چهپیاندا ههڵیان دهگێڕینهوه (بۆ ئهوهی زهوی جهستهیان نهخوات و ههوای پاك لێیان بدات)، سهگهکهشیان چهمۆڵهی داداوه لهبهردهم کهلهبهری ئهشکهوتهکهدا، ئهگهر تۆ (ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم، ئهی ئیماندار) سهرێکت بکێشایه بۆ سهر دیمهنیان، ئهوه به پهله ههڵدههاتیت و ترسێکی زۆر له دیمهنیان دهچووه دڵتهوه.
Verse 18:19
وَكَذٰلِكَ بَعَثْنٰهُمْ لِیَتَسَآءَلُوْا بَیْنَهُمْ ؕ قَالَ قَآىِٕلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ ؕ قَالُوْا لَبِثْنَا یَوْمًا اَوْ بَعْضَ یَوْمٍ ؕ قَالُوْا رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْ ؕ فَابْعَثُوْۤا اَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هٰذِهٖۤ اِلَی الْمَدِیْنَةِ فَلْیَنْظُرْ اَیُّهَاۤ اَزْكٰی طَعَامًا فَلْیَاْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلَا یُشْعِرَنَّ بِكُمْ اَحَدًا ۟
Wa-kaẓaalika baʻas̤naahum liyatasaaaʹaloo baynahum. Q̣aala q̣aaaʹilum minhum kam labis̤tum? Q̣aaloo labis̤naa yawman ʹaw baʻḍa yawm. Q̣aaloo Rabbukum ʹaʻlamu bimaa labis̤tum.... Fabʻas̤ooo ʹaḥadakum̃ biwariq̣ikum haaẓiheee ʹilal madeenati falyañz̤̣ur ʹayyuhaaa ʹazkaa ṭaʻaamañ falyaʹtikum̃ birizq̣im minhu walyatalaṭṭaf wa-laa yushʻiranna bikum ʹaḥadaa.
ههر بهو شێوهیهش که بهدهسهڵاتی خۆمان خهومان لێخستن، خهبهرمان کردنهوه، بۆ ئهوهی (له ماوهی خهوتنهکهیان) لهیهکتر بپرسن، یهکێکیان وتی: باشه ئهوه ئێوه وادهزانن چهنده خهوتوون، ههندێکیان وتیان: ڕۆژێك یان کهمتر له ڕۆژێك خهوتووین، ههندێکی تریان وتیان: مهگهر پهروهردگارتان خۆی بزانێت چهنده خهوتوون، دیاره ههستیان بهبرسێتی کردووه، بۆیه لاوێکیان پێشنیاری کردو وتی: ده یهکێکتان بنێرن با ئهم پاره زیوهتان ببات بۆ شار، جا سهرنج بدات، بزانێت کێ خۆراکی خاوێن تری ههیه، با لهو خۆراکهتان بۆ بکڕێت و بۆتان بهێنێت، با وریاو نهرم و نیان و لهسهر خۆش بێت، با کهسیش ئاگادار نهکات به کارو بارتان.
Verse 18:20
اِنَّهُمْ اِنْ یَّظْهَرُوْا عَلَیْكُمْ یَرْجُمُوْكُمْ اَوْ یُعِیْدُوْكُمْ فِیْ مِلَّتِهِمْ وَلَنْ تُفْلِحُوْۤا اِذًا اَبَدًا ۟
ʹInnahum ʹiñy yaz̤̣haroo ʻalaykum yarjumookum ʹaw yuʻeedookum fee millatihim wa-lañ tufliḥooo ʹiẓan ʹabadaa.
چونکه بهڕاستی ئهو بت پهرستانه ئهگهر پێتان بزانن، ئهوه بهرد بارانتان دهکهن، یان دهتانگێڕنهوه بۆ ناو ئایینی خۆیان، ئهو کاته ئیتر ههرگیز سهرفراز نابن.
Verse 18:21
وَكَذٰلِكَ اَعْثَرْنَا عَلَیْهِمْ لِیَعْلَمُوْۤا اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاَنَّ السَّاعَةَ لَا رَیْبَ فِیْهَا ۗۚ اِذْ یَتَنَازَعُوْنَ بَیْنَهُمْ اَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوْا عَلَیْهِمْ بُنْیَانًا ؕ رَبُّهُمْ اَعْلَمُ بِهِمْ ؕ قَالَ الَّذِیْنَ غَلَبُوْا عَلٰۤی اَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَیْهِمْ مَّسْجِدًا ۟
Wa-kaẓalika ʹaʻs̤arnaa ʻalayhim liyaʻlamooo ʹanna waʻdal laahi ḥaq̣q̣uñw waʹannas Saaʻata laa- rayba feehaa. ʹIẓ yatanaazaʻoona baynahum ʹamrahum faq̣aalub noo ʻalayhim̃ bunyaanaa: Rabbuhum ʹaʻlamu bihim: q̣aalal laẓeena g̣alaboo ʻalaaa ʹamrihim lanattakhiẓanna ʻalayhim masjidaa.
(وادیاره که یهکێکیان ناردووه بۆ کڕینی خواردهمهنی و پاره زیوهکهی دهرهێناوه، کابرای دوکاندار خهڵکی له دهور کۆ دهکاتهوه، چونکه مێژووی سکهی پارهکه زۆر کۆن بوو، ئهوسا بۆیان دهرکهوت، ئهم لاوه یهکێکه لهوانهی که چهند سهدهیهك لهمهوبهر له دهست پاشای بت پهرست و ستهمکار ههڵاتوون، خهڵکهکه لهگهڵ لاوهکهدا بهرهو ئهشکهوتهکه بۆ سهردانی ئهوانی تر چون)، تا بهو شێوهیهش خهڵکیمان ڕێنموویی کرد تا بیاندۆزنهوه و بزانن و دڵنیابن که بهڕاستی بهڵێنی خوا له زیندوو کردنهوهی مردووهکاندا حهق و ڕاستهو بێگومان قیامهتیش ههر دێت و هیچ گومانی تێدا نیه (لهوێ که بهدیداریان شادبوون)، لاوهکان خهوی یهکجاریان لێکهوت) لهکاتێکدا ئهو خهڵکه کێشهیان بوو لهسهر مهسهلهی زیندوو بوونهوه، ئینجا ههندێکیان وتیان: با چهند خانوویهکیان لهسهر دروست بکهن، پهروهردگاریان زانایه پێیان، بهڵام ئهوانهی که دهسهڵاتیان ههبوو بهسهر کارو باریاندا، وتیان: بێگومان مزگهوتێکیان بهسهرهوه دروست دهکهین (که ئهمهش شتێکی داهێنراو بوو له ئایینی گاوڕیدا که لهسهر گۆڕی پیاو چاکان پهرستگایان دروست دهکرد).
Verse 18:22
سَیَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْ ۚ وَیَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًا بِالْغَیْبِ ۚ وَیَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ؕ قُلْ رَّبِّیْۤ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا یَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِیْلٌ ۫۬ فَلَا تُمَارِ فِیْهِمْ اِلَّا مِرَآءً ظَاهِرًا ۪ وَّلَا تَسْتَفْتِ فِیْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ۟۠
Sayaq̣ooloona s̤alaas̤atur raabiʻuhum kalbuhum: wa-yaq̣ooloona khamsatuñ saadisuhum kalbuhum rajmam bilg̣ayb; wa-yaq̣ooloona sabʻatuñw was̤aaminuhum kalbuhum. Q̣ur Rabbeee ʹaʻlamu biʻiddatihim maa yaʻlamuhum ʹillaa q̣aleel. Falaa tumaari feehim ʹillaa miraaaʹañ z̤̣aahiraa, wa-laa tastafti feehim minhum ʹaḥadaa.
جا (دهربارهی ژمارهی یارانی ئهشکهوت) له ئاییندهدا دهڵێن: سیانن و چوارههمیان سهگهکهیانه، ههندێکی تر دهڵێن: پێنجن و شهش ههمیان سهگهکهیانه، که ههموو ئهمانه قسهیهکی بێ بهڵگهن و چێو له تاریکی کوتانه، ههندێکی تر دهڵێن حهوتن و ههشتهمیان سهگهکهیانه، ئهی محمد صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ: ههر پهروهردگارم خۆی دهزانێت ژمارهیان چهنده، تهنها کهمێك نهبێت کهس ژمارهیان نازانێت، لهبهر ئهوه موجادهله مهکه لهبارهی ئهوانهوه جگه له موجادهلهیهکی ئاشکراو ئاسان نهبێت، دهربارهشیان لههیچ کهسێك له خاوهنانی کتێب مهپرسه، (چونکه ئهوهی بهوهحی بهتۆ گهییووه بهسه لهو بارهیهوه).
Verse 18:23
وَلَا تَقُوْلَنَّ لِشَایْءٍ اِنِّیْ فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًا ۟ۙ
Wa-laa taq̣oolanna lishayʹin ʹinnee faaʻiluñ ẓaalika g̣adaa,
ههرگیز دهربارهی هیچ شتێك و هیچ کارێك مهڵێ، من بهڕاستی سبهینێ ئهنجامدهری ئهو کارهم...
Verse 18:24
اِلَّاۤ اَنْ یَّشَآءَ اللّٰهُ ؗ وَاذْكُرْ رَّبَّكَ اِذَا نَسِیْتَ وَقُلْ عَسٰۤی اَنْ یَّهْدِیَنِ رَبِّیْ لِاَقْرَبَ مِنْ هٰذَا رَشَدًا ۟
ʹIllaaa ʹañy yashaaaʹal laah! Waẓkur Rabbaka ʹiẓaa naseeta wa-q̣ul ʻasaaa ʹañy yahdiyani Rabbee liʹaq̣raba min haaẓaa rashadaa.
مهگهر بڵێیت: ئهگهر خوا بیهوێت و ویستی پهروهردگاری لهسهر بێت، یادی پهروهردگاریشت بکه کاتێك که له بیرت چوو بڵێیت (ان شاء الله) له ئهنجامدانی ههر کارێکدا بڵێ: ئومێدهوارم پهروهردگارم ڕێنموویم بکات بۆ بهڵگهیهکی نزیکتر لهمه تا بهو شێوهیهی که پێی چاکهو لای پهسهنده جێبهجێی بکهم.
Verse 18:25
وَلَبِثُوْا فِیْ كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِنِیْنَ وَازْدَادُوْا تِسْعًا ۟
Wa-labis̤oo fee Kahfihim s̤alaas̤a miʹatiñ sineena wazdaadoo tisʻaa.
ئهوسا ئیتر یارانی ئهشکهوت سێ سهد ساڵی تهواوی (ههتاوی) له ئهشکهوتهکهیاندا مانهوه (ئهگهر به ساڵی مانگی حسابی بکهیت) نۆ دانه ساڵی تریشیان خسته سهر (واته دهکاته 309 ساڵ خهویان لێکهوت).
Verse 18:26
قُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوْا ۚ لَهٗ غَیْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ؕ اَبْصِرْ بِهٖ وَاَسْمِعْ ؕ مَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِیٍّ ؗ وَّلَا یُشْرِكُ فِیْ حُكْمِهٖۤ اَحَدًا ۟
Q̣ulil laahu ʹaʻlamu bimaa labis̤oo: lahoo g̣aybus samaawaati wal-ʹarḍ: ʹabṣir bihee waʹasmiʻ! Maa- lahum miñ doonihee miñw waliyy; wa-laa yushriku fee Ḥukmiheee ʹaḥadaa.
پێیان بڵێ: خوا خۆی دهزانێت بهماوهی مانهوهیان له ئهشکهوتهکهدا، ههر بۆ خوایه زانینی نهێنی ئاسمانهکان و زهوی، ئای که چهنده بینهرو بیسهره خوای گهوره! هیچ کهس نیه جگه لهو زاته پشت و پهنای خهڵکی بێت، بێگومان ئهو خوایه له کارو فهرمانڕهوایهتیهکهیدا هیچ کهس ناکات بههاوتاو هاوبهشی خۆی.
Verse 18:27
وَاتْلُ مَاۤ اُوْحِیَ اِلَیْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَ ؕۚ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖ ۫ۚ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا ۟
Watlu maaa ʹooḥiya ʹilayka miñ Kitaabi Rabbik: laa- mubaddila li-Kalimaatih: wa-lañ tajida miñ doonihee multaḥadaa.
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم) ئهوهی بهوهحی ڕهوانه کراوه بۆ تۆ، له قورئانی پهروهردگارت دهوری بکهرهوه، هیچ کهس نی یه فهرموودهو گوفتاری ئهو زاته بگۆڕێت، دڵنیاش به که ههرگیز پهناگاو یاریدهدهرێکی وهکو ئهو زاتهت دهست ناکهوێت.
Verse 18:28
وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِیْنَ یَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِیِّ یُرِیْدُوْنَ وَجْهَهٗ وَلَا تَعْدُ عَیْنٰكَ عَنْهُمْ ۚ تُرِیْدُ زِیْنَةَ الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا ۚ وَلَا تُطِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهٗ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ وَكَانَ اَمْرُهٗ فُرُطًا ۟
Waṣbir nafsaka maʻal laẓeena yadʻoona Rabbahum̃ bilg̣adaati walʻashiyyi yureedoona Wajhahoo wa-laa taʻdu ʻaynaaka ʻanhum: tureedu zeenatal Ḥayaatid dunyaa; wa-laa tuṭiʻ man ʹag̣falnaa q̣albahoo ʻañ ẓikrinaa wattabaʻa hawaahu wa-kaana ʹamruhoo furuṭaa.
ئارام بگرهو خۆت ڕابگره لهگهڵ ئهو کهسانهدا که خواپهرستی دهکهن و یادی پهروهردگاریان ویردی سهرزاریانه له بهرهبهیان و دهمهو ئێواراندا، مهبهستیانهو دهیانهوێت که ئهو زاته له خۆیان ڕازی بکهن، ڕوو لهوان وهرمهگێڕهو (ڕوو مهکه دنیاپهرستان و دهوڵهمهندان) لهکاتێکدا تۆ زینهت و ڕازاوهیی ژیانی دنیات بوێت و بهگوێی ئهوجۆره کهسه مهکه که دڵیمان غافڵ کردووه له یادی خۆمان (بههۆی دنیاپهرستیهوه) شوێنی ئارهزووی خۆی کهوتووهو ههرچی کاروباری ههیه بێ سهرو بنهو له سنوور دهرچووه.
Verse 18:29
وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۫ فَمَنْ شَآءَ فَلْیُؤْمِنْ وَّمَنْ شَآءَ فَلْیَكْفُرْ ۙ اِنَّاۤ اَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِیْنَ نَارًا ۙ اَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ؕ وَاِنْ یَّسْتَغِیْثُوْا یُغَاثُوْا بِمَآءٍ كَالْمُهْلِ یَشْوِی الْوُجُوْهَ ؕ بِئْسَ الشَّرَابُ ؕ وَسَآءَتْ مُرْتَفَقًا ۟
Wa-q̣ulil Ḥaq̣q̣u mir Rabbikum: famañ shaaaʹa falyuʹmiñw wamañ shaaaʹa falyakfur: ʹinnaaa ʹaʻtadnaa liz̤̣z̤̣aalimeena Naaran ʹaḥaaṭa bihim suraadiq̣uhaa: wa-ʹiñy yastag̣ees̤oo yug̣aas̤oo bimaaaʹiñ kalmuhli yashwil wujooh. Biʹsash sharaab! wa-saaaʹat murtafaq̣aa!
پێیان بڵێ: حهق ههر ئهوهیه که لهلایهن پهروهردگارتانهوه بۆتان ڕهوانهکراوه، جا ئهوهی دهیهوێت با باوهڕ بهێنێت و ئهوهی دهیهوێت با کافرو بێ باوهڕ بێت، بێگومان ئێمه دۆزهخێکمان ئاماده کردووه بۆ ستهمکاران که له ههموولایهکهوه دهورهیان دهدات و دیواری بڵێسهی ئابڵوقهی داون، خۆ ئهگهر هاوار بکهن له ئازارو تینویهتیدا، ئهوه ئاو دهدرێن به ئاوێکی گهرمی پیس و بۆن ناخۆش که وهکو خڵتهی کانزایی تواوه وایه، ئهوهندهش گهرمه دهم و چاویان ههڵدهکوڕوزێنێت و دهیبرژێنێت، ئای که چهند خواردنهوهیهکی تاڵ و ناخۆشه، چهنده جێگهو ڕێگهیهکی پڕ له ئازاره.
Verse 18:30
اِنَّ الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اِنَّا لَا نُضِیْعُ اَجْرَ مَنْ اَحْسَنَ عَمَلًا ۟ۚ
ʹInnal laẓeena ʹaamanoo wa-ʻamiluṣ ṣaaliḥaati ʹinnaa laa- nuḍeeʻu ʹajra man ʹaḥsana ʻamalaa.
لهولاشهوه، بۆ ئهوانهی که بهڕاستی ئیمان و باوهڕیان هێناوهو کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه، با دڵنیابن ئێمه پاداشتی ئهو کهسه بهزایه نادهین که کردارو ڕهفتاری جوان و پهسهنده...
Verse 18:31
اُولٰٓىِٕكَ لَهُمْ جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِیْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ یُحَلَّوْنَ فِیْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّیَلْبَسُوْنَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٕیْنَ فِیْهَا عَلَی الْاَرَآىِٕكِ ؕ نِعْمَ الثَّوَابُ ؕ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا ۟۠
ʹUlaaaʹika lahum Jannaatu ʻAdniñ tajree miñ taḥtihimul ʹanhaaru yuḥallawna feehaa min ʹasaawira miñ ẓahabiñw wayalbasoona s̤iyaaban khuḍram miñ suñdusiñw waʹistabraq̣im muttakiʹeena feehaa ʻalal ʹaraaaʹik. Niʻmas̤ s̤awaab! Waḥasunat murtafaq̣aa!
ئا ئهوانه باخهکانی بهههشتی_عهدن_بۆیان ئامادهیه، که چهندهها ڕووبار بهبهردهمیاندا جاری و ڕهوانه، بازن و دهستهبهندو (سهعاتی) ئاڵتونیان له دهست دهکرێت، پۆشاکی سهوزی جوان دهپۆشن که دووتوێیه، چینی ژێرهوه ئاوریشمی ئهستووره، چینی سهرهوه ئاوریشمی تهنکه، (جا بهکهماڵی شادیهوه) لهسهر کورسی و قهنهفه ڕازاوهکان شانیان داداوه، بهڕاستی ئهو بهختهوهرانه چاکترین و جوانترین و خۆشترین پاداشتیان دهستکهوتووه، هاوڕێ لهگهڵ خۆشترین و سازگارترین جێگهو ڕێگهدا.
Verse 18:32
وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَیْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَیْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَیْنَهُمَا زَرْعًا ۟ؕ
Waḍrib lahum mas̤alar rajulayni jaʻalnaa liʹaḥadihimaa jannatayni min ʹaʻnaabiñw Waḥafafnaahumaa binakhliñw wajaʻalnaa baynahumaa zarʻaa.
(دهربارهی دۆزهخیان و بهههشتیان) ئهی محمد صلی الله علیه وسلم، نموونهیان بۆ بهێنهرهوه بهدوو پیاو که یهکێکیانمان کردووه بهخاوهنی دوو باخی ڕهزو، دهوری ههردوو باخهکهمان بهدار خورما تهنیوهو له نێوانیاندا باخ و بێستانمان فهراههم هێناوه...
Verse 18:33
كِلْتَا الْجَنَّتَیْنِ اٰتَتْ اُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِّنْهُ شَیْـًٔا ۙ وَّفَجَّرْنَا خِلٰلَهُمَا نَهَرًا ۟ۙ
Kiltal jannatayni ʹaatat ʹukulahaa wa-lam taz̤̣lim minhu shayʹañw wafajjarnaa khi-laalahumaa naharaa,
ههردوو باخهکهش میوهی چاکیان بهرههم هێناوهو هیچیان لێ خهسار نهبووهو له نێوان ههردوو باخهکهشدا ڕووبارێکمان ههڵقوڵاندووه...
Verse 18:34
وَّكَانَ لَهٗ ثَمَرٌ ۚ فَقَالَ لِصَاحِبِهٖ وَهُوَ یُحَاوِرُهٗۤ اَنَا اَكْثَرُ مِنْكَ مَالًا وَّاَعَزُّ نَفَرًا ۟
Wa-kaana lahoo s̤amar: faq̣aala liṣaaḥibihee wa-huwa yuḥaawiruhooo ʹana ʹaks̤aru miñka maalañw waʹaʻazzu nafaraa.
جا ئهو خاوهن باخه، زۆر سهروهت و سامانی تری ههبوو، (کابرای خاوهن باخ غهڕابوو بهسامانهکهی) بۆیه به هاوهڵه ههژاره ئیماندارهکهی وت کاتێك گفتوگۆی لهگهڵدا دهکرد: من سامانی زۆر زیاترم ههیه له تۆ، ماڵ و منداڵیشم بههێز تره لهوانهی تۆ.
Verse 18:35
وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ ۚ قَالَ مَاۤ اَظُنُّ اَنْ تَبِیْدَ هٰذِهٖۤ اَبَدًا ۟ۙ
Wa-dakhala jannatahoo wa-huwa z̤̣aalimul linafsih: q̣aala maaa ʹaz̤̣unnu ʹañ tabeeda haaẓiheee ʹabadaa.
ڕۆژێك چوو بۆ سهردانی یهکێك له باخهکانی (لهگهڵ هاوهڵهکهیدا) لهکاتێکدا که ستهمکار بوو له خۆی (بههۆی له خۆبایی بوونیهوه)، بۆیه لهبهرخۆیهوه وتی: گومان نابهم که ئهم باخ و باخاته ههرگیز لهناو بچێت...
Verse 18:36
وَّمَاۤ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَآىِٕمَةً ۙ وَّلَىِٕنْ رُّدِدْتُّ اِلٰی رَبِّیْ لَاَجِدَنَّ خَیْرًا مِّنْهَا مُنْقَلَبًا ۟ۚ
Wa-maaa ʹaz̤̣unnus saaʻata q̣aaaʹimatañw walaʹir rudittu ʹilaa Rabbee laʹajidanna khayram minhaa muñq̣alabaa.
واشنازانم قیامهت بهرپا دهبێت، سوێند به خوا ئهگهر بمگێڕنهوه بۆ لای پهروهردگارم دوای مردنم، ئهوه دڵنیام کهلای ئهویش جێگهو ڕێگهو چهندهها باخی ڕازاوهی لهمه باشترم بۆ ئاماده کراوه.
Verse 18:37
قَالَ لَهٗ صَاحِبُهٗ وَهُوَ یُحَاوِرُهٗۤ اَكَفَرْتَ بِالَّذِیْ خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوّٰىكَ رَجُلًا ۟ؕ
Q̣aala lahoo ṣaaḥibuhoo wa-huwa yuḥaawiruhooo ʹakafarta billaẓee khalaq̣aka miñ turaabiñ s̤umma min nuṭfatiñ s̤umma sawwaaka rajulaa?
هاوهڵه ئیماندارهکهی لهکاتێکدا که گفتوگۆی لهگهڵدا دهکرد پێی وت: ئایا باوهڕت نهماوه بهو زاتهی که سهرهتا تۆی له خاك دروست کردووه؟! لهوهودوا نوفتهیهك بوویت، پاشان کردیتی به پیاو؟!
Verse 18:38
لٰكِنَّاۡ هُوَ اللّٰهُ رَبِّیْ وَلَاۤ اُشْرِكُ بِرَبِّیْۤ اَحَدًا ۟
Laakinna Huwal laahu Rabbee wa-laaa ʹushriku bi-Rabbeee ʹaḥadaa.
بهڵام من دهڵێم که: _الله_ (بهدیهێنهری ههموو بوونهوهر)، ههر ئهو پهروهردگارمه، هیچ جۆره هاوهڵ و شهریکێك بۆ ئهو پهروهردگارهم بڕیار نادهم.
Verse 18:39
وَلَوْلَاۤ اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَآءَ اللّٰهُ ۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ ۚ اِنْ تَرَنِ اَنَا اَقَلَّ مِنْكَ مَالًا وَّوَلَدًا ۟ۚ
Wa-lawlaaa ʹiẓ dakhalta jannataka q̣ulta maa- shaaaʹal laahu Laa- q̣uwwata ʹillaa billaah! ʹIñ tarani ʹana ʹaq̣alla miñka maalañw wawaladaa.
دهبوا کاتێك چوویته ناو باخهکهتهوه، بتوتایه: ما شاء الله، ههرچی خوا ویستی لهسهر بێت ههر ئهوه پێش دێت ئهم ههموو نازو نیعمهته بهخششی خوایهو بهههرکهس بیهوێت دهیبهخشێت، هیچ هێزو توانایهك بۆ هیچ کهس نی یه تهنها بههۆی خواوه نهبێت، ئهگهر تۆ من دهبینیت ماڵ و سامان و نهوهم له تۆ کهمتره...
Verse 18:40
فَعَسٰی رَبِّیْۤ اَنْ یُّؤْتِیَنِ خَیْرًا مِّنْ جَنَّتِكَ وَیُرْسِلَ عَلَیْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَآءِ فَتُصْبِحَ صَعِیْدًا زَلَقًا ۟ۙ
Faʻasaa Rabbeee ʹañy yuʹtiyani khayram miñ jannatika wa-yursila ʻalayhaa ḥusbaanam minas samaaaʹi fatuṣbiḥa ṣaʻeedañ zalaq̣aa!―
ئهوه نزیکه و ئومێدهوارم پهروهردگارم لهو باخهی تۆ چاکترم پێ ببهخشێت (له دنیادا یان له قیامهتدا) بهڵایهکیش له ئاسمانهوه بۆ باخهکهت بنێرێت و، بیکاته زهویهکی ڕووت و خلیسك و وشك...
Verse 18:41
اَوْ یُصْبِحَ مَآؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِیْعَ لَهٗ طَلَبًا ۟
ʹAw yuṣbiḥa maaaʹuhaa g̣awrañ falañ tastaṭeeʻa lahoo ṭalabaa.
یاخود (دوور نیه) ئاوی باخهکه ڕۆبچێت و ههرگیز نهتوانیت بهدهستی بهێنیت.
Verse 18:42
وَاُحِیْطَ بِثَمَرِهٖ فَاَصْبَحَ یُقَلِّبُ كَفَّیْهِ عَلٰی مَاۤ اَنْفَقَ فِیْهَا وَهِیَ خَاوِیَةٌ عَلٰی عُرُوْشِهَا وَیَقُوْلُ یٰلَیْتَنِیْ لَمْ اُشْرِكْ بِرَبِّیْۤ اَحَدًا ۟
Wa-ʹuḥeeṭa bis̤amarihee faʹaṣbaḥa yuq̣allibu kaffayhi ʻalaa maaa ʹañfaq̣a feehaa wa-hiya khaawiyatun ʻalaa ʻurooshihaa wa-yaq̣oolu yaalaytanee lam ʹushrik bi-Rabbeee ʹaḥadaa!
(سهرئهنجام پێشبینی هاوهڵی خواناسی هاتهدی) سهروهت و سامانی بهبا دراو لهناو برا، ئینجا (بهدهم ئاخ و داخ و ههناسهی ساردهوه)، دهستی دهدا بهیهکداو لهسهر ئهو مهسرهفهی کهتێدا کردبوو، لهکاتێکدا باخهکه بهسهریهکدا تهپی بوو، له جێی خۆیدا کاول بوو، ئهوسا دهیوت: خۆزگه من هیچ جۆره هاوهڵێکم بۆ خوا بڕیار نهدایه (باوهڕی دامهزراوم تهنها بهو ههبوایه).
Verse 18:43
وَلَمْ تَكُنْ لَّهٗ فِئَةٌ یَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَمَا كَانَ مُنْتَصِرًا ۟ؕ
Wa-lam takul lahoo fiʹatuñy yañṣuroonahoo miñ doonil laahi wa-maa kaana muñtaṣiraa.
ئیتر هیچ دهستهو تاقمێك نهبوو جگه له خوا فریای بکهوێت و لهخهشمی خوا دهربازی بکات، سهرکهوتووش نهبوو.
Verse 18:44
هُنَالِكَ الْوَلَایَةُ لِلّٰهِ الْحَقِّ ؕ هُوَ خَیْرٌ ثَوَابًا وَّخَیْرٌ عُقْبًا ۟۠
Hunaalikal walaayatu lillaahil Ḥaq̣q̣. Huwa Khayrun s̤awaabañw wa-Khayruñ ʻuq̣baa.
ئا لهو کاتانهداو لهو جۆره حاڵانهدا یارمهتی و کۆمهك تهنها له خوا، پهروهردگاری حهق و ڕاست و دروست وهردهگیرێت، ههر خۆی چاکترین پاداشتی ئاماده کردووه، چاکترین سهرئهنجامیش چاوهڕێی بهختهوهرانه.
Verse 18:45
وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا كَمَآءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَآءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِیْمًا تَذْرُوْهُ الرِّیٰحُ ؕ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰی كُلِّ شَیْءٍ مُّقْتَدِرًا ۟
Waḍrib lahum mas̤alal ḥayaatid dunyaa kamaaaʹin ʹañzalnaahu minas samaaaʹi fakhtalaṭa bihee nabaatul ʹarḍi faʹaṣbaḥa hasheemañ taẓroohur riyaaḥ: wa-kaanal laahu ʻalaa kulli shayʹim Muq̣tadiraa.
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم) نموونهیان بۆ بهێنهرهوه که ژیانی دنیا وهك ئهو ئاوی بارانه وایه که له ئاسمانهوه دهیبارێنین و ڕووهکی زهوی بههۆیهوه بهیهکدا دێن، له دوای ماوهیهکی کهم (ههموو ئهو ڕووهك و گژو گیایه) دهبێته پووش و پهڵاشێکی وردو خاش، ڕهشهبا بهم لاو لادا بڵاوی دهکاتهوه، خوای گهورهش ههمیشهو بهردهوام دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه.
Verse 18:46
اَلْمَالُ وَالْبَنُوْنَ زِیْنَةُ الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا ۚ وَالْبٰقِیٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَیْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَیْرٌ اَمَلًا ۟
ʹAlmaalu walbanoona zeenatul ḥayaatid dunyaa: wal-baaq̣iyaatuṣ ṣaaliḥaatu khayrun ʻiñda Rabbika s̤awaabañw wakhayrun ʹamalaa.
ماڵ و سامان و وهچه، زینهت و جوانین بۆ ژیانی دنیا، بهڵام دڵنیابن کردهوه چاکهکان که بهرههمیان دهمێنێتهوه پاداشتیان چاکتره لای پهروهردگارت و ئومێدو هیوای چاکتریشی لێ دهکرێت بۆ خاوهنهکانیان.
Verse 18:47
وَیَوْمَ نُسَیِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَی الْاَرْضَ بَارِزَةً ۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًا ۟ۚ
Wa-yawma nusayyirul jibaala wa-taral ʹarḍa baarizatañw waḥasharnaahum falam nug̣aadir minhum ʹaḥadaa.
ڕۆژێك دێت که کێوهکان له جێگهی خۆیان ههڵدهکهنین و گۆشهو کهناری زهوی بهزهقی دهبینیت، لهکاتێکدا ههموو خهڵکیشمان کۆ کردۆتهوهو کهسیشمان لێ بهجێ نههێشتوون.
Verse 18:48
وَعُرِضُوْا عَلٰی رَبِّكَ صَفًّا ؕ لَقَدْ جِئْتُمُوْنَا كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍؗ بَلْ زَعَمْتُمْ اَلَّنْ نَّجْعَلَ لَكُمْ مَّوْعِدًا ۟
Wa-ʻuriḍoo ʻalaa Rabbika ṣaffaa. Laq̣ad jiʹtumoonaa kamaa khalaq̣naakum ʹawwala marratim bal zaʻamtum ʹallan najʻala lakum mawʻidaa:
ئهو ڕۆژه سهرجهم نهوهی ئادهم، ڕیز کراون لهبهردهم پهروهردگارا، خوای گهوره ڕوو بهکافران دهفهرموێت: سوێند بێت واهاتنهوه بۆ لامان ههر وهك له سهرهتادا دروستمان کردوون (بهڕووتی بێ ماڵ و سامان و... هتد) لهحاڵێکدا که ئێوه گومانتان وابوو، واشتان دهوت که ههرگیز کاتێکمان دیاری نهکردووه بۆ لێپرسینهوهتان.
Verse 18:49
وَوُضِعَ الْكِتٰبُ فَتَرَی الْمُجْرِمِیْنَ مُشْفِقِیْنَ مِمَّا فِیْهِ وَیَقُوْلُوْنَ یٰوَیْلَتَنَا مَالِ هٰذَا الْكِتٰبِ لَا یُغَادِرُ صَغِیْرَةً وَّلَا كَبِیْرَةً اِلَّاۤ اَحْصٰىهَا ۚ وَوَجَدُوْا مَا عَمِلُوْا حَاضِرًا ؕ وَلَا یَظْلِمُ رَبُّكَ اَحَدًا ۟۠
Wa-wuḍiʻal Kitaabu fataral mujrimeena mushfiq̣eena mimmaa feehi wa-yaq̣ooloona yaa-waylatanaa maa lihaaẓal kitaabi laa- yug̣aadiru ṣag̣eeratañw walaa kabeeratan ʹillaaa ʹaḥṣaahaa! Wawajadoo maa- ʻamiloo ḥaaḍiraa: walaa yaz̤̣limu Rabbuka ʹaḥadaa.
نامهی کردهوهی ههر کهس دادهنرێت، (ئیمانداران دڵخۆشن) بهڵام تاوانباران دهبینیت دڵه لهرزێ و دڵه ڕاوکێیانه له کارو کردهوهی ناپهسهندی تۆمار کراویان، بۆیه دهڵێن: هاوار له ئێمه ئهم نامهو دۆسیهیه چیه؟! هیچ گوناهێکی وردو درشت بهجێ ناهێڵێت بهڵکو ههمووی تۆمار کردوه، ئهو خهڵکه ههرچیان کردووه (بهدهنگ و ڕهنگهوه) ئامادهیه، بێگومان پهروهردگاری تۆ ستهم له هیچ کهس ناکات.
Verse 18:50
وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰٓىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْۤا اِلَّاۤ اِبْلِیْسَ ؕ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ اَمْرِ رَبِّهٖ ؕ اَفَتَتَّخِذُوْنَهٗ وَذُرِّیَّتَهٗۤ اَوْلِیَآءَ مِنْ دُوْنِیْ وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ ؕ بِئْسَ لِلظّٰلِمِیْنَ بَدَلًا ۟
Wa-ʹiẓ q̣ulnaa lil-malaaaʹikatis judoo liʹAadama fasajadooo ʹillaaa ʹIblees. Kaana minal Jinni fafasaq̣a ʻan ʹAmri Rabbih. ʹAfatattakhiẓoonahoo waẓurriyyatahooo ʹawliyaaaʹa miñ doonee wa-hum lakum ʻaduww! Biʹsa liz̤̣z̤̣aalimeena badalaa!
ئێمه کاتێك به فریشتهکانمان وت سوژدهبهرن بۆ ئادهم، ههر ههموو سوژدهیان برد جگه له ئیبلیس که له دهستهی پهریهکان بوو بههۆی ئهوهوه له فهرمانی پهروهردگاری یاخی بوو، ئایا ڕهوایه که ئهوو نهوهکهی بکهنه پاڵپشت و یارو یاوهری خۆتان له جیاتی من، لهحاڵێکدا ئهوان دوژمنی ههمیشهیی ئێوهن، ئای که چهنده کارێکی خراپ و ناڕهوایه بۆ ستهمکاران که له جیاتی خوا دوژمنێکی وهك شهیتانیان داناوهو گوێڕایهڵی دهکهن.
Verse 18:51
مَاۤ اَشْهَدْتُّهُمْ خَلْقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَا خَلْقَ اَنْفُسِهِمْ ۪ وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّیْنَ عَضُدًا ۟
Maaa ʹash-hattuhum khalq̣as samaawaati wal-ʹarḍi wa-laa khalq̣a ʹañfusihim: wa-maa kuñtu muttakhiẓal muḍilleena ʻaḍudaa!
وهنهبێت من لهکاتی دروستکردنی ئاسمانهکان و زهویدا ئهوانم ئاماده کردبێت، بگره ههتا له دروست بوونی خۆشیان ئاگادارنین، بهڕاستی من ههرگیز ئهوانهی خهڵك گومڕا دهکهن نهمکردووه بهیارمهتیدهری خۆم و پشتم پێ نهبهستوون.
Verse 18:52
وَیَوْمَ یَقُوْلُ نَادُوْا شُرَكَآءِیَ الَّذِیْنَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ یَسْتَجِیْبُوْا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَیْنَهُمْ مَّوْبِقًا ۟
Wa-Yawma yaq̣oolu naadoo shurakaaaʹi yal-laẓeena zaʻamtum fadaʻawhum falam yastajeeboo lahum wa-jaʻalnaa baynahum maw-biq̣aa.
ڕۆژێك دێت که خوا له هاوهڵگهران دهپرسێت و پێیان دهڵێت: کوا ئهو شهریك و هاوهڵانهی که بۆ منتان بڕیار دهدا، جا بانگیان لێ دهکهن و هاواریان لێدهکهن، (بهڵام بێ سووده) ههر وهڵامیشیان نادهنهوه، ئیتر بۆ ههمیشه سزای سهخت دهخهینه نێوانیانهوه.
Verse 18:53
وَرَاَ الْمُجْرِمُوْنَ النَّارَ فَظَنُّوْۤا اَنَّهُمْ مُّوَاقِعُوْهَا وَلَمْ یَجِدُوْا عَنْهَا مَصْرِفًا ۟۠
Wa-ra ʹal-mujrimoonan Naara faz̤̣annooo ʹannahum muwaaq̣iʻoohaa wa-lam yajidoo ʻanhaa maṣrifaa.
(ئا لهو گیر خواردنهدا) تاوانباران دۆزهخ دهبینن و دڵنیان بێگومان دهچنه ناوی و تێکهڵی دهبن، هیچ پهناگاو کهلێنێکیش نیه که لێی دهربازبن.
Verse 18:54
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِیْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ ؕ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَیْءٍ جَدَلًا ۟
Wa-laq̣ad ṣarrafnaa fee haaẓal Q̣urʹaani linnaasi miñ kulli mas̤al: wa-kaanal ʹIñsaanu ʹaks̤ara shayʹiñ jadalaa.
سوێند به خوا بێگومان ئێمه لهم قورئانهدا له ههموو جۆره نموونهیهکمان هێناوهتهوه بۆ خهڵکی (تا پهندو ئامۆژگاری لێ وهربگرن) له کاتێکدا ئینسان له ههموو شتێك زیاتر موجادهله دهکات و له شت دهکۆڵێتهوه.
Verse 18:55
وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ یُّؤْمِنُوْۤا اِذْ جَآءَهُمُ الْهُدٰی وَیَسْتَغْفِرُوْا رَبَّهُمْ اِلَّاۤ اَنْ تَاْتِیَهُمْ سُنَّةُ الْاَوَّلِیْنَ اَوْ یَاْتِیَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا ۟
Wa-maa manaʻan naasa ʹañy yuʹminooo ʹiẓ jaaaʹahumul Hudaa wa-yastag̣firoo Rabbahum ʹillaaa ʹañ taʹtiyahum sunnatul ʹawwaleena ʹaw yaʹtiyahumul ʻAẓaabu q̣ubulaa?
خهڵکی خوانهناس هیچ شتێك نهبووهته کۆسپ له ڕێیاندا تا باوهڕ بهێنن کاتێك که هیدایهتیان بۆ ڕهوانه کراوهو داوای لێخۆشبوون بکهن له پهروهردگاریان، مهگهر تهنها ئهوه نهبێت که یاسای پێشینان بهسهریاندا بسهپێت (به لهناو بردنیان) یاخود سزا ڕوو بهڕوویان بێتهوه (له قیامهتدا).
Verse 18:56
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِیْنَ اِلَّا مُبَشِّرِیْنَ وَمُنْذِرِیْنَ ۚ وَیُجَادِلُ الَّذِیْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِیُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْۤا اٰیٰتِیْ وَمَاۤ اُنْذِرُوْا هُزُوًا ۟
Wa-maa nursilul mursaleena ʹillaa mubashshireena wa-muñẓireen: wa-yujaadilul laẓeena kafaroo bilbaaṭili liyudḥiḍoo bihil Ḥaq̣q̣: wattakhaẓooo ʹAayaatee wa-maaa ʹuñẓiroo huzuwaa!
ئێمه پێغهمبهران تهنها بهمژدهدهرو ترسێنهر نهبێت نانێرین کهچی ئهوانهی کافرو بێ باوهڕ بوون ههر موجادهلهو دهمبازی دهکهن به بهڵگهی پڕوپووچ، بۆ ئهوهی حهق و ڕاستی بهتاڵ بکهنهوهو بیترازێنن، ههروهها نایهت و فهرمانهکانی من و ئهوهی ئهوانی پێ هۆشیار کراوهتهوه کردویانه بهگاڵته.
Verse 18:57
وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰیٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِیَ مَا قَدَّمَتْ یَدٰهُ ؕ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰی قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ یَّفْقَهُوْهُ وَفِیْۤ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ؕ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَی الْهُدٰی فَلَنْ یَّهْتَدُوْۤا اِذًا اَبَدًا ۟
Wa-man ʹaz̤̣lamu mimmañ ẓukkira biʹAayaati Rabbihee faʹaʻraḍa ʻanhaa Wanasiya maa- q̣addamat yadaah? ʹInnaa jaʻalnaa ʻalaa q̣uloobihim ʹakinnatan ʹañy yafq̣ahoohu wa-feee ʹaaẓaanihim waq̣raa. Wa-ʹiñ tadʻuhum ʹilal Hudaa falañy yahtadooo ʹiẓan ʹabadaa.
کێ لهوه ستهمکارتره که یاداوهری کرابێت به ئایهت و فهرمانهکانی پهروهردگاری، کهچی ڕووی لێ وهرگێڕاون و لووتی بهرز گرتووهو ئهوهشی له یاد کردووه که چ دهستپێشکهریهکی کردووه له گوناهو تاوان، ئێمه بهڕاستی پهردهمان هێناوه بهسهر دڵیاندا تا له ئایهتهکانی ئێمه تێنهگهن و قورسی و کهڕیشمان کردۆته گوێیانهوه، خۆ ئهگهر بانگیان بکهیت بۆ ڕێبازی هیدایهت و دینداری، ئهوه ههرگیز ئهوانه ئهو هیدایهته وهرناگرن.
Verse 18:58
وَرَبُّكَ الْغَفُوْرُ ذُو الرَّحْمَةِ ؕ لَوْ یُؤَاخِذُهُمْ بِمَا كَسَبُوْا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَ ؕ بَلْ لَّهُمْ مَّوْعِدٌ لَّنْ یَّجِدُوْا مِنْ دُوْنِهٖ مَوْىِٕلًا ۟
Wa-Rabbukal G̣afooru Ẓur Raḥmah. Law yuʹaakhiẓuhum̃ bimaa kasaboo laʻajjala lahumul ʻaẓaab: bal lahum mawʻidul lañy yajidoo miñ doonihee mawʹilaa.
پهروهردگاری تۆ لێخۆشبووهو خاوهنی ڕهحمهت و میهرهبانیه، ئهگهر بهکردهوهی ئهو خهڵکه بکات ههموویان به خێرایی دهپێچێتهوهو بهسزای سهخت دایاندهگرێت، بهڵکو کاتی دیاریکراویان بۆ ههیه (ههر کاتێك یهخهی پێگرتن) ههرگیز پهنایهکیان دهست ناکهوێت بێجگه له پهنای خوا.
Verse 18:59
وَتِلْكَ الْقُرٰۤی اَهْلَكْنٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوْا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِمْ مَّوْعِدًا ۟۠
Wa-tilkal q̣uraaa ʹahlaknaahum lammaa z̤̣alamoo wa-jaʻalnaa limahlikihim mawʻidaa.
ئهوهته ئهو شارو شارۆچکانه (که باسیانتان بیستووه، یاخود بهچاوی خۆتان دهیبینن) لهناومان بردوون و کاولمان کردوون کاتێك که (دانیشتوانی) ستهمیان کردووهو بۆ لهناوبردنیان کاتی دیاریکراومان بڕیارداوه.
Verse 18:60
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰی لِفَتٰىهُ لَاۤ اَبْرَحُ حَتّٰۤی اَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَیْنِ اَوْ اَمْضِیَ حُقُبًا ۟
Wa-ʹiẓ q̣aala Moosaa lifataahu laaa ʹabraḥu ḥattaaa ʹablug̣a majmaʻal baḥrayni ʹaw ʹamḍiya ḥuq̣ubaa.
(یادیان بێنه) کاتێك موسا بههاوهڵانی لاوی خۆی وت: من کۆڵ نادهم و دهڕۆم، ئهگهر چهندهها ڕۆژم پێ بچێت تا دهگهمه ئهو شوێنهی که دوو دهریاکه یهکدهگرن یان دهگهمه ئهنجام، یاخود ماوهیهکی زۆر دهڕۆم و دهگهڕێم (خوای گهوره ویستوویهتی موسا پێغهمبهر علیه السلام تێبگهیهنێت که بهندهی ههیه له بواری تردا شارهزان، لهبهر ئهوه ڕێنموویی کردووه تا بگهڕێت بهشوێن ئهو جۆره کهسانهدا و لهوانیش سوود وهربگرێت).
Verse 18:61
فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَیْنِهِمَا نَسِیَا حُوْتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِیْلَهٗ فِی الْبَحْرِ سَرَبًا ۟
Falammaa balag̣aa majmaʻa baynihimaa nasiyaa ḥootahumaa fattakhaẓa sabeelahoo fil baḥri sarabaa.
کاتێك گهیشتنه ئهو شوێنهی که دوو دهریاکه بهیهك دهگهن، ماسیهکان که لهگهڵ خۆیاندا ههڵیان گرتبوو بۆ توێشووی سهفهر، فهرامۆشیان کردبوو، ئهویش ههڵبهزی بۆوهو ڕێگهی ناو دهریای بۆ خۆی گرتهبهر.
Verse 18:62
فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتٰىهُ اٰتِنَا غَدَآءَنَا ؗ لَقَدْ لَقِیْنَا مِنْ سَفَرِنَا هٰذَا نَصَبًا ۟
Falammaa jaawazaa q̣aala lifataahu ʹaatinaa g̣adaaaʹanaa laq̣ad laq̣eenaa miñ safarinaa haaẓaa naṣabaa.
جا کاتێك تێپهڕین (لهو شوێنهو، له جێیهکی تر لایاندا) موسا بههاوهڵهکهی وت: ئادهی خواردنهکهمان بهێنه، چونکه بهڕاستی لهم سهفهرهماندا زۆر هیلاك و ماندوو بووین.
Verse 18:63
قَالَ اَرَءَیْتَ اِذْ اَوَیْنَاۤ اِلَی الصَّخْرَةِ فَاِنِّیْ نَسِیْتُ الْحُوْتَ ؗ وَمَاۤ اَنْسٰىنِیْهُ اِلَّا الشَّیْطٰنُ اَنْ اَذْكُرَهٗ ۚ وَاتَّخَذَ سَبِیْلَهٗ فِی الْبَحْرِ ۖۗ عَجَبًا ۟
Q̣aala ʹaraʹayta ʹiẓ ʹawaynaaa ʹilaṣ ṣakhrati faʹinnee naseetul ḥoot? wa-maaa ʹañsaaneehu ʹillash Shayṭaanu ʹan ʹaẓkurah: wattakhaẓa sabeelahoo fil baḥri ʻajabaa!
لاوهکه وتی: ئهگهر له بیرت بێت ئهو کاتهی که چووینه سهر بهرده گهورهکه (بۆ حهوانهوه) من بیرم چوو باسی ماسیهکهت بۆ بکهم، کهسیش له بیری نهبردمهوه شهیتان نهبێت، که بۆتی باس بکهم، لهڕاستیدا ئهو ماسیه (زیندوو بۆوهو) به شێوهیهکی زۆر سهیر خۆی کرد بهناو دهریادا.
Verse 18:64
قَالَ ذٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ ۖۗ فَارْتَدَّا عَلٰۤی اٰثَارِهِمَا قَصَصًا ۟ۙ
Q̣aala ẓaalika maa- kunnaa nabg̣i fartaddaa ʻalaaa ʹaas̤aarihimaa q̣aṣaṣaa.
موسا علیه السلام وتی: ههر ئهوهبوو که ئێمه دهمانویست (واته: دهبوو ئا لهو شوێنهدا چاوهڕێ بوینایه) ئیتر به ناچاری گهڕانهوه بۆ ئهو شوێنهی که به جێیان هێشتبوو.
Verse 18:65
فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَاۤ اٰتَیْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا ۟
Fawajadaa ʻAbdam min ʻibaadinaaa ʹaataynaahu Raḥmatam min ʻiñdinaa wa-ʻallamnaahu mil ladunna ʻIlmaa.
لهوێ به بهندهیهك له بهندهکانی ئێمه ئاشنا بوو که له ڕهحمهتی تایبهتی خۆمان بههرهوهرمان کردبووو زانست و زانیاری تایبهتی خۆمانمان پێ بهخشیبوو، موسا علیه السلام پێی وت: ئایا مۆڵهتم دهدهیت که شوێنت بکهوم تا لهو زانست و زانیاریهی پێت بهخشراوه منیش بههرهدار بکهیت؟
Verse 18:66
قَالَ لَهٗ مُوْسٰی هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰۤی اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا ۟
Q̣aala lahoo Moosaa hal ʹattabiʻuka ʻalaaa ʹañ tuʻallimani mimmaa ʻullimta rushdaa?
موسا (علیه وسلام) پێی گوت: ئاخۆ مۆڵتم دهدهیت شوێنت بکهوم؟ تا لهو زانستهی -لهلایهن پهروهردگارتهوه- فێرکراویت، منیش فێر بکهیت و نیشانمی بدهی، بهڵکو کهڵکی لێ وهرگرم له کاروبارمدا.
Verse 18:67
قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِیْعَ مَعِیَ صَبْرًا ۟
Q̣aala ʹinnaka lañ tastaṭeeʻa maʻiya ṣabraa!
زاناکه وتی: بهڕاستی تۆ ههرگیز ناتوانیت لهگهڵ مندا خۆڕاگر بیت (بێدهنگ بیت بهرامبهر ڕهفیتارو کردارم، چونکه من شتی سهرسوڕهێنهر دهکهم و تۆ له نهێنیهکهی تێناگهیت).
Verse 18:68
وَكَیْفَ تَصْبِرُ عَلٰی مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا ۟
Wa-kayfa taṣbiru ʻalaa maa- lam tuḥiṭ bihee khubraa?
جا چۆن خۆدهگریت له بهرامبهر شتێکهوه که ههواڵت لێی نیه و ئهم سهرو ئهو سهری نازانیت.
Verse 18:69
قَالَ سَتَجِدُنِیْۤ اِنْ شَآءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَاۤ اَعْصِیْ لَكَ اَمْرًا ۟
Q̣aala satajiduneee ʹiñ shaaa ʹallaahu ṣaabirañw walaaa ʹaʻṣee laka ʹamraa.
موسا وتی: دهمبینیت ئهگهر خوا ویستی لهسهر بێت خۆڕاگر دهبم و له هیچ فهرمانێکت دهرناچم.
Verse 18:70
قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِیْ فَلَا تَسْـَٔلْنِیْ عَنْ شَیْءٍ حَتّٰۤی اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ۟۠
Q̣aala faʹinit tabaʻtanee falaa tasʻalnee ʻañ shayʹin ḥattaaa ʹuḥdis̤a laka minhu ẓikraa.
زاناکه وتی: جا ئهگهر شوێنم کهوتیت ئهوه پرسیارم لههیچ شتێك لێ مهکه، ههتا خۆم له نهێنیهکهی ئاگادارت نهکهم.
Verse 18:71
فَانْطَلَقَا ۥ حَتّٰۤی اِذَا رَكِبَا فِی السَّفِیْنَةِ خَرَقَهَا ؕ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَا ۚ لَقَدْ جِئْتَ شَیْـًٔا اِمْرًا ۟
Fañṭalaq̣aa: ḥattaaa ʹiẓaa rakibaa fis safeenati kharaq̣ahaa. Q̣aala ʹakharaq̣tahaa litug̣riq̣a ʹahlahaa? Laq̣ad jiʹta shayʹan ʹimraa!
ههتا کاتێك پێکهوه دهرچوون و سواری کهشتیهکه بوون، زاناکه دهستی کرد به کون کردن و عهیبدار کردنی، موسا (خۆی پێنهگیراو) وتی: باشه، ئاخر، ئهوه تۆ ئهم کهشتیه کون دهکهیت، دهتهوێت ههرچی سهرنشینهکانی ههیه نوقمی بکهیت، سوێند بهخوا بهڕاستی کارێکی ناشایستهی گهورهت کرد!!
Verse 18:72
قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِیْعَ مَعِیَ صَبْرًا ۟
Q̣aala ʹalam ʹaq̣ul ʹinnaka lañ tasṭateeʻa maʻiya ṣabraa?
زاناکه وتی: نهم وت: تۆ ههرگیز ناتوانیت لهگهڵ مندا خۆڕاگر بیت!!.
Verse 18:73
قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِیْ بِمَا نَسِیْتُ وَلَا تُرْهِقْنِیْ مِنْ اَمْرِیْ عُسْرًا ۟
Q̣aala laa- tuʹaakhiẓnee bimaa naseetu wa-laa turhiq̣nee min ʹamree ʻusraa.
موسا وتی: لێم مهگره چونکه مهرجهکهم فهرامۆش کردو فێربوونی ئهم زانیاریهی که دهمهوێت له تۆوه فێربم لهسهرم قورس و گران مهکه.
Verse 18:74
فَانْطَلَقَا ۥ حَتّٰۤی اِذَا لَقِیَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙ قَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِیَّةً بِغَیْرِ نَفْسٍ ؕ لَقَدْ جِئْتَ شَیْـًٔا نُّكْرًا ۟
Fañṭalaq̣aa: ḥattaaa ʹiẓaa laq̣iyaa g̣ulaamañ faq̣atalahoo q̣aala ʹaq̣atalta nafsañ zakiyyatam big̣ayri nafs? Laq̣ad jiʹta shayʹan nukraa!
(دوایی دابهزینه سهر وشکانی) کهوتنه ڕێ، ههتا گهیشتنه منداڵێك، زاناکه گرتی و کوشتی، موسا وتی: سهیره، ئهوه بۆچی کهسێکی بێ گوناهت کوشت بێ ئهوهی ئهو تاوانێکی وای کردبێت و (شایستهی کوشتن بێت) سوێند بهخوا بهڕاستی کارێکی ناپهسهندو ناڕهوات ئهنجامدا!!
Verse 18:75
قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِیْعَ مَعِیَ صَبْرًا ۟
Q̣aala ʹalam ʹaq̣ul laka ʹinnaka lañ tastaṭeeʻa maʻiya ṣabraa?
زاناکه وتی: پێم نهوتیت که بهڕاستی تۆ ههرگیز ناتوانیت لهگهڵ مندا ئارام بگریت و دان بهخۆتدا بگریت.
Verse 18:76
قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَیْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِیْ ۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّیْ عُذْرًا ۟
Q̣aala ʹiñ saʹaltuka ʻañ shayʹim baʻdahaa falaa tuṣaaḥibnee: q̣ad balag̣ta mil ladunnee ʻuẓraa.
موسا وتی: ئهگهر دوای ئهمه پرسیاری ههر شتێکی ترم لێ کردیت، ئهوه هاوڕێیهتیم مهکه، بهڕاستی بهڕای من مافی خۆته و لهڵایهن منهوه لێ بوردراویت (چونکه من بهئاسانی له ههڵسوکهوتی تۆ تێناگهم).
Verse 18:77
فَانْطَلَقَا ۥ حَتّٰۤی اِذَاۤ اَتَیَاۤ اَهْلَ قَرْیَةِ سْتَطْعَمَاۤ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ یُّضَیِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِیْهَا جِدَارًا یُّرِیْدُ اَنْ یَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ؕ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَیْهِ اَجْرًا ۟
Fañṭalaq̣aa: Ḥattaaa ʹiẓaaa ʹatayaaa ʹahla q̣aryatinis taṭʻamaaa ʹahlahaa faʹabaw ʹañy yuḍayyifoohumaa fawajadaa feehaa jidaarañy yureedu ʹañy yañq̣aḍḍa faʹaq̣aamah. Q̣aala law shiʹta lattakhaẓta ʻalayhi ʹajraa.
پاشان دهرچوون و ڕۆشتن ههتا گهیشتنه ناو خهڵکی شارۆچکهیهک (برسیان بوو) داوای خۆراکیان له خاڵکهکه کرد، کهچی دهستیان نا به ڕوویانهوه و میوانداریان لێ نهکردن، ئهوسا لهناو شارهکهدا دیوارێکیان بهدی کرد خهریکبوو دهڕوخا، بهڵام زاناکه ههڵیچنیهوهو چاکی کردهوهو بهرزی کردهوه، موسا وتی: ئهگهر بتویستایه، ئهوه کرێیهکت بهرامبهر ئهم کاره وهردهگرت (دهماندا بهخۆراک پیی تێر دهبووین).
Verse 18:78
قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَیْنِیْ وَبَیْنِكَ ۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَاْوِیْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَیْهِ صَبْرًا ۟
Q̣aala haaẓaa firaaq̣u baynee wa-baynik: saʹunabbiʹuka bitaʹweeli maa- lam tastaṭiʻ ʻalayhi ṣabraa.
زاناکه وتی: ئیتر ئالێره به دواوه کاتی جیابوونهوهی نێوانی من و تۆیه، من تاوێکی تر تۆ ئاگادار دهکهم له حهقیقهت و سهرئهنجامی ئهو شتانهی که نهتتوانی ئارام بگریت له بهرامبهریانهوه.
Verse 18:79
اَمَّا السَّفِیْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِیْنَ یَعْمَلُوْنَ فِی الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِیْبَهَا وَكَانَ وَرَآءَهُمْ مَّلِكٌ یَّاْخُذُ كُلَّ سَفِیْنَةٍ غَصْبًا ۟
ʹAmmas safeenatu fakaanat limasaakeena yaʻmaloona fil baḥri faʹarattu ʹan ʹaʻeebahaa wa-kaana wa-raaaʹahum malikuñy yaʹkhuẓu kulla safeenatin g̣aṣbaa.
ئهو کهشتیهی (عهیبدارم کرد چهند ههژارێک خاوهنی بوون له دهریادا کاریان دهکرد، جا منیش ویستم عهیبداری بکهم، لهکاتێکدا لهو ناوهدا پاشایهک ههبوو که ههموو کهشتیهکی (چاک و ڕێکوپێکی) داگیر دهکرد.
Verse 18:80
وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوٰهُ مُؤْمِنَیْنِ فَخَشِیْنَاۤ اَنْ یُّرْهِقَهُمَا طُغْیَانًا وَّكُفْرًا ۟ۚ
Wa-ʹammal g̣ulaamu fakaana ʹabawaahu Muʹminayni fakhasheenaaa ʹañy yurhiq̣ahumaa ṭug̣yaanañw wakufraa.
منداڵهکهش (که کوشتم) دایک و باوکێکی ئیمانداری ههبوو، ترساین لهوهی که بهسهرکهشی و بێ دینی و خوانهناسی هیلاک و ماندویان بکات (چونکه ههر له ئێستاوه سهرکهشی و لاساریی پێوه دیار بوو).
Verse 18:81
فَاَرَدْنَاۤ اَنْ یُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَیْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا ۟
Faʹaradnaaa ʹañy yubdilahumaa Rabbuhumaa khayram minhu zakaatañw waʹaq̣raba ruḥmaa.
(بهو کارهمان) ویستمان که پهروهردگاریان (لهجیاتی ئهو) پاکترو چاکتریان پێ ببهخشێت و بهمنداڵێکی خاوهن بهزهیی و میهرابانتر بههرهوهریان بکات (منداڵهکهش بهههشتی بێت).
Verse 18:82
وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَیْنِ یَتِیْمَیْنِ فِی الْمَدِیْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚ فَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ یَّبْلُغَاۤ اَشُدَّهُمَا وَیَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا ۖۗ رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِیْ ؕ ذٰلِكَ تَاْوِیْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَیْهِ صَبْرًا ۟ؕ۠
Wa-ʹammal jidaaru fakaana lig̣ulaamayni yateemayni fil Madeenati wa-kaana taḥtahoo kañzul lahumaa wa-kaana ʹaboohumaa ṣaaliḥaa: faʹaraada Rabbuka ʹañy yablug̣aaa ʹashuddahumaa wa-yastakhrijaa kañzahumaa raḥmatam mir Rabbik. Wa-maa faʻaltuhoo ʻan ʹamree. Ẓaalika taʹweelu maa- lam tasṭiʻ ʻalayhi ṣabraa.
دیوارهکهش که چاکم کردهوه، خاوهنهکهی دوو منداڵی ههتیووی شارۆچکهکه بوون، لهژێریدا گهنجینهیهکی (زێڕو زیویان) ههبوو (که باوکیان بۆی شاردبوونهوه، ئهگهر گوێمان پێ نهدایه، باران و لافاو دهری دهخست و ئهو خه ڵکه ڕهزیلهی که میوانداریان لێ نهکردین، دهستیان دهکهوت)، باوکی ئه دوو منداڵهش خواناس و چاک بوو، جا پهروهردگارت ویستی کاتێک گهنجینهکهیان دهست بکهوێت که گهوره و بههێزبن، ئهوسا دهری بهێنن، ئهمهش وهکو ڕهحمهتێکی تایبهتی لهلایهن پهروهردگارتهوه (لهبهر خاتری باوکیان)، دڵنیاشبه که ههموو ئهو کارانهم له خۆوه نهکردووه، ئیتر ئهوه بوو ڕاز و نهێنی ئهو شتانهی که خۆت بۆ نهدهگیرا کاتێک ئانجامم دهدان.
Verse 18:83
وَیَسْـَٔلُوْنَكَ عَنْ ذِی الْقَرْنَیْنِ ؕ قُلْ سَاَتْلُوْا عَلَیْكُمْ مِّنْهُ ذِكْرًا ۟ؕ
Wa-yasʹaloonaka ʻañ Ẓil Q̣arnayn. Q̣ul saʹatloo ʻalaykum minhu ẓikraa.
دهربارهی (ذو القرنین) یش پرسیارت لێ دهکهن، پێیان بڵێ: گۆشهیهک له بهسهرهاتی ئهوتان بۆ باس دهکهم.
Verse 18:84
اِنَّا مَكَّنَّا لَهٗ فِی الْاَرْضِ وَاٰتَیْنٰهُ مِنْ كُلِّ شَیْءٍ سَبَبًا ۟ۙ
ʹInnaa makkannaa lahoo fil ʹarḍi wa-ʹaataynaahu miñ kulli shayʹiñ sababaa.
ئێمه توانا و دهسهڵاتمان له زهویدا پێ بهخشی بوو، بۆ ههرشتێکی پێویستی ئهو سهردهمه هۆکارهکهیمان بۆ ڕهخساندبوو.
Verse 18:85
فَاَتْبَعَ سَبَبًا ۟
Faʹatbaʻa sababaa.
ئهویش کهڵکی تهواوی له هۆکارهکان وهردهگرت.
Verse 18:86
حَتّٰۤی اِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِیْ عَیْنٍ حَمِئَةٍ وَّوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ؕ۬ قُلْنَا یٰذَا الْقَرْنَیْنِ اِمَّاۤ اَنْ تُعَذِّبَ وَاِمَّاۤ اَنْ تَتَّخِذَ فِیْهِمْ حُسْنًا ۟
Ḥattaaa ʹiẓaa balag̣a mag̣ribash shamsi wajadahaa tag̣rubu fee ʻaynin ḥamiʹatiñw wawajada ʻiñdahaa Q̣awmaa. Q̣ulnaa yaa-Ẓal Q̣arnayni ʹimmaaa ʹañ tuʻaẓẓiba wa-ʹimmaaa ʹañ tattakhiẓa feehim ḥusnaa.
(خۆی و لهشکرهکهی) کهوته ڕێ ههتا کاتێک گهیشته ناوچهکانی خۆرئاوا، (کهوا دههاته بهرچاو) له گۆمێکی قوڕاودا، ڕۆژ، ئاوا دهبێت، لهو ناوهدا ڕێی کهوت له قهومێکی (خوانهناس و بێ دین)، ئێمهش پێمان وت: ئهی (ذو القرنین) یان ئهوهیه به سزا لهناویان دهبهیت (ئهگهر لهسهر کوفر و تاوانیان بهردهوام بوون) یان چاکهیان لهگهڵدا دهکهیت (ئهگهر شوێنی ئیمان و چاکه نهکهوتن).
Verse 18:87
قَالَ اَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهٗ ثُمَّ یُرَدُّ اِلٰی رَبِّهٖ فَیُعَذِّبُهٗ عَذَابًا نُّكْرًا ۟
Q̣aala ʹammaa mañ z̤̣alama fasawfa nuʻaẓẓibuhoo s̤umma yuraddu ʹilaa Rabbihee fayuʻaẓẓibuhoo ʻaẓaaban nukraa.
(ذو القرنین) وتی: بێگومان ئهوهی ستهمکار بێت ئێمه سزای دهدهین، لهوهودوایش که گهڕایهوه بۆ لای پهروهردگاری سزایهکی زۆر سهخت و گرانی دهدات.
Verse 18:88
وَاَمَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهٗ جَزَآءَ لْحُسْنٰی ۚ وَسَنَقُوْلُ لَهٗ مِنْ اَمْرِنَا یُسْرًا ۟ؕ
Wa-ʹammaa man ʹaamana wa-ʻamila ṣaaliḥañ falahoo jazaaaʹanil ḥusnaa, wa-sanaq̣oolu lahoo min ʹamrinaa yusraa.
بهڵام ئهوهی ئیمان و باوهڕ بهێنێت و کارو کردهوهی چاکه ئهنجام بدات، ئهوه پاداشتی چاک بۆ ئهوه، لهمهودوا قسهی خۆش و فهرمانی ئاسان و کاری سووکی دهدهین بهسهردا.
Verse 18:89
ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا ۟
S̤umma ʹatbaʻa sababaa.
لهوهودوا کهڵکی تهواوی له هۆکارهکان وهرگرت و بهشوێنیاندا گهڕا.
Verse 18:90
حَتّٰۤی اِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلٰی قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَلْ لَّهُمْ مِّنْ دُوْنِهَا سِتْرًا ۟ۙ
Ḥattaaa ʹiẓaa balag̣a maṭliʻash shamsi wajadahaa taṭluʻu ʻalaa q̣awmil lam najʻal lahum miñ doonihaa sitraa.
ههتا کاتێک گهیشته ناوچهی خۆرههڵاتی (دوور)، بینی خۆر ههڵدێت لهسهر قهومێک که پهناگایهکیان نیه تا لهتینی خۆیان بپارێزن.
Verse 18:91
كَذٰلِكَ ؕ وَقَدْ اَحَطْنَا بِمَا لَدَیْهِ خُبْرًا ۟
Kaẓaalika wa-q̣ad ʹaḥaṭnaa bimaa ladayhi khubraa.
ههر بهو شێوهیه ڕهفتاری کرد، که لهگهڵ خهڵکی خۆرئاوادا کردی، بێگومان ئێمه بهتهواویی ئاگاداربووین لهو کاروکردهوانهی که ئهنجامی دهدا.
Verse 18:92
ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا ۟
S̤umma ʹatbaʻa sababaa,
لهوهودوا ههر دهستبهرداری هۆکارهکان نهبوو، بهشوێنیاندا گهڕا.
Verse 18:93
حَتّٰۤی اِذَا بَلَغَ بَیْنَ السَّدَّیْنِ وَجَدَ مِنْ دُوْنِهِمَا قَوْمًا ۙ لَّا یَكَادُوْنَ یَفْقَهُوْنَ قَوْلًا ۟
Ḥattaaa ʹiẓaa balag̣a baynas saddayni wajada miñ doonihimaa q̣awmal laa yakaadoona yafq̣ahoona q̣awlaa.
ههتا کاتێک گهیشته نێوان ههردوو بهربهستهکه، که له نێوانیاندا قهومێک ههبوو که له هیچ قسهیهک تێ نهدهگهیشتن (مهگهر زۆر بهدهگمهن).
Verse 18:94
قَالُوْا یٰذَا الْقَرْنَیْنِ اِنَّ یَاْجُوْجَ وَمَاْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِی الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰۤی اَنْ تَجْعَلَ بَیْنَنَا وَبَیْنَهُمْ سَدًّا ۟
Q̣aaloo yaa-Ẓal Q̣arnayni ʹinna Yaʹjooja wa-Maʹjooja mufsidoona fil ʹarḍi fahal najʻalu laka kharjan ʻalaaa ʹañ tajʻala baynanaa wa-baynahum saddaa?
کاتێک دهسهڵاتی (ذو القرنین) یان بینی وتیان: ئهی (ذو القرنین) بهڕاستی یهئجوج و مهئجوج تۆوی خراپه و تاوان دهچێنن له زهویدا، تا بهربهستێک له نێوان ئێمه و ئهواندا دروست بکهیت؟
Verse 18:95
قَالَ مَا مَكَّنِّیْ فِیْهِ رَبِّیْ خَیْرٌ فَاَعِیْنُوْنِیْ بِقُوَّةٍ اَجْعَلْ بَیْنَكُمْ وَبَیْنَهُمْ رَدْمًا ۟ۙ
Q̣aala maa- makkannee feehi Rabbee khayruñ faʹaʻeenoonee biq̣uwwatin ʹajʻal baynakum wa-baynahum radmaa:
(ذو القرنین) وتی: ئهو دهسهڵات و زانیاری و شتانهی پهروهردگارم پێی بهخشیووم چاکتره بۆ من (له پاره و سامان) جا ئێوه بههێزی بازوو یارمهتیم بدهن تا بهربهستێکی بههێز له نێوان ئێوه و ئهواندا دروست بکهم.
Verse 18:96
اٰتُوْنِیْ زُبَرَ الْحَدِیْدِ ؕ حَتّٰۤی اِذَا سَاوٰی بَیْنَ الصَّدَفَیْنِ قَالَ انْفُخُوْا ؕ حَتّٰۤی اِذَا جَعَلَهٗ نَارًا ۙ قَالَ اٰتُوْنِیْۤ اُفْرِغْ عَلَیْهِ قِطْرًا ۟ؕ
ʹAatoonee zubaral ḥadeed. Ḥattaaa ʹiẓaa saawaa baynaṣ ṣadafayni q̣aalañ fukhoo: ḥattaaa ʹiẓaa jaʻalahoo naarañ q̣aala ʹaatooneee ʹufrig̣ ʻalayhi q̣iṭraa.
پارچه ئاسنم بۆ بهێنن و (کهڵهکهی بکهن) ههتا ئهمبهرو ئهوبهری ههردوو کێوهکهی پڕ کرد، ئهوسا فهرمانیدا، تا به (موشهدهمه) فوو بکهن لهو ئاگرهی که له ژێریدا کرابۆوه، ههتا کاتێک ههمووی کرد به ئاگر، ئینجا (ذو القرنین) وتی: ئادهی مسی تواوهم بۆ بهێنن تا بیکهم بهسهریدا (مس لهگهڵ ئاسندا تێکهڵ بکرێت پێکهاتهیهکی بههێزی لێ دروست دهبێت).
Verse 18:97
فَمَا اسْطَاعُوْۤا اَنْ یَّظْهَرُوْهُ وَمَا اسْتَطَاعُوْا لَهٗ نَقْبًا ۟
Famas ṭaaʻooo ʹañy yaz̤̣haroohu wa-mas taṭaaʻoo lahoo naq̣baa.
ئهوسا ئیتر (یهئجوج و مهئجوج) نه توانیان سهربکهون، نه توانیان کوناو دهری بکهن.
Verse 18:98
قَالَ هٰذَا رَحْمَةٌ مِّنْ رَّبِّیْ ۚ فَاِذَا جَآءَ وَعْدُ رَبِّیْ جَعَلَهٗ دَكَّآءَ ۚ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّیْ حَقًّا ۟ؕ
Q̣aala haaẓaa raḥmatum mir Rabbee: faʹiẓaa jaaaʹa waʻdu Rabbee jaʻalahoo dakkaaaʹ; wa-kaana waʻdu Rabbee ḥaq̣q̣aa.
(ئهوسا ذو القرنین) وتی: دروستکردنی ئهم بهربهسته ڕهحمهتێک بوو لهلایهن پهروهردگارمهوه، ئینجا کاتێک پهروهردگارم بڕیاری تێکدانی بدات، ورد و خاشی دهکات، بێگومان بهڵێنی پهروهردگارم حهقیقهت و ڕاستهقینهیه.
Verse 18:99
وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ یَوْمَىِٕذٍ یَّمُوْجُ فِیْ بَعْضٍ وَّنُفِخَ فِی الصُّوْرِ فَجَمَعْنٰهُمْ جَمْعًا ۟ۙ
Wa-taraknaa baʻḍahum Yawmaʹiẓiñy yamooju fee baʻḍiñw wanufikha fiṣ Ṣoori fajamaʻnaahum jamʻaa.
لهو ڕۆژه بهدواوه وازمان لێهێنان تا وهک شهپۆل بهناو یهکدا بێن، یاخود وازمان لێهێنان بۆ ئهو ڕۆژهی (که بهربهستهکه دهشکێت و به پهله) وهکو لێشاودێنه دهرێ و شهپۆل دهدهن بهناو یهکدا (که یهکێکه له نیشانهکانی کۆتایی هاتنی دنیا)، ئهوسا فوو دهکرێت به - صور - دا، بهو هۆیهوه ههر ههموو خهڵکی به تهواوی کۆ دهکهینهوه (بۆ موحاسهبه و لێپرسینهوه).
Verse 18:100
وَّعَرَضْنَا جَهَنَّمَ یَوْمَىِٕذٍ لِّلْكٰفِرِیْنَ عَرْضَا ۟ۙ
Wa-ʻaraḍnaa Jahannama Yawmaʹiẓil lilkaafireena ʻarḍaa,―
ئیتر ئهو ڕۆژه دۆزهخ نیشانی کافران دهدهین و بهتهواوی دهری دهخهین (ههمووشیانی تیادا کۆ دهکهینهوه).
Verse 18:101
لَّذِیْنَ كَانَتْ اَعْیُنُهُمْ فِیْ غِطَآءٍ عَنْ ذِكْرِیْ وَكَانُوْا لَا یَسْتَطِیْعُوْنَ سَمْعًا ۟۠
ʹAllaẓeena kaanat ʹaʻyunuhum fee g̣iṭaaaʹin ʻañ ẓikree wakaanoo laa- yastaṭeeʻoona samʻaa.
ئهوانهی که پهرده بهسهر چاویاندا هاتبوو (نهیاندهویست نیشانهکانی دهسهڵاتداری ئێمه ببینن) و یادی ئێمه بکهن و توانای بیستنی (قورئانی ئێمهیان نهبوو، حهزیان لێ نهدهکرد).
Verse 18:102
اَفَحَسِبَ الَّذِیْنَ كَفَرُوْۤا اَنْ یَّتَّخِذُوْا عِبَادِیْ مِنْ دُوْنِیْۤ اَوْلِیَآءَ ؕ اِنَّاۤ اَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِیْنَ نُزُلًا ۟
ʹAfaḥasibal laẓeena kafarooo ʹañy yattakhiẓoo ʻibaadee miñ dooneee ʹawliyaaaʹ? ʹInnaaa ʹaʻtadnaa Jahannama lil-kaafireena nuzulaa.
ئایا ئهوانهی کافرو بێ باوهڕ بوون وا دهزانن که ههروا بۆیان دهچێته سهرو چاوپۆشییان لێ دهکهین له کاتێکدا که ئهوان بهندهکانی ئێمه دهکهنه یارو یاوهری خۆیان و پشت بهوان دهبهستن و ئێمه فهرامۆش دهکهن، ئهوانه بابزانن که بهڕاستی ئێمه دۆزهخمان ئامادهکردووه بۆ بێ باوهڕان کهلهوێ دادهبهزن و نیشتهجێ دهبن.
Verse 18:103
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِیْنَ اَعْمَالًا ۟ؕ
Q̣ul hal nunabbiʹukum̃ bilʹakhsareena ʹaʻmaalaa?
ئهی محمد (صلی الله علیه و سلم) پێیان بڵێ: ئایا ههواڵی ئهو کهسانهتان بدهمێ که له کارو کردهوهیاندا زۆر زهرهرمهند و خهسارهتمهندن؟!
Verse 18:104
اَلَّذِیْنَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا وَهُمْ یَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ یُحْسِنُوْنَ صُنْعًا ۟
ʹAllaẓeena ḍalla saʻyuhum fil ḥayaatid dunyaa wa-hum yaḥsaboona ʹannahm yuḥsinoona ṣunʻaa?
(ئهوانه) ئهو کهسانهن که ههوڵ و کۆششیان لهژیانی دنیادا، بهزایه و بهههدهر چووه بهمهرجێک وایان دهزانی که بهڕاستی کاری چاک دهکهن و کردهوهی ڕهوا ئهنجام دهدهن.
Verse 18:105
اُولٰٓىِٕكَ الَّذِیْنَ كَفَرُوْا بِاٰیٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَآىِٕهٖ فَحَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِیْمُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیٰمَةِ وَزْنًا ۟
ʹUlaaaʹikal laẓeena kafaroo biʹAayaati Rabbihim wa-Liq̣aaaʹihee faḥabiṭat ʹaʻmaaluhum falaa nuq̣eemu lahum Yawmal Q̣iyaamati waznaa.
ئهوانه کهسانێکن که باوهڕیان به بهڵگهو نیشانهکانی پهروهردگاریان نهبووهو بهنیازی ئامادهبوونی بهردهم بارهگای خوایی نهبوون، ئیتر ههموو کارو کردهوهکانیان بێ نرخ و پووچ بووهوه، له ڕۆژی قیامهتیشدا هیچ جۆره بایهخ و نرخێکیان بۆ دانانێین.
Verse 18:106
ذٰلِكَ جَزَآؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوْا وَاتَّخَذُوْۤا اٰیٰتِیْ وَرُسُلِیْ هُزُوًا ۟
Ẓaalika jazaaaʹuhum Jahannamu bimaa kafaroo wattakhaẓooo ʹAayaatee wa-Rusulee huzuwaa.
ئهوانه پاداشتیان ئاگری دۆزهخه بههۆی ئهوهی که باوهڕیان نهبوو و گاڵتهجاڕیان بهبهڵگهو نیشانهکان و پێغهمبهرانی ئێمهکرد.
Verse 18:107
اِنَّ الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنّٰتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا ۟ۙ
ʹInnal laẓeena ʹaamanoo wa-ʻamiluṣ ṣaaliḥaati kaanat lahum Jannaatul Firdawsi nuzulaa,
بهڕاستی ئهوانهی که ئیمان و باوهڕیان هێناوهو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه، ئێمه ههر له زووهوه به بهههشتی فیردهوسمان بۆ ئاماده کردوون، تا لهوێ دابهزن و ژیانی کامهرانی تیایدا بهرنهسهر.
Verse 18:108
خٰلِدِیْنَ فِیْهَا لَا یَبْغُوْنَ عَنْهَا حِوَلًا ۟
Khaalideena feehaa laa- yabg̣oona ʻanhaa ḥiwalaa.
ژیانیان تیایدا بهردهوام و نهبڕاوهیه، نایانهوێت بگوێزرێنهوه بۆ شوێنێکی تر (لهبهر چاویان ناکهوێت).
Verse 18:109
قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّیْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّیْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا ۟
Q̣ul law kaanal baḥru midaadal li-Kalimaati Rabbee lanafidal baḥru q̣abla ʹañ tañfada Kalimaatu Rabbee wa-law jiʹnaa bimis̤lihee madadaa.
پێیان بڵێ: ئهگهر دهریا ههمووی مرهکهب بێت و زانست و زانیاری پهروهردگارمی پێ بنووسرایه، دهریا تهواو دهبوو پێش ئهوهی زانست و زانیاری پهروهردگارم تهواو ببێت، ئهگهر چهندهها ئهوهندهی تر دهریاش بهێنن و بیکهنه مرهکهب، چونکه زانست و زانیاری پهروهردگار کۆتایی نایه و بێ سنووره.
Verse 18:110
قُلْ اِنَّمَاۤ اَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ یُوْحٰۤی اِلَیَّ اَنَّمَاۤ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۚ فَمَنْ كَانَ یَرْجُوْا لِقَآءَ رَبِّهٖ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا یُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖۤ اَحَدًا ۟۠
Q̣ul ʹinnamaaa ʹana basharum mis̤lukum yooḥaaa ʹilayya ʹannamaaa ʹIlaahukum ʹIlaahuñw Waaḥid: famañ kaana yarjoo Liq̣aaaʹa Rabbihee falyaʻmal ʻamalañ ṣaalihañw walaa yushrik biʻibaadati Rabbiheee ʹaḥadaa.
(ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه و سلم) پێیان) بڵێ: بهڕاستی من تهنها ئادهمیزادێکم وهک ئێوه، بهڵام ئهوهنده ههیه وهحی و نیگام بۆ دێت (ئهم ڕاستیهتان تێبگهیهنم) که: بێگومان خوای ئێوه خوایهکی تاک و تهنهایه، جا ئهوهی دهیهوێت بهدیداری پهروهردگاری شادببێت، بهخۆشنودیهوه با کارو کردهوهی چاک و دروست ئهنجام بدات و بههیچ شێوهیهک له پهرستندا هیچ کهسێک نهکاته هاوهڵ و شهریک بۆی.