Surah Al-Isra
Surah Al-Isra (The Night Journey) is Surah 17 of the Holy Quran, a Meccan Surah with 111 verses, available here in Kurdish.
Verse 17:1
سُبْحٰنَ الَّذِیْۤ اَسْرٰی بِعَبْدِهٖ لَیْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَی الْمَسْجِدِ الْاَقْصَا الَّذِیْ بٰرَكْنَا حَوْلَهٗ لِنُرِیَهٗ مِنْ اٰیٰتِنَا ؕ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِیْعُ الْبَصِیْرُ ۟
Subḥaanal laẓeee ʹasraa biʻAbdihee laylam minal Masjidil Ḥaraami ʹilal Masjidil ʹAq̣ṣal laẓee baaraknaa ḥaw-lahoo linuriyahoo min ʹAayaatinaa: ʹinnahoo Huwas Sameeʻul Baṣeer.
پاکی و بێگهردی و ستایش بۆ ئهو زاتهی که شهوڕهوی کرد له بهشێکی کهمی شهودا بهبهندهی خۆی (محمد صلی الله علیه وسلم) له مزگهوتی (حرام، کهعبهی پیرۆزهوه) بۆ مزگهوتی (الاقصی) له (بیت المقدس) که دهوروبهریمان پیرۆزو پڕ بهرهکهت کردووه، تا ههندێك نیشانهو بهڵگهو دهسهڵاتداری و توانایی خۆمانی نیشان بدهین، بهڕاستی ئهو زاته بیسهرو بینایه.
Verse 17:2
وَاٰتَیْنَا مُوْسَی الْكِتٰبَ وَجَعَلْنٰهُ هُدًی لِّبَنِیْۤ اِسْرَآءِیْلَ اَلَّا تَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِیْ وَكِیْلًا ۟ؕ
Wa-ʹaataynaa Moosal Kitaaba wa-jaʻalnaahu Hudal li-Baneee ʹIsraaaʹeela ʹallaa tat-takhiẓoo miñ doonee wakeelaa.
ئێمه کتێبی (تهوراتمان) بهخشی به موساو کردمانه هۆی هیدایهت و ڕێنموویی بۆ نهوهی ئیسرائیل، بۆ ئهوهی کهسی تر جگه له من نهکهنه پشتیوان و یاریدهدهر بۆ خۆیان.
Verse 17:3
ذُرِّیَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍ ؕ اِنَّهٗ كَانَ عَبْدًا شَكُوْرًا ۟
Ẓurriyyata man ḥamalnaa maʻa Nooḥ! ʹInnahoo kaana ʻabdañ shakooraa.
(ئهمانهو خهڵکی تریش) نهوهی ئهو کهسانهن که (له کهشتیهکهدا) لهگهڵ نوح دا ههڵمان گرتن (تا سوپاسگوزار بن و قهدری نازو نیعمهت و بهخششهکان بزانن)، چونکه بهڕاستی (نوح) بهندهیهکی زۆر سوپاسگوزار بوو.
Verse 17:4
وَقَضَیْنَاۤ اِلٰی بَنِیْۤ اِسْرَآءِیْلَ فِی الْكِتٰبِ لَتُفْسِدُنَّ فِی الْاَرْضِ مَرَّتَیْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِیْرًا ۟
Wa-q̣aḍaynaaa ʹilaa Baneee ʹIsraaaʹeela fil kitaabi latufsidunna fil ʹarḍi marratayni wa-lataʻlunna ʻuluwwañ kabeeraa!
له کتێبی تهوراتدا یان له لوح المحفوظ دا بڕیارمان داوهو پێمان ڕاگهیاندوون که سوێند به خوا ئێوه (له بهرنامهی ئێمه لادهدهن و یاخی دهبن) و فهسادو خراپه دووجار له زهویدا بهرپا دهکهن، (له غهفڵهتی خهڵکیدا) زۆر گهشه دهکهن و دهسهڵاتێکی زۆر گهوره بهدهست دههێنن (لهم سهردهمهدا دووباره ئهم ههواڵه قورئانیه هاتۆتهوه دی).
Verse 17:5
فَاِذَا جَآءَ وَعْدُ اُوْلٰىهُمَا بَعَثْنَا عَلَیْكُمْ عِبَادًا لَّنَاۤ اُولِیْ بَاْسٍ شَدِیْدٍ فَجَاسُوْا خِلٰلَ الدِّیَارِؕ وَكَانَ وَعْدًا مَّفْعُوْلًا ۟
Faʹiẓaa jaaaʹa waʻdu ʹulaahumaa baʻas̤naa ʻalaykum ʻibaadal lanaaa ʹulee baʹsiñ shadeediñ fajaasoo khilaalad diyaar; wa-kaana waʻdam mafʻoolaa.
جا کاتێك (ئهی جووهکان) بهڵێنی یهکهمیان دێت (که تۆڵهیان لێ بکهینهوه) بهنده تایبهتیهکانی خۆمان دهنێرینه سهرتان که خاوهنی هێزو توانای زۆرن، ئیتر ئهوان به ههموو کون و کهلێنێکی قهڵاو شارۆچکهکاندا دهسوڕێنهوهو دهگهڕێن به شوێنیانداو ئهم ههڕهشهی تۆڵهیه بهڵێنی خوایهو دهبێت بێته دی (زانایانی سهردهم دهڵێن_عبادا لنا_ مهبهست هاوهڵانی پێغهمبهره که قورئان وهسفی کردوون به توندو تیژی دژ به خوا نهناسان له کاتی جهنگدا).
Verse 17:6
ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَیْهِمْ وَاَمْدَدْنٰكُمْ بِاَمْوَالٍ وَّبَنِیْنَ وَجَعَلْنٰكُمْ اَكْثَرَ نَفِیْرًا ۟
S̤umma radadnaa lakumul karrata ʻalayhim wa-ʹamdadnaakum̃ biʹamwaaliñw wabaneena wa-jaʻalnaakum ʹaks̤ara nafeeraa.
له دوای ئهو لاوازیهتان (ئهی جووهکان، له غهفڵهت و دواکهوتنی جیهانی ئیسلامدا) نۆرهتان دهدهینهوهو دهسهڵاتمان بهسهر وڵاتی ئیامانداراندا پێدهدهین و ماڵ و سامان و کوڕی زۆرتان پێدهبهخشین و واتان لێدهکردن که زۆر ئاماده بن بۆ هێرش بردن و پهلاماردان و پڕو پاگهنده کردن.
Verse 17:7
اِنْ اَحْسَنْتُمْ اَحْسَنْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ ۫ وَاِنْ اَسَاْتُمْ فَلَهَا ؕ فَاِذَا جَآءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ لِیَسُوْٓءٗا وُجُوْهَكُمْ وَلِیَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوْهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّلِیُتَبِّرُوْا مَا عَلَوْا تَتْبِیْرًا ۟
ʹIn ʹaḥsañtum ʹaḥsañtum liʹañfusikum; wa-in ʹasaʹtum falahaa. Faʹiẓaa jaaaʹa waʻdul ʹaakhirati liyasoooʹu wujoohakum wa-liyadkhulul Masjida kamaa dakhaloohu ʹawwala marratiñw waliyutabbiroo maa- ʻalaw tatbeeraa.
ئهگهر (له کاتی دهسهڵاتدا) چاکه بکهن، ئهوه ههر بۆ خۆتان چاك و بهسووده، ئهگهر خراپهو تاوانیش بکهن ئهوه ههر یهخهی خۆتان دهگرێتهوه، جا کاتێك که نۆرهی ئهنجامدانی بهڵێنی دواجار دێت، ئیمانداران کارێکتان پێ دهکهن که له ڕوخسارتاندا ڕهنگ بداتهوه، (چونکه ئهوان دڵنیان که ههموو ئهو بهڵاو ناخۆشیانهی بهسهر گهلانی موسوڵماندا به گشتی، هاتووه بهشێوهیهکی ڕاستهوخۆ یان ناڕاستهوخۆ دهستی ئهوانی تیادایه)، ئهوسا دهبا ئیماندار بچنه مزگهوتهوه وهکو یهکهمجار چوونه ناوی، دهبا ئیتر ئیمانداران تۆڵهی خۆیان بکهنهوهو دهستیان بهسهر ههر چیهکدا دهڕوات درێغی نهکهن (چونکه ئهوان له ستهم و زۆرداری و خوێن ڕێژی درێغیان نهکرد).
Verse 17:8
عَسٰی رَبُّكُمْ اَنْ یَّرْحَمَكُمْ ۚ وَاِنْ عُدْتُّمْ عُدْنَا ۘ وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِیْنَ حَصِیْرًا ۟
ʻAsaa Rabbukum ʹañy yarḥamakum; wa-ʹin ʻuttum ʻudnaa. Wa-jaʻalnaa Jahannama lilkaafireena ḥaṣeeraa.
ئینجا دوور نی یه، پهروهردگارتان بهزهیی پیاتاندا بێتهوهو ڕهحمتان پێ بکات ئهگهر بهخۆتاندا بێنهوهو تهوبه بکهن، خۆ ئهگهر بگهڕێنهوه بۆ پیلانگێڕان و خوێنڕێژی ئێمهش دهست دهکهینهوه به تۆڵه سهندن و تهمێکردنتان، جگه لهوه دۆزهخیش دهکهین به زیندان بۆ کافران که تیایدا گیر بخۆن.
Verse 17:9
اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ یَهْدِیْ لِلَّتِیْ هِیَ اَقْوَمُ وَیُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِیْنَ الَّذِیْنَ یَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا كَبِیْرًا ۟ۙ
ʹInna haaẓal Q̣urʹaana yahdee lillatee hiya ʹaq̣wamu wa-yubashshirul Muʹmineenal laẓeena yaʻmaloonaṣ ṣaaliḥaati ʹanna lahum ʹajrañ kabeeraa;
بهڕاستی ئهم قورئانه هیدایهت بهخشه بۆ چاکترین ڕێگهو ڕێبازو بهرنامه، مژدهیش دهدات بهو ئیماندارانهی که کارو کردهوه چاکهکان دهکهن که بێگومان پاداشتی زۆرو بێ سنوور چاوهڕێیانه.
Verse 17:10
وَّاَنَّ الَّذِیْنَ لَا یُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِیْمًا ۟۠
Waʹannal laẓeena laa- yuʹminoona bil-ʹAakhirati ʹaʻtadnaa lahum ʻAẓaaban ʹaleemaa.
بهڕاستی ئهوانهش که باوهڕ به ڕۆژی دوایی ناهێنن، سزایهکی به ئێش و ئازارمان بۆ ئاماده کردوون.
Verse 17:11
وَیَدْعُ الْاِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَآءَهٗ بِالْخَیْرِ ؕ وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُوْلًا ۟
Wa-yadʻul ʹiñsaanu bishsharri duʻaaʹahoo bilkhayr; wa-kaanal ʹiñsaanu ʻajoolaa.
ئینسان (کاتێك تهنگهتاو دهبێت) دوعاو نزای شهڕ دهکات، ههروهك چۆن له کاتی ئاسایدا دوعای خێر دهکات، ئینسان ههمیشهو بهردهوام به پهلهو ههڵهشهیه.
Verse 17:12
وَجَعَلْنَا الَّیْلَ وَالنَّهَارَ اٰیَتَیْنِ فَمَحَوْنَاۤ اٰیَةَ الَّیْلِ وَجَعَلْنَاۤ اٰیَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِیْنَ وَالْحِسَابَ ؕ وَكُلَّ شَیْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِیْلًا ۟
Wa-jaʻalnal Layla wan-Nahaara ʹAayatayni famaḥawnaaa ʹAayatal Layli wa-jaʻalnaaa ʹAayatan Nahaari mubṣiratal litabtag̣oo faḍlam mir rabbikum wa-litaʻlamoo ʻadadas sineena walḥisaab: wa-kulla shayʹiñ faṣṣalnaahu tafṣeelaa.
ئێمه دیاردهی شهوو ڕۆژمان کردووه به دوو بهڵگهو نیشانه (لهسهر دهسهڵاتی خۆمان و بۆ حهسانهوه و ئهنجامدانی کاروبارتان و ڕاگرتنی پلهیهکی گهرمای لهبار بۆ ژیانتان)، ئینجا ئێمه تاریکیمان بهسهر دیاردهی شهودا هێناوهو دیاردهی ڕۆژیشمان به ئاشکراو دیارو بینراو سازاندووه، تا له نازو نیعمهتی پهروهردگارتان بههرهوهر ببن، تا ژمارهی ساڵهکان بزانن و حساب ڕاگرن (که زۆر پێویسته بۆ ڕێکخستنی کاروباری ژیان) ئێمه ههموو شتێکی پێویستی ئێوهمان به فراوانی و بهر بڵاوی ڕوون کردۆتهوه.
Verse 17:13
وَكُلَّ اِنْسَانٍ اَلْزَمْنٰهُ طٰٓىِٕرَهٗ فِیْ عُنُقِهٖ ؕ وَنُخْرِجُ لَهٗ یَوْمَ الْقِیٰمَةِ كِتٰبًا یَّلْقٰىهُ مَنْشُوْرًا ۟
Wa-kulla ʹiñsaanin ʹalzamnaahu ṭaaaʹirahoo fee ʻunuq̣ih: wa-nukhriju lahoo Yawmal Q̣iyaamati kitaabañy yalq̣aahu mañshooraa.
نامهی کردهوهی ههر کهسێکیشمان ههڵواسیووه به گهردنیداو له ڕۆژی دوایدا کارنامهی کردهوهکانی بۆ دهردههێنین و به کراوهیی دهخهینه بهردهستی (ئاشکرایه که ئهو دهزگایانهی کارو کردهوهی ئێمهی لهسهر تۆمار دهکرێت زۆر پێشکهوتوو تره لهوهی که ئادهمیزاد تا ئێستا پهی پێ بردووه).
Verse 17:14
اِقْرَاْ كِتٰبَكَ ؕ كَفٰی بِنَفْسِكَ الْیَوْمَ عَلَیْكَ حَسِیْبًا ۟ؕ
ʹIq̣raʹ kitaabaka kafaa binafsikal yawma ʻalayka ḥaseebaa.
ئهوسا پێی دهوترێت: دهی نامهی کردهوهکانت بخوێنهرهوه و تهماشای بکه، ئهمڕۆ ههر خۆت بڕیار بدهو حساب بۆ خۆت بکه (شایستهی چ جۆره پاداشتێکیت؟!)
Verse 17:15
مَنِ اهْتَدٰی فَاِنَّمَا یَهْتَدِیْ لِنَفْسِهٖ ۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا یَضِلُّ عَلَیْهَا ؕ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰی ؕ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِیْنَ حَتّٰی نَبْعَثَ رَسُوْلًا ۟
Manih tadaa faʹinnamaa yahtadee linafsih: Wa-mañ ḍalla faʹinnamaa yaḍillu ʻalayhaa: wa-laa taziru waaziratuñw wizra ʹukhraa: wa-maa kunnaa muʻaẓẓibeena ḥattaa nabʻas̤a rasoolaa.
ئهوهی ههوڵی دابێت ڕێبازی ڕاست و دروست بگرێت، ئهوه بهڕاستی بهقازانجی خۆی تهواو دهبێت و ههر خۆی بههره له هیدایهتهکهی وهردهگرێت، ئهوهش گومڕا بووهو ڕێبازی سهرلێشێواوی گرتۆتهبهر، ئهوه بێگومان ههر خۆی زهرهر دهکات و گومڕاییهکهی لهسهری دهکهوێت، کهس گوناهی کهس ههڵناگرێت، کهس بهرپرسیار نیه له ههڵهی کهسانی تر، ئێمهش سزای کهسمان نهداوه تا پیغهمبهرێکی بۆ دهنێرین.
Verse 17:16
وَاِذَاۤ اَرَدْنَاۤ اَنْ نُّهْلِكَ قَرْیَةً اَمَرْنَا مُتْرَفِیْهَا فَفَسَقُوْا فِیْهَا فَحَقَّ عَلَیْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰهَا تَدْمِیْرًا ۟
Wa-ʹiẓaaa ʹaradnaaa ʹan nuhlika q̣aryatan ʹamarnaa mutrafeehaa fafasaq̣oo feehaa faḥaq̣q̣a ʻalayhal q̣awlu fadammarnaahaa tadmeeraa.
کاتێك بمانهوێت دانیشتوانی شارو شارۆچکهیهك لهناو ببهین، ئهوه سهرهتا فهرمانی گوێڕایهڵی دهدهین به دهوڵهمهندهکان (که گوێ بهحهرام و حهڵاڵ نادهن، که چاکهو چاکهکاری بکهن) کهچی ئهوان یاخی دهبن و خراپهکاری دهکهن له شارهکهدا، ئهوسا ئیتر شایستهی ئهوه دهبن که بڕیاری ئێمه بهسهریاندا بسهپێنرێت، ئینجا ئێمهش کاولی دهکهین بهسهر یهکداو داروبهردی بهسهر یهکهوه ناهێڵین.
Verse 17:17
وَكَمْ اَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْ بَعْدِ نُوْحٍ ؕ وَكَفٰی بِرَبِّكَ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِیْرًا بَصِیْرًا ۟
Wa-kam ʹahlaknaa minal q̣urooni mim baʻdi Nooḥ? Wa-kafaa bi-Rabbika biẓunoobi ʻibaadihee Khabeeram Baṣeeraa.
چهندهها نهوهمان له دوای نوح لهناو بردووه، ئهوهندهش بهسه بۆ پهروهردگاری تۆ که ئاگادارو بینایه به گوناهو تاوانی بهندهکانی، هیچ شتێکی لێ شاراوه نیه.
Verse 17:18
مَنْ كَانَ یُرِیْدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهٗ فِیْهَا مَا نَشَآءُ لِمَنْ نُّرِیْدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهٗ جَهَنَّمَ ۚ یَصْلٰىهَا مَذْمُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۟
Mañ kaana yureedul ʻaajilata ʻajjalnaa lahoo feehaa maa- nashaaaʹu liman nureedu s̤umma jaʻalnaa lahoo Jahannam: yaṣlaahaa maẓmoomam madḥooraa.
ئهوهی مهبهستی تهنها دنیابێت که بهپهلهو بهخێرایی تێدهپهڕێت، ئهوه ئێمه (به ئارهزووی کهس ناکهین بهڵکو) ههرچیمان بوێت به زوویی، بهویستی خۆمان و بهههرکهس که بمانهوێت دهیبهخشین، پاشان (لهو جیهان) ئهو جۆره کهسانه (واته دنیا پهرستان) دهخهینه ناو دۆزهخهوه، به سهرزهنشت کراوی و ڕاونراویهوه (که بهردهوام فریشتهکان ئێش دهکهن بهدڵیانداو نایهڵن پشوو بدهن، ههر ڕاویان دهنێن بهناو تونێل و شوێنه سامناکهکاندا).
Verse 17:19
وَمَنْ اَرَادَ الْاٰخِرَةَ وَسَعٰی لَهَا سَعْیَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰٓىِٕكَ كَانَ سَعْیُهُمْ مَّشْكُوْرًا ۟
Wa-man ʹaraadal ʹAakhirata wa-saʻaa lahaa saʻyahaa wa-huwa Muʹminuñ faʹulaaaʹika kaana saʻyuhum mashkooraa.
(بهڵام) ئهوهش مهبهستی بهشی ئهو جیهان بێت و ههوڵ و کۆششی چاکی بۆ بدات، له ههمان کاتیشدا ئیماندار بێت، ههوڵ و کۆششی ئهو جۆره کهسانه جێگهی ڕێزو سوپاسه و سوپاسکراون.
Verse 17:20
كُلًّا نُّمِدُّ هٰۤؤُلَآءِ وَهٰۤؤُلَآءِ مِنْ عَطَآءِ رَبِّكَ ؕ وَمَا كَانَ عَطَآءُ رَبِّكَ مَحْظُوْرًا ۟
kullan numiddu haaaʹulaaaʹi wa-haaaʹulaaaʹi min ʻaṭaaaʹi rabbik: Wa-maa kaana ʻaṭaaaʹu Rabbika maḥz̤̣ooraa.
ئێمه ههردوولا (دنیا پهرستان و خوا پهرستان) له بهخششی پهروهردگارت بههرهوهر دهکهین، بێگومان بهخششی پهروهردگارت سنووردارو قهدهغه کراو نیه له دنیادا.
Verse 17:21
اُنْظُرْ كَیْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰی بَعْضٍ ؕ وَلَلْاٰخِرَةُ اَكْبَرُ دَرَجٰتٍ وَّاَكْبَرُ تَفْضِیْلًا ۟
ʹUñz̤̣ur kayfa faḍḍalnaa baʻḍahum ʻalaa baʻḍ: wa-lalʹAakhiratu ʹakbaru darajaatiñw waʹakbaru tafḍeelaa.
تهماشا بکهو سهرنج بده چۆن ڕێزو پلهو پایهی ههندێکیانمان داوه بهسهر ههندێکی تریاندا، بێگومان پلهو جیاوازیهکانی ئهو جیهان زۆر گهورهترو زۆر زیاترن.
Verse 17:22
لَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوْمًا مَّخْذُوْلًا ۟۠
Laa- tajʻal maʻal laahi ʹilaahan ʹaakhara fataq̣ʻuda maẓmoomam makhẓoolaa.
(ئهی ئینسان) ههرگیز نهکهیت خوایهکی تر بکهیته هاوتای خواو هاوهڵی بۆ بڕیار بدهیت چونکه بهو کارهت زهبوون و خهجاڵهت دهبیت.
Verse 17:23
وَقَضٰی رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُوْۤا اِلَّاۤ اِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ اِحْسَانًا ؕ اِمَّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَاۤ اَوْ كِلٰهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَاۤ اُفٍّ وَّلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِیْمًا ۟
Wa-q̣aḍaa Rabbuka ʹallaa taʻbudooo ʹillaaa ʹiyyaahu wa-bilwaalidayni ʹiḥsaanaa. ʹImmaa yablug̣anna ʻiñdakal kibara ʹaḥaduhumaaa aw kilaahumaa falaa taq̣ul lahumaaa ʹuffiñw Walaa tanharhumaa wa-q̣ul lahumaa q̣awlañ kareemaa.
پهروهردگاری تۆ بڕیاریداوه که جگه لهو کهسی تر نهپهرستن، ههروهها بڕیاریداوه چاکهکاریش بن لهگهڵ دایك و باوکتاندا، ههر کاتێك یهکێکیان یان ههردووکیان به پیری کهوتنه لای تۆ (تهنانهت) ئۆفیان له دهست مهکهو (ههرگیز) پیایاندا ههڵمهشاخێ و هاواریان بهسهردا مهکه، بهردهوامیش قسهو گفتو گۆت لهگهڵیاندا با چاك و جوان و بهجێ بێت.
Verse 17:24
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّیٰنِیْ صَغِیْرًا ۟ؕ
Wakhfiḍ lahumaa janaaḥaẓ ẓulli minar raḥmati wa-q̣ur Rabbir ḥamhumaa kamaa rabbayaani ṣag̣eeraa.
باڵی میهرهبانی خۆتیان بۆ ڕاخهو ملکهچ به بۆیان، نزا بکهو بڵێ: پهروهردگارا ڕهحمیان پێ بکهو میهرهبان به بۆیان، ههروهکو چۆن ئهوان ڕهحمیان به من کردوو و منیان پهروهرده کردووه به بچووکی و منداڵی.
Verse 17:25
رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا فِیْ نُفُوْسِكُمْ ؕ اِنْ تَكُوْنُوْا صٰلِحِیْنَ فَاِنَّهٗ كَانَ لِلْاَوَّابِیْنَ غَفُوْرًا ۟
Rabbukum ʹaʻlamu bimaa fee nufoosikum: ʹiñ takoonoo ṣaaliḥeena faʹinnahoo kaana lil-ʹawwabeena G̣afooraa.
پهروهردگارتان زۆر زاناتره له خۆتان بهوهی که لهدڵ و دهروونتاندا ههیه، خۆ ئهگهر چاك و پاك و ڕێکو پێك بن، ئهوه بهڕاستی ئیتر ئهو زاته بۆ تهوبهکاران و پهشیمانان زۆر لێخۆشبوو بهخشندهیه.
Verse 17:26
وَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰی حَقَّهٗ وَالْمِسْكِیْنَ وَابْنَ السَّبِیْلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِیْرًا ۟
Wa-ʹaati ẓal q̣urbaa ḥaq̣q̣ahoo walmiskeena wabnas sabeeli wa-laa tubaẓẓir tabẓeeraa.
مافی خزم و خوێشان بهجێ بهێنه و پهیوهندیهکان (له چوار چێوهی شهرعدا چاودێری بکه) ههروهها مافی ههژارانیش (به یارمهتیدانیان به گوێرهی توانا) ئهنجام بده ههروهها مافی ڕێبواریش (بهدهستگیرۆیی و ڕێ نیشاندان) جێبهجێ بکه، دهست بڵاویش مهبهو ماڵ و سامانت بهفیڕۆ مهده.
Verse 17:27
اِنَّ الْمُبَذِّرِیْنَ كَانُوْۤا اِخْوَانَ الشَّیٰطِیْنِ ؕ وَكَانَ الشَّیْطٰنُ لِرَبِّهٖ كَفُوْرًا ۟
ʹInnal mubaẓẓireena kaanooo ʹikhwaanash shayaaṭeen; wa-kaanash Shayṭaanu li-Rabbihee kafooraa.
چونکه بهڕاستی ئهوانهی ماڵ و سامانیان بهفیڕۆ دهدهن (له ڕێگهی خراپدا سهرفی دهکهن)، ئهوانه ههمیشه وهك برای شهیتانهکان وان، شهیتانیش له بهرامبهر (نازو نیعمهتهکانی) پهروهردگاریهوه زۆر ناشوکرو بهد نمهکه.
Verse 17:28
وَاِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَآءَ رَحْمَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ تَرْجُوْهَا فَقُلْ لَّهُمْ قَوْلًا مَّیْسُوْرًا ۟
Wa-ʹimmaa tuʻriḍanna ʻanhum ubtig̣aaaʹa Raḥmatim mir Rabbika tarjoohaa faq̣ullahum raa. q̣awlam maysoo
خۆ ئهگهر نهتتوانی یارمهتی ناوبراوان بدهیت و بهئومێدی ڕهحمهتی پهروهردگارو بهخششی ئهو بوویت ئهوه دهکرێت به گوفتاری جوان و قسهی خۆش ڕازییان بکهیت.
Verse 17:29
وَلَا تَجْعَلْ یَدَكَ مَغْلُوْلَةً اِلٰی عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْمًا مَّحْسُوْرًا ۟
Wa-laa tajʻal yadaka mag̣loolatan ʹilaa ʻunuq̣ika wa-laa tabsuṭhaa kullal basṭi fataq̣ʻuda maloomam maḥsooraa.
نهکهیت ئهوهنده دهست نوقاو بیت وهك ئهوهی که دهستی بهکۆت و زنجیر بهگهردنیدا ههڵواسرابێت، ههروهها ئهوهندهش دهست بڵاو مهبه (هیچیت بهدهستهوه نهمێنێت) لهوهودوا بکهویته بهردهم لۆمهو سهزهنشتی ئهمو ئهوو هیچت به دهستهوه نهمێنێت و به ههناسه ساردی و نائومێدی بۆی دانیشیت.
Verse 17:30
اِنَّ رَبَّكَ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ یَّشَآءُ وَیَقْدِرُ ؕ اِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِیْرًا بَصِیْرًا ۟۠
ʹInna Rabbaka yabsuṭur rizq̣a limañy yashaaaʹu wa-yaq̣dir. ʹInnahoo kaana biʻibaadihee Khabeeram Baṣeeraa.
بهڕاستی پهروهردگارت به ههر کهس که بیهوێت ڕزق و ڕۆزی فراوان دهبهخشێت، یاخود کهم و سنوورداری دهکات، بێگومان ئهو زاته ئاگادارو بینایه بهبهندهکانی، (بهخشین و نهبهخشینی ههڕهمهکی نیه).
Verse 17:31
وَلَا تَقْتُلُوْۤا اَوْلَادَكُمْ خَشْیَةَ اِمْلَاقٍ ؕ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَاِیَّاكُمْ ؕ اِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْاً كَبِیْرًا ۟
Wa-laa taq̣tulooo ʹawlaadakum khashyata ʹimlaaq̣: Naḥnu narzuq̣uhum wa-ʹiyyaakum ʹInna q̣atlahum kaana khiṭʹañ kabeeraa.
نهکهن منداڵهکانتان له ترسی گرانی و برسێتی بکوژن (چونکه پهروهردگارتان ڕۆزی بهخش و میهرهبانه)، ئێمه ڕزق و ڕۆزی دهبهخشین بهوانیش و به ئێوهش، چونکه بهڕاستی کوشتنی ئهوان گوناهو تاوانێکی زۆر گهورهیه.
Verse 17:32
وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنٰۤی اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً ؕ وَسَآءَ سَبِیْلًا ۟
Wa-laa taq̣rabuz zinaaa ʹinnahoo kaana faaḥishah: wa-saaaʹa sabeelaa.
ههرگیز نهکهن توخنی زینا بکهون و لێی نزیك ببنهوه، چونکه ئهوه بهڕاستی گوناهو تاوان و ههڵه و ڕێچکهیهکی زۆر ناقۆڵایه.
Verse 17:33
وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِیْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ ؕ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوْمًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهٖ سُلْطٰنًا فَلَا یُسْرِفْ فِّی الْقَتْلِ ؕ اِنَّهٗ كَانَ مَنْصُوْرًا ۟
Wa-laa taq̣tulun nafsal latee ḥarramal laahu ʹillaa bilḥaq̣q̣. Wa-mañ q̣utila maz̤̣loomañ faq̣ad jaʻalnaa liwaliyyihee sulṭaanañ falaa yusrif fil q̣atl; ʹinnahoo kaana mañṣooraa.
کهسێك نهکوژن که خوا کوشتنهکهی حهرام کردبێت مهگهر بههۆی تاوانێکهوه شایسته بێت و کوشتنی ڕهوا بێت، ئهوهش که مهزڵومانهو بێ تاوان دهکوژێت، ئهوه ئێمه بهڕاستی ماف و دهسهڵاتمان داوه بهنزیکترین کهسی که تۆڵهی بۆ بسێنێت، ئهویش نابێت زیادهڕهویی بکات له کوشتن و تۆڵهسهندنهوهدا، (خۆ ئهگهر لهخواترس و فهرمانبهردار بوو لهو کارهیدا) ئهوه بێگومان سهرکهوتوو و پشتیوانی لێکراوه له لایهن دهسهڵاتی ڕهواوه.
Verse 17:34
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْیَتِیْمِ اِلَّا بِالَّتِیْ هِیَ اَحْسَنُ حَتّٰی یَبْلُغَ اَشُدَّهٗ ۪ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِ ۚ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا ۟
Wa-laa taq̣raboo maalal yateemi ʹillaa billatee hiya ʹaḥsanu ḥattaa yablug̣a ʹashuddah; wa-ʹawfoo bilʻahd: ʹinnal ʻahda kaana masʹoolaa.
نزیك ماڵی ههتیوو مهکهون مهگهر بهجوانترین شێوه نهبێت (وهك ئهوهی بیخهنه بازرگانیهکهوه تا گهشه بکات) ههتا ئهگاته ههڕهتی لاوی، وهفا بکهن به بهڵێن و پهیمان، چونکه بهڕاستی بهرپرسیارن له بهرامبهر بهڵێن و پهیمانهوه.
Verse 17:35
وَاَوْفُوا الْكَیْلَ اِذَا كِلْتُمْ وَزِنُوْا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِیْمِ ؕ ذٰلِكَ خَیْرٌ وَّاَحْسَنُ تَاْوِیْلًا ۟
Wa-ʹawful kayla ʹiẓaa kiltum wazinoo bilq̣isṭaasil mustaq̣eem: ẓaalika khayruñw waʹaḥsanu taʹweelaa.
ههر کاتێك کێشان و پێوانتان ئهنجامدا بهڕێك و پێكی و تێرو تهواوی ئهنجامی بدهن، ئهو شێوهیه چاکترهو جوانترین ئهنجامی ههیه (له دنیادا ئاسووده دهبن و پاداشتی قیامهتیش بهدهست دههێنن).
Verse 17:36
وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ؕ اِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ اُولٰٓىِٕكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔوْلًا ۟
Wa-laa taq̣fu maa- laysa laka bihee ʻilm; ʹinnas samʻa walbaṣara walfuʹaada kullu ʹulaaaʹika kaana ʻanhu masʹoolaa.
(ئهی ئینسان) له شتێك مهدوێ و شوێنی شتێك مهکهوه که زانست و زانیاریت دهربارهی نیه، چونکه بهڕاستی دهزگاکانی بیستن و بینین و تێگهیشتن ههر ههمووی، بهر پرسیاره له بهرامبهریهوه.
Verse 17:37
وَلَا تَمْشِ فِی الْاَرْضِ مَرَحًا ۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا ۟
Wa-laa tamshi fil ʹarḍi maraḥaa: ʹinnaka lañ takhriq̣al ʹarḍa wa-lañ tablug̣al jibaala ṭoolaa.
ههروهها بهسهر زهویدا بهکهش و فش و له خۆبایی بوونهوه مهڕۆ، چونکه تۆ ههرگیز ناتوانیت زهوی کوناودهر بکهیت، ناشگهیته بهرزی چیاکان (ئیتر ئهم کهشخهو شانازیهت لهچی یه؟).
Verse 17:38
كُلُّ ذٰلِكَ كَانَ سَیِّئُهٗ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوْهًا ۟
Kullu ẓaalika kaana sayyiʹuhoo ʻiñda Rabbika makroohaa.
ههموو ئهو شتانهی که له ئایهتهکانی پێشوودا باسمان کرد، خراپهکانی لای پهروهردگارت ناپهسهندو نابهجێیه (ههوڵ بده ههمیشه دووره پهرێزبیت لێیان).
Verse 17:39
ذٰلِكَ مِمَّاۤ اَوْحٰۤی اِلَیْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ ؕ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتُلْقٰی فِیْ جَهَنَّمَ مَلُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۟
Ẓaalika mimmaaa ʹawḥaaa ʹilayka Rabbuka minal ḥikmah. wa-laa tajʻal maʻal laahi ʹilaahan ʹaakhara fatulq̣aa fee Jahannama maloomam madḥooraa.
ئهو ڕێنموییانهی که پهروهردگارت به وهحی بۆی ڕهوانه کردیت بهشێکن له حیکمهت و دانایی، نهکهیت خوایهکی تر بههاوتای خوای باڵادهست بزانیت، چونکه ئهگهر وابیت، فڕێ دهدرێیته ناو ئاگری دۆزهخهوه به سهرزهنشت کراوی و ڕیسوایی و شهرمهزاری و دوور خراوهی له بهزهیی خوایی.
Verse 17:40
اَفَاَصْفٰىكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِیْنَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلٰٓىِٕكَةِ اِنَاثًا ؕ اِنَّكُمْ لَتَقُوْلُوْنَ قَوْلًا عَظِیْمًا ۟۠
ʹA-faʹaṣfaakum Rabbukum̃ bilbaneena wattakhaẓa minal malaaaʹikati ʹinaas̤aa? ʹInnakum lataq̣ooloona q̣awlan ʻaz̤̣eemaa!
ئینجا ڕوو بههاوهڵگهران دهفهرموێت: ئایا ڕهوایه خوا ئێوهی ههڵبژاردبێت تا کوڕتان پێ ببهخشێت و خۆی فریشتهکانی ههڵبژاردبێت تا بیانکات بهکچی خۆی؟ (ئهم بیرو باوهڕه پووچ و بێ سهروبنانه کهی ڕهوایه، مهگهر کوڕو کچ ههر خوا نایانبهخشێت؟)، بهڕاستی ئێوه قسهو گوفتارێکی نابهجێ و گهوره و ناقۆڵا دهکهن.
Verse 17:41
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِیْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِیَذَّكَّرُوْا ؕ وَمَا یَزِیْدُهُمْ اِلَّا نُفُوْرًا ۟
Wa-laq̣ad ṣarrafnaa fee haaẓal Q̣urʹaani liyaẓẓakkaroo: wa-maa yazeeduhum ʹillaa nufooraa!
سوێند به خوا بهڕاستی ئێمه لهم قورئانهدا به چهندهها شێوه له ههموو مهبهستهکان دواوین تا بیربکهنهوهو یاداوهری وهربگرن، کهچی قورئان بۆ خوانهناسان تهنها دووره پهرێزی نهبێت هیچی تریان بۆ زیاد ناکات.
Verse 17:42
قُلْ لَّوْ كَانَ مَعَهٗۤ اٰلِهَةٌ كَمَا یَقُوْلُوْنَ اِذًا لَّابْتَغَوْا اِلٰی ذِی الْعَرْشِ سَبِیْلًا ۟
Q̣ul law kaana maʻahooo ʹaalihatuñ kamaa yaq̣ooloona ʹiẓal labtag̣aw ʹilaa Ẓil ʻArshi sabeelaa!
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم بهو موشریکانه) بڵێ: ئهگهر خوای تریش ههبوایه لهگهڵ خوای پهروهردگاردا ههروهکو ئهوان دهڵێن.. ئهو کاته ههموان ههوڵیاندهدا بۆ ئهوهی دهسهڵات له خاوهنی عهرش و تهختی فهرمانڕهوایهتی بسهنن و لێی زهوت بکهن.
Verse 17:43
سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰی عَمَّا یَقُوْلُوْنَ عُلُوًّا كَبِیْرًا ۟
Subḥaanahoo wa-Taʻaalaa ʻammaa yaq̣ooloona ʻUluwwañ Kabeeraa!
ستایش و پاکی و بڵندی بۆ ئهو پهروهردگارهیه (که ئهو نهفامانه دهربارهی ئهو ههموو ناڕهواییه دهڵێن) و ئهو زاته زۆر بهرزو بڵندو گهورهتره (له بۆچوونی ئهوان).
Verse 17:44
تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوٰتُ السَّبْعُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ فِیْهِنَّ ؕ وَاِنْ مِّنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ وَلٰكِنْ لَّا تَفْقَهُوْنَ تَسْبِیْحَهُمْ ؕ اِنَّهٗ كَانَ حَلِیْمًا غَفُوْرًا ۟
Tusabbiḥu lahus samaawaatus sabʻu wal-ʹarḍu wa-mañ feehinn: wa-ʹim miñ shayʹin ʹillaa yusabbiḥu bi-Ḥamdihee wa-laakil laa tafq̣ahoona tasbeeḥahum: ʹInnahoo kaana Ḥaleeman G̣afooraa!
ههر حهوت ئاسمانهکان و زهوی و ههموو ئهوانهی که تیایاندا ههن، تهسبیحات و ستایشی ئهو زاته دهکهن، هیچ شتێك نی یه لهم بوونهوهرهدا که تهسبیحات و ستایش و سوپاسی ئهو زاته نهکات، بهڵام ئێوه له تهسبیحات و ستایشی ئهو شتانه تێناگهن، بهڕاستی ئهو زاته ههمیشهو بهردهوام خۆگرو به حهوسهڵهیه (له بهرامبهر لادانی خهڵکیهوه) لێخۆشبووهو چاوپۆشی دهکات (ئهگهر ڕووی تێبکهن و باوهڕی پێ بهێنن).
Verse 17:45
وَاِذَا قَرَاْتَ الْقُرْاٰنَ جَعَلْنَا بَیْنَكَ وَبَیْنَ الَّذِیْنَ لَا یُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ حِجَابًا مَّسْتُوْرًا ۟ۙ
Wa-ʹiẓaa q̣araʹtal Q̣urʹaana jaʻalnaa baynaka wa-baynal laẓeena laa- yuʹminoona bil-ʹAakhirati ḥijaabam mastooraa;
کاتێك که قورئان دهخوێنیت ئێمه بهربهستێکی نادیارو شاراوه، دهخهینه نێوان تۆو ئهوانهی باوهڕ به ڕۆژی دوایی ناهێنن.. (چونکه سوودی لێ وهرناگرن)
Verse 17:46
وَّجَعَلْنَا عَلٰی قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ یَّفْقَهُوْهُ وَفِیْۤ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ؕ وَاِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِی الْقُرْاٰنِ وَحْدَهٗ وَلَّوْا عَلٰۤی اَدْبَارِهِمْ نُفُوْرًا ۟
Wa-jaʻalnaa ʻalaa q̣uloobihim ʹakinnatan ʹañy yafq̣ahoohu wa-feee ʹaaẓaanihim waq̣raa: wa-ʹiẓaa ẓakarta Rabbaka fil Q̣urʹaani Waḥdahoo wallaw ʻalaaa ʹadbaarihim nufooraa.
(چونکه مهبهستیان نیه تێبگهن) ئێمهش پهرده دههێنین بهسهر دڵیاندا تا ههرتێی نهگهن، گوێشیان سهنگین دهکهین تا نهیبیستن، جا کاتێك له قورئاندا تهنها ناوی پهروهردگارت دهبهیت (باسی بت و بهرنامهیان ناکهیت)، ئهوه پشت ههڵدهکهن و ڕوو وهردهگێڕن و بێزاری دهردهبڕن و دهڕۆن.
Verse 17:47
نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا یَسْتَمِعُوْنَ بِهٖۤ اِذْ یَسْتَمِعُوْنَ اِلَیْكَ وَاِذْ هُمْ نَجْوٰۤی اِذْ یَقُوْلُ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا ۟
Naḥnu ʹaʻlamu bimaa yastamiʻoona biheee ʹiẓ yastamiʻoona ʹilayka wa-ʹiẓ hum najwaaa ʹiẓ yaq̣ooluz̤̣ z̤̣aalimoona ʹiñ tattabiʻoona ʹillaa rajulam mas-ḥooraa.
ئێمه له ههموو کهس چاکتر دهزانین که خوانهناسان بۆ گوێت بۆ دهگرن، ئهوانه کاتێك گوێت لێ دهگرن، چپه چپ و سرته سرت دهکهن، ئهوسا ستهمکاران بهیهکتر دهڵێن: ئێوه شوێن کهس ناکهون تهنها پیاوێکی جادوو لێکراو نهبێت!!
Verse 17:48
اُنْظُرْ كَیْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا یَسْتَطِیْعُوْنَ سَبِیْلًا ۟
ʹUñz̤̣ur kayfa ḍaraboo lakal ʹams̤aala faḍalloo falaa yastaṭeeʻoona sabeelaa.
سهرنج بده چۆن تۆ دهکهن به نموونه (تاوێك دهڵێن: جادووگهر، دهمێك دهڵێن: شاعیر.... هتد) سهرئهنجام خۆیان گومڕا کردووهو ناتوانن ڕێگهو ڕێبازێکی چاك و دروست بگرنهبهر.
Verse 17:49
وَقَالُوْۤا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِیْدًا ۟
Wa-q̣aalooo ʹa-ʹiẓaa kunnaa ʻiz̤̣aamañw Warufaatan ʹa-ʹinnaa lamabʻoos̤oona khalq̣añ jadeedaa?
ئهوانه به سهرسامیهوه دهڵێن: باشه ئهگهر بووینه ئێسکی ڕزیوو پرتوکاو، ئهوه سهر له نوێ زیندوو دهکرێینهوه؟!
Verse 17:50
قُلْ كُوْنُوْا حِجَارَةً اَوْ حَدِیْدًا ۟ۙ
Q̣ul koonoo ḥijaaratan ʹaw ḥadeedaa,
ئهی محمد صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ: ببنه بهرد یان ئاسن...
Verse 17:51
اَوْ خَلْقًا مِّمَّا یَكْبُرُ فِیْ صُدُوْرِكُمْ ۚ فَسَیَقُوْلُوْنَ مَنْ یُّعِیْدُنَا ؕ قُلِ الَّذِیْ فَطَرَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍ ۚ فَسَیُنْغِضُوْنَ اِلَیْكَ رُءُوْسَهُمْ وَیَقُوْلُوْنَ مَتٰی هُوَ ؕ قُلْ عَسٰۤی اَنْ یَّكُوْنَ قَرِیْبًا ۟
ʹAw khalq̣am mimmaa yakburu fee ṣudoorikum! Fasayaq̣ooloona mañy yuʻeedunaa? Q̣ulil laẓee faṭarakum ʹawwala marrah! Fasayung̣iḍoona ʹilayka ruʹoosahum wa-yaq̣ooloona mataa hu? Q̣ul ʻasaaa ʹañy yakoona q̣areebaa!
یان ههر شتێك و ههر دروستکراوێك که زۆر سهخت و گرنگ و گهورهیه له بیرو هۆشتاندا، ئهوسا ئهوانه (به سهرسامیهوه) دهڵێن: دهی باشه، کێ زیندوومان دهکاتهوه؟ بڵێ: ئهو زاتهی که یهکهمجار بهدیهێناون (زۆر لای ئاسانه زیندووتان بکاتهوه)، ئهوسا سهریان شۆڕدهکهنهوه بۆ لات و سهر بادهدهن و دهڵێن: ئهوه کهی زیندوو دهکرێینهوه؟ کهی قیامهت بهرپا دهبێت؟ پێیان بڵێ: دوور نیهو لهوانهیه بهم نزیکانه پێش بێت.
Verse 17:52
یَوْمَ یَدْعُوْكُمْ فَتَسْتَجِیْبُوْنَ بِحَمْدِهٖ وَتَظُنُّوْنَ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا قَلِیْلًا ۟۠
Yawma yadʻookum fatastajeeboona bi-Ḥamdihee wa-taunnoona ʹil labis̤tum ʹillaa q̣aleelaa!
ڕۆژێك دێت پهروهردگارتان بانگتان لێ دهکات، بهدهم سوپاس و ستایشیهوه (زیندوو دهبنهوهو ملکهچ و فهرمانبهردارن) واگومان دهبهن که ماوهیهکی کهم نهبێت له دنیادا نهژیاون (یاخود دوای مردنتان ماوهیهکی زۆر کهم له گۆڕدا بوون).
Verse 17:53
وَقُلْ لِّعِبَادِیْ یَقُوْلُوا الَّتِیْ هِیَ اَحْسَنُ ؕ اِنَّ الشَّیْطٰنَ یَنْزَغُ بَیْنَهُمْ ؕ اِنَّ الشَّیْطٰنَ كَانَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِیْنًا ۟
Wa-q̣ul liʻibaadee yaq̣oolul latee hiya ʹaḥsan: ʹinnash shayṭaana yañzag̣u baynahum: ʹinnash Shayṭaana kaana lil-ʹiñsaani ʻaduwwam mubeenaa.
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم بهبهندهکانم بڵێ: چاکترین گوفتار بڵێن (جوانترین گوفتار بنووسن) چونکه شهیتان بهڕاستی دهیهوێت نێوانیان تێك بدات (ههمیشه هانیان دهدات بۆ وتنی گوفتاری ههڵهو خراپ)، بهڕاستی شهیتان دوژمنی ئاشکرای ئینسانهو (دهبێت وریابێت ئهو دوژمنه تووشی ههڵهی نهکات).
Verse 17:54
رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِكُمْ ؕ اِنْ یَّشَاْ یَرْحَمْكُمْ اَوْ اِنْ یَّشَاْ یُعَذِّبْكُمْ ؕ وَمَاۤ اَرْسَلْنٰكَ عَلَیْهِمْ وَكِیْلًا ۟
Rabbukum ʹaʻlamu bikum: ʹiñy yashaʹ yarḥamkum ʹaw ʹiñy yashaʹ yuʻaẓẓibkum: wa-maaa ʹarsalnaaka ʻalayhim wakeelaa.
پهروهردگارتان چاکتان دهناسێت خۆ ئهگهر بیهوێت ڕهحمتان پێ دهکات (کاتێك ڕێبازی چاکه دهگرنه بهر)، یان ئهگهر بیهوێت سزاتان دهدات (کاتێك ڕێبازی خراپه دهگرنه بهر)و ئێمه تۆمان بۆ ئهوه ڕهوانه نهکردووه که چاودێرو پارێزهری ئهوان بیت (تا ئهوان به ناچاریی باوهڕ بهێنن).
Verse 17:55
وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِمَنْ فِی السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ؕ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِیّٖنَ عَلٰی بَعْضٍ وَّاٰتَیْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًا ۟
Wa-Rabbuka ʹaʻlamu bimañ fis samaawaati wal-ʹarḍ: wa-laq̣ad faḍḍalnaa baʻḍan nabiyyeena ʻalaa baʻḍiñw waʹaataynaa Daawooda Zabooraa.
پهروهردگارت چاك دهزانێت بهوهی له ئاسمانهکان و زهویدایه (ههریهکهیان سهرگهرمی چین)، بێگومان ئێمه ڕێزی ههندێ له پێغهمبهرانمان لهلا زیاتره له ههندێکی تریان و (کتێبی) زهبووریشمان به_داوود_بهخشیووه.
Verse 17:56
قُلِ ادْعُوا الَّذِیْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ فَلَا یَمْلِكُوْنَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَلَا تَحْوِیْلًا ۟
Q̣ulid ʻul laẓeena zaʻamtum miñ doonihee falaa yamlikoona kashfaḍ ḍurri ʻañkum wa-laa taḥweelaa.
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم به هاوهڵگهران بڵێ: ئادهی هاناو هاوار بکهن لهو بت و شتانهی که لهجیاتی خوا دهیانپهرستن (ئایا هیچیان له دهست دێت؟ دڵنیابن که ئهوانه) نه دهتوانن بهڵاو ناخۆشیهکتان لهسهر لابهرن. نهدهتوانن بارودۆخ بگۆڕن.
Verse 17:57
اُولٰٓىِٕكَ الَّذِیْنَ یَدْعُوْنَ یَبْتَغُوْنَ اِلٰی رَبِّهِمُ الْوَسِیْلَةَ اَیُّهُمْ اَقْرَبُ وَیَرْجُوْنَ رَحْمَتَهٗ وَیَخَافُوْنَ عَذَابَهٗ ؕ اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُوْرًا ۟
ʹUlaaaʹikal laẓeena yadʻoona yabtag̣oona ʹilaa Rabbihimul Waseelata ʹayyuhum ʹaq̣rabu wa-yarjoona Raḥmatahoo wa-yakhafoona ʻAẓaabah: ʹinna ʻAẓaaba Rabbika kaana maḥẓooraa.
ئا ئهوانهی که ئهوان هاناو هاواریان لێ دهکهن، کامیان له خوا نزیکتره؟! له کاتێکدا که ئهوان خۆیان هاوار له خوا دهکهن و داوای نزیك بوونهوه له پهروهردگاریان دهخوازن و چاوهڕوانی ڕهحمهتی دهکهن، له سزاو تۆڵهشی دهترسن، بهڕاستی سزای پهروهردگارت مهترسی لێکراوه.
Verse 17:58
وَاِنْ مِّنْ قَرْیَةٍ اِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوْهَا قَبْلَ یَوْمِ الْقِیٰمَةِ اَوْ مُعَذِّبُوْهَا عَذَابًا شَدِیْدًا ؕ كَانَ ذٰلِكَ فِی الْكِتٰبِ مَسْطُوْرًا ۟
Wa-ʹim miñ q̣aryatin ʹillaa Naḥnu muhlikoohaa q̣abla yawmil Q̣iyaamati ʹaw muʻaẓẓiboohaa ʻaẓaabañ shadeedaa: kaana ẓaalika fil Kitaabi masṭooraa.
هیچ شارو شارۆچکهیهك نی یه که ئێمه بڕیارمان دابێت پێش بهرپابوونی ڕۆژی قیامهت له ناوی بهرین، یان سزایهکی سهختی بدهین، له کتێب و دۆسیهی (تایبهتدا، له لوح المحفوظ دا) تۆمار نهکرا بێت.
Verse 17:59
وَمَا مَنَعَنَاۤ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰیٰتِ اِلَّاۤ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَ ؕ وَاٰتَیْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَا ؕ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰیٰتِ اِلَّا تَخْوِیْفًا ۟
Wa-maa manaʻanaaa ʹañ nursila bil-ʹaayaati ʹillaaa ʹañ kaẓẓaba bihal ʹawwaloon: wa-ʹaataynaa S̤amoodan Naaq̣ata mubṣiratañ faalamoo bihaa: wa-maa nursilu bil-ʹAayaati ʹillaa takhweefaa.
هیچ شتێك نهبووه، بههۆی ئهوهی که ئێمه موعجیزه بهرپا بکهین و نیشانی بدهین لهوهی که ئهوان داوایان کردووه، تهنها ئهوه نهبێت که (جۆرهها موعجیزهمان نیشانی پێشینهکان دا)، بهڵام ئهوان ههر بڕوایان پێ نهکرد؛ ئێمهش له ناومان بردن، حوشتره تایبهتیهکهشمان به ئاشکراو ڕوون به قهومی (ثمود) بهخشی، کهچی ستهمیان لێکردو (سهریان بڕی)، بهڕاستی ئێمه تهنها بۆ ترس و داچڵهکاندن نهبێت، هیچ جۆره موعجیزهیهك نانێرین.
Verse 17:60
وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِ ؕ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْیَا الَّتِیْۤ اَرَیْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِی الْقُرْاٰنِ ؕ وَنُخَوِّفُهُمْ ۙ فَمَا یَزِیْدُهُمْ اِلَّا طُغْیَانًا كَبِیْرًا ۟۠
Wa-ʹiẓ q̣ulnaa laka ʹinna Rabbaka ʹaḥaaṭa binnaas: wa-maa jaʻalnar ruʹyal lateee ʹaraynaaka ʹillaa fitnatal linnaasi wash-Shajaratal Malʻoonata fil Q̣urʹaan: wa-nukhaw-wifuhum famaa yazeeduhum ʹillaa ṭug̣yaanañ kabeeraa.
ئهی محمد صلی الله علیه وسلم یادی ئهوه بکه کاتێك پێمان وتی: که بهڕاستی پهروهردگاری تۆ دهوری خهڵکی داوهو ئاگاداره بهههموو شتێکیان و ئهو شتانهش که له خهوندا نیشانمان دایت تهنها تاقیکردنهوه بوو بۆ خهڵکی، ههروهها بهباسی درهخته نهفرین لێ کراوهکهش که لهقورئاندا ناو بڕاوه تاقیاندهکهینهوه (کافرهکان کردیانه گاڵتهجاڕو وتیان: چۆن درهخت لهناو ئاگردا دهڕوێت، عهقڵیان کول بوو لهئاستی توانای بێ سنووری خواییدا)، بهمهرجێك ئێمه دهمانهوێت بهم باسانه بیانترسێنین، دایانبچهڵهکێنین، کهچی ئهو باسانه هیچیان بۆ زیاد ناکات تهنها لادان و یاخی بوونێکی گهوره و بێ سنوور نهبێت.
Verse 17:61
وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰٓىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْۤا اِلَّاۤ اِبْلِیْسَ ؕ قَالَ ءَاَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِیْنًا ۟ۚ
Wa-ʹiẓ q̣ulnaa lil-malaaaʹikatis judoo liʹAadama fasajadooo ʹillaaa ʹIblees: q̣aala ʹaʹasjudu liman khalaq̣ta ṭeenaa?
(بیریان بهێنهرهوه) کاتێك به فریشتهکانمان وت: ئادهی سوژده بهرن بۆ ئادهم، ههموو سوژدهیان برد جگه له (ئیبلیس)، که وتی: ئایا چۆن سوژده دهبهم بۆ ئهو کهسهی که له قوڕ دروستت کردووه؟!
Verse 17:62
قَالَ اَرَءَیْتَكَ هٰذَا الَّذِیْ كَرَّمْتَ عَلَیَّ ؗ لَىِٕنْ اَخَّرْتَنِ اِلٰی یَوْمِ الْقِیٰمَةِ لَاَحْتَنِكَنَّ ذُرِّیَّتَهٗۤ اِلَّا قَلِیْلًا ۟
Q̣aala ʹaraʹaytaka haaẓal laẓee karramta ʻalayy! Laʹin ʹakhkhartani ʹilaa Yawmil Q̣iyaamati laʹaḥtanikanna ẓurriyyatahooo ʹillaa q̣aleelaa!
(پاشان بێ شهرمانه) وتی: پێم بڵێ؛ ئا ئهمهیه که ڕێزت داوه بهسهر مندا؟! سوێند به خوا ئهگهر دوام بخهیت تا ڕۆژی قیامهت ئهوه بێگومان ههموو نهوهکانی گومڕاو سهرگهردان دهکهم جگه له کهمێکیان (که دهسهڵاتم بهسهریاندا نیه).
Verse 17:63
قَالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَاِنَّ جَهَنَّمَ جَزَآؤُكُمْ جَزَآءً مَّوْفُوْرًا ۟
Q̣aalaẓ hab famañ tabiʻaka minhum faʹinna Jahannama jazaaaʹukum jazaaaʹam mawfooraa.
خوای پهروهردگار فهرمووی: بڕۆ ئهوهی شوێنی تۆ بکهوێت لهوان، ئهوه بێگومان دۆزهخ پاداشتی ههموانتانه، که پاداشتێکی مسۆگهرهو جێگهی ههمووتانی تێدا دهبێتهوه...
Verse 17:64
وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَاَجْلِبْ عَلَیْهِمْ بِخَیْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِی الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِ وَعِدْهُمْ ؕ وَمَا یَعِدُهُمُ الشَّیْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا ۟
Wastafziz manis taṭaʻta minhum̃ biṣawtika wa-ʹajlib ʻalayhim̃ bikhaylika wa-rajilika wa-shaarik-hum fil ʹamwaali wal-ʹawlaadi wa-ʻidhum. Wa-maa yaʻiduhumush Shayṭaanu ʹillaa g̣urooraa.
بڕۆ چیت له دهست دێت درێغی مهکه، ههرکهس که توانیت (لهو بهدبهختانه) به بانگ کردن و هاندانیان بۆ تاوانکاری، دایانبڕه، بههۆی لهشکری سوارهو پیادهی خۆتهوه هێرشیان بۆ بهرهو هاوبهشییان بکه له ماڵ و سامان و منداڵ و نهوهیاندا (بهسامانی حهرام و منداڵی زۆڵ،.. هتد)، ئهوهندهش بهڵێن و ئومێدیان پێ بده، سهریان لێ بشێوێنه، ههرچهنده بهڵێن و هاندانی شهیتان جگه له فریودان و فێڵکردن و ساخته، شتێکی تر نیه.
Verse 17:65
اِنَّ عِبَادِیْ لَیْسَ لَكَ عَلَیْهِمْ سُلْطٰنٌ ؕ وَكَفٰی بِرَبِّكَ وَكِیْلًا ۟
ʹInna ʻibaadi laysa laka ʻalayhim sulṭaan: wa-kafaa bi-Rabbika Wakeelaa.
بهڕاستی بهندهکانی من (ئهی شهیتانی نهفرین لێکراو) هیچ دهسهڵاتی تۆیان لهسهر نابێت و ههوڵ و کۆششی تۆ کاریان تێ ناکات و پهروهردگاری تۆ (ئهی ئیماندار) بهسه بۆ پارێزگاری و پاڕاستنت.
Verse 17:66
رَبُّكُمُ الَّذِیْ یُزْجِیْ لَكُمُ الْفُلْكَ فِی الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ ؕ اِنَّهٗ كَانَ بِكُمْ رَحِیْمًا ۟
Rabbukumul laẓee yuzjee lakumul Fulka fil baḥri litabtag̣oo miñ faḍlih ʹInnahoo kaana bikum Raḥeemaa.
پهروهردگارتان ئهو زاتهیه که کهشتی به دهریادا هاتوچۆ پێ دهکات بۆتان، تا له فهزڵ و بهخششی (بێشوماری) بههرهوهر ببن، بهڕاستی ئهو زاته ههمیشه و بهردهوام بهڕهحم و میهرهبانه بۆتان.
Verse 17:67
وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِی الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُوْنَ اِلَّاۤ اِیَّاهُ ۚ فَلَمَّا نَجّٰىكُمْ اِلَی الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْ ؕ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُوْرًا ۟
Wa-ʹiẓaa massakumuḍ ḍurru fil baḥri ḍalla mañ tadʻoona ʹillaaa ʹiyyaah! Falammaa najjaakum ʹilal barri ʹaʻraḍtum. Wa-kaanal ʹiñsaanu kafooraa!
(خهڵکینه ئێوه) کاتێك له دهریادا ناخۆشی و تهنگانه تووشتان دهبێت، ئهوه ههرچی پهرستراو ههیه له بیرو هۆش و باوهڕتاندا نامێنێت و ون دهبێت جگه لهو زاته (هاناو هاوار ههر بۆ زاتی خوا دهبهن تا ڕزگارتان بکات) بهڵام کاتێك (فریاتان دهکهوێت) و ڕزگارتان دهکات و دهتانخاته وشکانیهوه، ئێوه پشت له بهرنامهکهی دهکهن و ڕوو وهردهگێڕن و نایناسن، بهڵکو زۆربهی ئینسانهکان ناشوکرو سپڵهن.
Verse 17:68
اَفَاَمِنْتُمْ اَنْ یَّخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ الْبَرِّ اَوْ یُرْسِلَ عَلَیْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ وَكِیْلًا ۟ۙ
ʹA-faʹamiñtum ʹañy yakhsifa bikum jaanibal barri ʹaw yursila ʻalaykum ḥaasibañ s̤umma laa- tajidoo lakum wakeelaa?
خهڵکینه ئایا ئێوه له خۆتان ئهمینن خوا نهتانبات بهناخی زهویداو لایهکی وشکانی نهڕوخێنێت بهسهرتاندا، یاخود بهرد بارانتان نهکات؟! لهوهودوا هیچ کهستان دهست ناکهوێت فریاتان بکهوێت و پهناتان بدات!!؟
Verse 17:69
اَمْ اَمِنْتُمْ اَنْ یُّعِیْدَكُمْ فِیْهِ تَارَةً اُخْرٰی فَیُرْسِلَ عَلَیْكُمْ قَاصِفًا مِّنَ الرِّیْحِ فَیُغْرِقَكُمْ بِمَا كَفَرْتُمْ ۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ عَلَیْنَا بِهٖ تَبِیْعًا ۟
ʹAm ʹamiñtum ʹañy yuʻeedakum feehi taaratan ʹukhraa fayursila ʻalaykum q̣aaṣifam minar reeḥi fayug̣riq̣akum̃ bimaa kafartum s̤umma laa- tajidoo lakum ʻalaynaa bihee tabeeʻaa?
ئایا دڵنیان و ناترسن لهوهی که جارێکی تر له کهشتیدا ڕێتان بکهوێته ناو دهریاوه، ئهوسا بایهکی بههێزی سهخت ههڵکاته سهرتان، ئینجا به هۆی کافر بوون و یاخی بوونتانهوه نوقمی دهریاتان بکات؟! لهوهودوا کهسیشتان دهست نهکهوێت بتوانێت داکۆکیتان لێ بکات لای ئێمه!!
Verse 17:70
وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِیْۤ اٰدَمَ وَحَمَلْنٰهُمْ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّیِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلٰی كَثِیْرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِیْلًا ۟۠
Wa-laq̣ad karramnaa Baneee ʹAadama waḥamalnaahum fil barri walbaḥri wa-razaq̣naahum minaṭ ṭayyibaati wa-faḍḍalnaahum ʻalaa kas̤eerim mimman khalaq̣naa tafḍeelaa.
سوێند بهخوا بهڕاستی ئێمه ڕێزمان له نهوهی ئادهم گرتووهو بهسهر وشکانی و دهریادا (به جۆرهها هۆکاری گواستنهوه) ههڵمان گرتوون و له ڕزق و ڕۆزی پوخت و چاکی جۆراو جۆر بههرهوهرمان کردوون (له خۆراك و پۆشاك و ماڵ و ناوماڵ و.. هتد) بهڕاستی ئێمه ڕێزی زیادهی ئهوانمان داوه بهسهر زۆربهی ئهو بهدی هێنراوانهدا که دروستمان کردوون (له ههموو ڕوویهکهوه، تا قهدرو ڕێزی خۆیان بزانن).
Verse 17:71
یَوْمَ نَدْعُوْا كُلَّ اُنَاسٍ بِاِمَامِهِمْ ۚ فَمَنْ اُوْتِیَ كِتٰبَهٗ بِیَمِیْنِهٖ فَاُولٰٓىِٕكَ یَقْرَءُوْنَ كِتٰبَهُمْ وَلَا یُظْلَمُوْنَ فَتِیْلًا ۟
Yawma nadʻoo kulla ʹunaasim biʹImaamihim: faman ʹootiya kitaabahoo biyameenihee faʹulaaaʹika yaq̣raʹoona kitaabahum wa-laa yuz̤̣lamoona fateelaa.
یادی ئهو ڕۆژه بکه که ههموو کۆمهڵه خهڵکێك بهناوی پێشهواکهیانهوه بانگ دهکهین، جا ئهوهی نامهو دۆسیهی کردهوهکانی بدرێته دهستی ڕاستی، ئهوانه (بهخۆشیهوه) سهیری نامهی کردهوهکانی خۆیان دهکهن و دهیخوێننهوهو بهقهدهر تاڵه باریکهکهی ناوکی خورما ستهمیان لێ ناکرێت (که شتێکی بێ نرخه).
Verse 17:72
وَمَنْ كَانَ فِیْ هٰذِهٖۤ اَعْمٰی فَهُوَ فِی الْاٰخِرَةِ اَعْمٰی وَاَضَلُّ سَبِیْلًا ۟
Wa-mañ kaana fee haaẓiheee ʹaʻmaa fahuwa fil ʹAakhirati ʹaʻmaa wa-ʹaḍallu Sabeelaa.
جا ئهوهی لهم دنیایهدا (دڵ و دهروون و بیرو هۆشی) کوێر بێت، ئهوه له قیامهتدا چاوی کوێرهو زۆر سهرگهردانترو سهرلێشێواوتره، چونکه چاوی سهری بۆ بینایی و تێفکران بهکار نههێناوه له دنیادا.
Verse 17:73
وَاِنْ كَادُوْا لَیَفْتِنُوْنَكَ عَنِ الَّذِیْۤ اَوْحَیْنَاۤ اِلَیْكَ لِتَفْتَرِیَ عَلَیْنَا غَیْرَهٗ ۖۗ وَاِذًا لَّاتَّخَذُوْكَ خَلِیْلًا ۟
Wa-ʹiñ kaadoo layaftinoonaka ʻanil laẓeee ʹawḥaynaaa ʹilayka litaftariya ʻalaynaa g̣ayrah: wa-ʹiẓallat takhaẓooka khaleelaa!
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم موشریك و هاوهڵگهران خهریك بوو تۆ لابدهن لهوهی که بهوهحی و نیگا بۆمان ڕهوانه کردوویت، تاشتێکی ترمان بۆ ههڵببهستیت و شێوازی کارو بانگهوازت بگۆڕیت، ئیتر ئهو کاته ئهگهر بهقسهی ئهوان بکهیت ئهوان تۆ دهکهنه هاوهڵ و خۆشهویستی خۆیان (چونکه بهدڵی ئهوانت کردووه)!!.
Verse 17:74
وَلَوْلَاۤ اَنْ ثَبَّتْنٰكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ اِلَیْهِمْ شَیْـًٔا قَلِیْلًا ۟ۗۙ
Wa-lawlaaa ʹañ s̤abbatnaaka laq̣ad kitta tarkanu ʹilayhim shayʹañ q̣aleelaa.
خۆ ئهگهر ئێمه تۆمان پایهدارو دامهزراو نهکردایه، ئهوه بهڕاستی نزیك بوویت (بهمهزهندهی خۆت، بۆ بهرژهوهندیی بانگهوازهکهت) کهمێك به لایاندا مهیل بکهیت و بهدڵی ئهوان بکهیت!!
Verse 17:75
اِذًا لَّاَذَقْنٰكَ ضِعْفَ الْحَیٰوةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَیْنَا نَصِیْرًا ۟
ʹIẓal laʹaẓaq̣naaka ḍiʻfal ḥayaati waḍiʻfal mamaati s̤umma laa- tajidu laka ʻalaynaa naṣeeraa!
ئهو کاته ئیتر دوو بهرامبهری (هاوهڵگهران) له دنیاداو به دوو بهرامبهری ئهوان له دوای مردن سزاو ئازارمان پێ دهچهشتیت، پاشان کهسیشت دهست نهدهکهوت فریات بکهوێت و لهدهستی ئێمه ڕزگارت بکات.
Verse 17:76
وَاِنْ كَادُوْا لَیَسْتَفِزُّوْنَكَ مِنَ الْاَرْضِ لِیُخْرِجُوْكَ مِنْهَا وَاِذًا لَّا یَلْبَثُوْنَ خِلٰفَكَ اِلَّا قَلِیْلًا ۟
Wa-ʹiñ kaadoo layastafizzoonaka minal ʹarḍi liyukhrijooka minhaa wa-ʹiẓal laa yalbas̤oona khilaafaka ʹillaa q̣aleelaa.
ئهو موشریکانه خهریکبوو زۆرت بۆ بهێنن و ئازارو ناخۆشیت بۆ پێش بهێنن تا لهسهر زهوی (مهککه) دهرت پهڕێنن و دهربهدهرت بکهن، ئهو کاته ئیتر نهدهمانهوه دوای تۆ تهنها ماوهیهکی کهم نهبێت (زوو به زوو به بهڵایهکی سهخت لهناومان دهبردن).
Verse 17:77
سُنَّةَ مَنْ قَدْ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُّسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِیْلًا ۟۠
Sunnata mañ q̣ad ʹarsalnaa q̣ablaka mir rusulinaa wa-laa tajidu li-Sunnatinaa taḥweelaa.
(لهناوبردن) بڕیارو یاسای ئێمه بووه پێش تۆ (بۆ قهومه خوانهناسهکان) کاتێك پێغهمبهرانیان دهرکردبێت، بێگومان نابینیت سوننهت و بهرنامهی ئێمه گۆڕانی بهسهردا بێت).
Verse 17:78
اَقِمِ الصَّلٰوةَ لِدُلُوْكِ الشَّمْسِ اِلٰی غَسَقِ الَّیْلِ وَقُرْاٰنَ الْفَجْرِ ؕ اِنَّ قُرْاٰنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُوْدًا ۟
ʹAq̣imiṣ Ṣalaata lidulookish shamsi ʹilaa g̣asaq̣il layli wa-q̣urʹaanal Fajr: ʹinna q̣urʹaanal Fajri kaana mashhoodaa.
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم، ئهی ئیماندار) نوێژ ئهنجام بده کاتێك خۆر نیوهی ئاسمان بهجێ دههێڵێت (ئاماژهیه بۆ نوێژی نیوهڕۆو عهسر) له تاریکی شهویشدا نوێژی (مهغریب و عیشا) ئهنجام بده، نوێژی بهیانیانیش (که زۆر قورئانی تێدا دهخوێنرێت فهرامۆشی مهکه) بهڕاستی قورئان خوێندنی نوێژی بهیانی دهبینرێت (له لایهن فریشتهکانیشهوه).
Verse 17:79
وَمِنَ الَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهٖ نَافِلَةً لَّكَ ۖۗ عَسٰۤی اَنْ یَّبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَّحْمُوْدًا ۟
Wa-minal layli fatahajjad bihee naafilatal lak: ʻasaaa ʹañy yabʻas̤aka Rabbuka Maq̣aamam Maḥmoodaa!
له بهشێکی شهوگاردا خۆت ماندوو بکه به دهورکردنهوهی قورئانهوه له شهونوێژدا که زیاده ئهرکێکه لهسهر تۆ، ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم، بۆ ئهوهی پهروهردگارت بتخاته شوێن و جێگهی بهڕێزهوه که تیایدا سوپاسکراو بیت.
Verse 17:80
وَقُلْ رَّبِّ اَدْخِلْنِیْ مُدْخَلَ صِدْقٍ وَّاَخْرِجْنِیْ مُخْرَجَ صِدْقٍ وَّاجْعَلْ لِّیْ مِنْ لَّدُنْكَ سُلْطٰنًا نَّصِیْرًا ۟
Wa-q̣ur Rabbi ʹadkhilnee Mudkhala Ṣidq̣iñw Waʹakhrijnee Mukhraja Ṣidq̣iñw wajʻal lee mil laduñka sulṭaanan naseeraa.
بڵێ: پهروهردگارا یارمهتیم بده تا ههرکاتێك دهستبهکاری (ههر خێرێك بووم) بهچاکی و ڕاستی و دروستی ئهنجامی بدهم و له ههرکارێك بوومهوهو ئهنجاممدا سهرهنجامێکی چاکی ههبێت و بهجوانی لێی دهرچم و ههمیشهو بهردهوام لهلایهن خۆتهوه دهسهڵاتێکم پێ ببهخشه که ببێته هۆی سهرکهوتنی بهردهوامم.
Verse 17:81
وَقُلْ جَآءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ؕ اِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوْقًا ۟
Wa-q̣ul jaaaʹal Ḥaq̣q̣u wa-zahaq̣al Baaṭil: ʹinnal Baaṭila kaana zahooq̣aa.
ههروهها بڵێ: تازه حهق و ڕاستی هاتووهو بهرپا بووهو بهتاڵ و ناحهقی، پووچ و تهفرو توونا بووه، بهڕاستی ناحهق و بهتاڵ ههرتیاچووهو جێگیر نهبووهو بهزیووه.
Verse 17:82
وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَآءٌ وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِیْنَ ۙ وَلَا یَزِیْدُ الظّٰلِمِیْنَ اِلَّا خَسَارًا ۟
Wa-nunazzilu minal Q̣urʹaani maa- huwa Shifaaaʹuñw Wa-Raḥmatullil Muʹmineena walaa yazeeduz̤̣ z̤̣aalimeena ʹillaa khasaaraa.
ئێمه له قورئان ئایهت و سوورهتانێك دادهبهزێنین، که ببێته هۆی شیفاو چارهسهر بۆ نهخۆشیه دهروونی و جهستهییهکان ههروهها ڕهحمهت و میهرهبانیش، بۆ ئیمانداران، بۆ ستهمکارو خوانهناسانیش تهنها زیادکردنی زهرهرو زیان نهبێت هیچی تر نی یه، هیچ بههرهو سوودێکی لێ نابهن.
Verse 17:83
وَاِذَاۤ اَنْعَمْنَا عَلَی الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖ ۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ یَـُٔوْسًا ۟
Wa-ʹiẓaaa ʹanʻamnaa ʻalal ʹiñsaani ʹaʻraḍa wa-naʹaa bijaanibih; wa-ʹiẓaa massahush sharru kaana yaʹoosaa!
کاتێکیش نازو نیعمهت ببهخشین به ئینسانی (خوانهناس) ڕوو وهردهگێڕێت و فیز دهکات و ههر خهمخۆری خۆیهتی، کاتێکیش ناخۆشی و تهنگانهی تووش دێت، ئهوه نائومێدو پهست و غهمگین دهبێت.
Verse 17:84
قُلْ كُلٌّ یَّعْمَلُ عَلٰی شَاكِلَتِهٖ ؕ فَرَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ اَهْدٰی سَبِیْلًا ۟۠
Q̣ul kulluñy yaʻmalu ʻalaa Shaakilatih: fa-Rabbukum ʹaʻlamu biman huwa ʹahdaa Sabeelaa.
بڵێ: ههموو کهس لهسهر سروشت و فیترهتی خۆی کاردهکات، جا پهروهردگارتان چاك دهزانێت کێ ڕێگهو ڕێبازو بهرنامهی ڕاست و دروستی گرتۆته بهر.
Verse 17:85
وَیَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِ ؕ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّیْ وَمَاۤ اُوْتِیْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِیْلًا ۟
Wa-yasʹaloonaka ʻanir Rooḥ Q̣ulir Rooḥu min ʹAmri Rabbee wa-maaa ʹooteetum minal ʻilmi ʹillaa q̣aleelaa.
پرسیارت لێ دهکهن دهربارهی ڕۆح (که چیهو چۆنه؟) بڵێ: ڕۆح بهشێکه لهفهرمانی پهروهردگارم و بهدهست ئهوه (من نازانم چیهو چۆنه)و هیچتان پێنهبهخشراوه له عیلم و زانست تهنها شتێکی کهم نهبێت.
Verse 17:86
وَلَىِٕنْ شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِیْۤ اَوْحَیْنَاۤ اِلَیْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهٖ عَلَیْنَا وَكِیْلًا ۟ۙ
Wa-laʹiñ shiʹnaa lanaẓhabanna billaẓeee ʹawḥaynaaa ʹilayka s̤umma laa- tajidu laka bihee ʻalaynaa wakeelaa,―
سوێند به خوا ئهگهر بمانهوێت ههموو ئهو قورئانهی که به وهحی بۆمان ڕهوانه کردوویت، ئهوه له دڵ و دهروون و لاپهڕهکاندا نایهێڵین، پاشان کهسێکت دهست ناکهوێت بتپارێزێت و بهرگریت لێ بکات و ههوڵێکت بۆ بدات تا لهو بههرهیه بێ بههره نهبیت.
Verse 17:87
اِلَّا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ ؕ اِنَّ فَضْلَهٗ كَانَ عَلَیْكَ كَبِیْرًا ۟
ʹIllaa Raḥmatam mir Rabbika ʹinna Faḍlahoo kaana ʻalayka kabeeraa.
)بهڵام ئێمه ئهو کاره ناکهین) چونکه ئهمه ڕهحمهتێکه لهلایهن پهروهردگارتهوه، بهڕاستی فهزڵ و بهخشندهی ئهو زاته (بۆ تۆو بۆ ههموو ئیماندارێك) زۆر گهورهو فراوانه.
Verse 17:88
قُلْ لَّىِٕنِ اجْتَمَعَتِ الْاِنْسُ وَالْجِنُّ عَلٰۤی اَنْ یَّاْتُوْا بِمِثْلِ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لَا یَاْتُوْنَ بِمِثْلِهٖ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیْرًا ۟
Q̣ul laʹinij tamaʻatil ʹIñsu wal-Jinnu ʻalaaa ʹañy yaʹtoo bimis̤li haaẓal Q̣urʹaani laa- yaʹtoona bimis̤lihee wa-law kaana baʻḍuhum libaʻḍiñ z̤̣aheeraa.
ئهی محمد صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ: سوێند به خوا ئهگهر ههموو ئادهمیزادو پهریهکان کۆ ببنهوهو (ههوڵی بهردهوام بدهن تا) قورئانێکی وهکو ئهمه دانێن و بیهێننه (مهیدان) ناتوانن کاری وابکهن و ناتوانن له وێنهی بهێنن، ئهگهر چی ههموو لایهکیان ببنه پشتگیرو یارمهتیدهری یهکتر.
Verse 17:89
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِیْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ ؗ فَاَبٰۤی اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا ۟
Wa-laq̣ad ṣarrafnaa linnaasi fee haaẓal Q̣urʹaani miñ kulli mas̤al: faʹabaaa ʹaks̤arun naasi ʹillaa kufooraa!
سوێند به خوا بێگومان ئێمه لهم قورئانهدا له ههموو جۆره نموونهیهکمان بۆ خهڵکی هێناوهتهوه (تا تێفکرن و بیر بکهنهوه) کهچی زۆربهی خهڵکی تهنها ڕێبازی کوفرو خوانهناسی نهبێت هیچی تر وهرناگرن...
Verse 17:90
وَقَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰی تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْاَرْضِ یَنْۢبُوْعًا ۟ۙ
Wa-q̣aaloo lan nuʹmina laka ḥattaa tafjura lanaa minal ʹarḍi yambooʻaa;
(ههندێکیان بیانوویان گرت و) وتیان: ههرگیز ئێمه باوهڕ به تۆ ناکهین تا کانی و سهرچاوهیهکمان له زهویهوه بۆ ههڵنهقوڵێنیت.
Verse 17:91
اَوْ تَكُوْنَ لَكَ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِیْلٍ وَّعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْاَنْهٰرَ خِلٰلَهَا تَفْجِیْرًا ۟ۙ
ʹAw takoona laka jannatum min nakheeliñw waʻinabiñ fatufajjiral ʹanhaara khilaalahaa tafjeeraa;
یاخود دهبێت خاوهنی باخێك بیت که پڕ بێت له دارخورماو ڕهزو چهندهها ڕووبار لهناویدا ههڵبقوڵێنیت و بهخوڕو ڕهوان بهژێریاندا بڕوات.
Verse 17:92
اَوْ تُسْقِطَ السَّمَآءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَیْنَا كِسَفًا اَوْ تَاْتِیَ بِاللّٰهِ وَالْمَلٰٓىِٕكَةِ قَبِیْلًا ۟ۙ
ʹAw tusq̣iṭas samaaaʹa kamaa zaʻamta ʻalaynaa kisafan ʹaw taʹtiya billaahi wal-malaaaʹikati q̣abeelaa;
یاخود ئاسمان پارچه پارچه بهسهرماندا، ههر وهکو خۆت پڕوپاگهنده دهکهی دابارێنه، یاخود خوای گهورهو فریشتهکانی بهێنهو ڕوو بهڕوومانی بکه!!
Verse 17:93
اَوْ یَكُوْنَ لَكَ بَیْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰی فِی السَّمَآءِ ؕ وَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِیِّكَ حَتّٰی تُنَزِّلَ عَلَیْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗ ؕ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّیْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ۟۠
ʹAw yakoona laka baytum miñ zukhrufin ʹaw tarq̣aa fis samaaaʹ. Wa-lan nuʹmina liruq̣iyyika ḥattaa tunazzila ʻalaynaa kitaaban naq̣raʹuh. Q̣ul Subḥaana Rabbee hal kuñtu ʹillaa basharar Rasoolaa?
یان کۆشك و تهلارو ماڵێکت ههبێت که به (ئاڵتون و زیوو شتی جوان) نهخشێنرابێت و زهخرهفه کرابێت، یان (ببینین)که بهرهو ئاسمان بڵندو بهرز دهبیتهوه، ئێمه ههرگیز بهوهش باوهڕ ناکهین ههتا کتێبێك دانهبهزێنیت و بیخوێنینهوه، تۆش پێیان بڵێ: پاکی و بێگهردی بۆ پهروهردگارم.. (باشه، کهی ئهوانه له دهست مندایه) من تهنها پێغهمبهرێکم لهگرۆی ئادهمیزادو هیچی تر نیم (ئێوهش لهو ئاستهدا نین ئهو بیانوانهتان جێبهجێ بکهین).
Verse 17:94
وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ یُّؤْمِنُوْۤا اِذْ جَآءَهُمُ الْهُدٰۤی اِلَّاۤ اَنْ قَالُوْۤا اَبَعَثَ اللّٰهُ بَشَرًا رَّسُوْلًا ۟
Wa-maa manaʻan naasa ʹañy yuʹminooo ʹiẓ jaaaʹahumul Hudaaa ʹillaaa ʹañ q̣aalooo ʹabaʻas̤al laahu basharar Rasoolaa?
هیچ شتێك نهبووهته کۆسپ له ڕێگهی ئهوهدا خهڵکی باوهڕ بهێنن_ کاتێك هیدایهتیان بۆ هات_ تهنها ئهوه نهبێت که وتیان: ئایا خوا مرۆڤێکی به فرستاده ناردووه؟! (لهباتی ئهوهی زوو بهدهم بانگهوازی خواوه بچن و ئهوه بهڕێز بۆ خۆیان بزانن، که نوێنهریان لێ ههڵدهبژێرێت و ئیمانی پێ بهێنن، زۆربهی خهڵکی له سهردهمهکانی عهقڵیان کول بووه له ئاستی ئهو ڕێزه تایبهتیهدا).
Verse 17:95
قُلْ لَّوْ كَانَ فِی الْاَرْضِ مَلٰٓىِٕكَةٌ یَّمْشُوْنَ مُطْمَىِٕنِّیْنَ لَنَزَّلْنَا عَلَیْهِمْ مِّنَ السَّمَآءِ مَلَكًا رَّسُوْلًا ۟
Q̣ul law kaana fil ʹarḍi malaaaʹikatuñy yamshoona muṭmaʹinneena lanazzalnaa ʻalayhim minas samaaaʹi malakar rasoolaa.
پێیان بڵێ: ئهگهر لهسهر زهویدا فریشته ههبوونایهو بهدڵنیاییهوه هاتوچۆیان بکردایهو ژیانیان ببردایهته سهر، ئهوه ئێمه ههر له ئاسمانهوه فریشتهیهکمان دادهبهزانده سهریان که پێغهمبهرو فرستاده بێت بۆیان (چونکه فرستاده دهبێت له جۆری خۆیان بێت).
Verse 17:96
قُلْ كَفٰی بِاللّٰهِ شَهِیْدًا بَیْنِیْ وَبَیْنَكُمْ ؕ اِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِیْرًا بَصِیْرًا ۟
Q̣ul kafaa billaahi shaheedam baynee wa-baynakum: ʹinnahoo kaana biʻibaadihee khabeeram Baṣeeraa.
بڵێ: ههر خوا بهسه که شایهت بێت له نێوان من و ئێوهدا که چۆن به ڕێکوپێکی پهیامی پهروهردگارم پێ ڕاگهیاندوون، بهڕاستی ئهو زاته ههمیشه به بهندهکانی ئاگادارو بینایه.
Verse 17:97
وَمَنْ یَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ ۚ وَمَنْ یُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ اَوْلِیَآءَ مِنْ دُوْنِهٖ ؕ وَنَحْشُرُهُمْ یَوْمَ الْقِیٰمَةِ عَلٰی وُجُوْهِهِمْ عُمْیًا وَّبُكْمًا وَّصُمًّا ؕ مَاْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ؕ كُلَّمَا خَبَتْ زِدْنٰهُمْ سَعِیْرًا ۟
Wa-mañy yahdil laahu fahuwal muhtad; wa-mañy yuḍlil falañ tajida lahum ʹawliyaaaʹa miñ doonih. Wa-naḥshuruhum Yawmal Q̣iyaamati ʻalaa wujoohihim ʻumyañw Wabukmañw waṣummaa: maʹwaahum Jahannam: kullamaa khabat zidnaahum Saʻeeraa.
ئهو کهسهش خوا ڕێنموویی بکات و (شایسته بێت) ئهوه ئیتر هیدایهت دراوهو ڕێنموویی وهرگرتووه، ئهوهش که سهرگهردانی بکات، ئهوه ههرگیز کهسێکت دهست ناکهوێت جگه لهو زاته که پشتیوانی بکات و ڕزگاری بکات و فریای بکهوێت، له ڕۆژی قیامهتیشدا (ئهو جۆره کهسانه) لهسهر ڕوو کۆدهکهینهوهو لهکاتێکدا کوێرو لاڵ و کهڕن، ئهوانه شوێنیان ناو ئاگری دۆزهخه، ههر کاتێك بڵێسهی کوژایهوه، بڵێسهی زیاد دهکهینهوه بۆیان.
Verse 17:98
ذٰلِكَ جَزَآؤُهُمْ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاٰیٰتِنَا وَقَالُوْۤا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِیْدًا ۟
Ẓaalika jazaaaʹuhum̃ biʹannahum kafaroo biʹAayaatinaa wa-q̣aalooo ʹa-ʹiẓaa kunnaa ʻi-Z̤̣aamañw Warufaatan ʹa-ʹinnaa lamabʻoos̤oona khalq̣añ jadeedaa?
ئهو دۆزهخه پاداشتیانه چونکه بهڕاستی ئهوانه بڕوایان به ئایهت و فهرمانهکانی ئێمه نهبوو (له بوونهوهرو له قورئاندا) دهشیانوت: باشه، ئایا ئهگهر ئێمه بووینه ئێسك و پڕتووکاین، ئایا ئێمه بهڕاستی جارێکی تر سهرلهنوێ زیندوو دهکرێینهوه؟!
Verse 17:99
اَوَلَمْ یَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِیْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ قَادِرٌ عَلٰۤی اَنْ یَّخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ اَجَلًا لَّا رَیْبَ فِیْهِ ؕ فَاَبَی الظّٰلِمُوْنَ اِلَّا كُفُوْرًا ۟
ʹAwalam yaraw ʹannal laahal laẓee khalaq̣as samaawaati wal-ʹarḍa Q̣aadirun ʻalaaa ʹañy yakhluq̣a mis̤lahum wa-jaʻala lahum ʹajalal laa rayba feeh. Faʹabaz̤̣ z̤̣aalimoona ʹillaa kufooraa.
ئایا ئهوانه نهیانبینیووه بهڕاستی ئهو خوایهی که ئاسمانهکان و زهوی دروست کردووه بهتوانایه که وهك ئهوان دروست بکات و (وهك خۆیان بهدیان بهێنێتهوه)، دیاره که ڕۆژو کاتێکی تایبهتی دیاری کردووه (بۆ مراندنیان و زیندوو کردنهوهیان) که هیچ گومانی تێدا نیه (لهگهڵ ئهو بهڵگه بههێزانهدا) کهچی ستهمکاران ههر بڕیاری یاخی بوون و سهرکهشی و کوفریانداوهو هیچی تر.
Verse 17:100
قُلْ لَّوْ اَنْتُمْ تَمْلِكُوْنَ خَزَآىِٕنَ رَحْمَةِ رَبِّیْۤ اِذًا لَّاَمْسَكْتُمْ خَشْیَةَ الْاِنْفَاقِ ؕ وَكَانَ الْاِنْسَانُ قَتُوْرًا ۟۠
Q̣ul law ʹañtum tamlikoona khazaaaʹina Raḥmati Rabbeee ʹiẓal laʹamsaktum khashyatal ʹiñfaaq̣: wa-kaanal ʹiñsaanu q̣atooraa.
پێیان بڵێ: ئهگهر ئێوه خاوهنی گهنجینهکانی بهخشین و ڕهحمهتی پهروهردگارم بن، ئهوکاته دهستان دهگرتهوه له ترسی بهخشین، ئادهمیزادیش دهست نوقاوو ڕهزیله (ئهگهر پهروهردهی خوایی نهبێت).
Verse 17:101
وَلَقَدْ اٰتَیْنَا مُوْسٰی تِسْعَ اٰیٰتٍ بَیِّنٰتٍ فَسْـَٔلْ بَنِیْۤ اِسْرَآءِیْلَ اِذْ جَآءَهُمْ فَقَالَ لَهٗ فِرْعَوْنُ اِنِّیْ لَاَظُنُّكَ یٰمُوْسٰی مَسْحُوْرًا ۟
Wa-laq̣ad ʹaataynaa Moosaa tisʻa ʹAayaatim Bayyinaatiñ fasʹal Baneee ʹIsraaaʹeela ʹiẓ jaaaʹahum faq̣aala lahoo Firʻawnu ʹinnee laʹaz̤̣unnuka yaa-Moosaa mas-ḥooraa.
سوێند به خوا بێگومان ئێمه نۆ موعجیزهو بهڵگهو نیشانهی ئاشکرامان به موسا بهخشی، (جا ئه ی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم له نهوهی ئیسرائیلی (زهمانی خۆت) بپرسه کاتێك موسایان بۆ هات (چیان وت؟) جا فیرعهون پێی وت: ئهی موسا بهڕاستی من واگومان دهبهم که تۆ جادووت لێکراوه.
Verse 17:102
قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَاۤ اَنْزَلَ هٰۤؤُلَآءِ اِلَّا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ بَصَآىِٕرَ ۚ وَاِنِّیْ لَاَظُنُّكَ یٰفِرْعَوْنُ مَثْبُوْرًا ۟
Q̣aala laq̣ad ʻalimta maaa ʹañzala haaaʹulaaaʹi ʹillaa Rabbus samaawaati wal-ʹarḍi baṣaaaʹir: wa-ʹinnee laʹaz̤̣unnuka yaa-Firʻawnu mas̤booraa!
موسا وتی: سوێند به خوا (ئهی فیرعهون) تۆ چاك زانیوته که ئهو (معجزانه) کهس ئاوا پێشی ناهێنێت جگه له پهروهردگاری ئاسمانهکان و زهوی، تا بهرچاو ڕوونکهرهوه بێت و (خهڵکی بهڕۆشنی حهق و ناحهق ببینن و له یهکی جیا بکهنهوه)و من دڵنیام بهڕاستی ئهی فیرعهون که تۆ تیا دهچیت و لهناو دهبرێیت (ئهگهر ههر ئاوا بیر بکهیتهوه).
Verse 17:103
فَاَرَادَ اَنْ یَّسْتَفِزَّهُمْ مِّنَ الْاَرْضِ فَاَغْرَقْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ جَمِیْعًا ۟ۙ
Faʹaraada ʹañy yastafizzahum minal ʹarḍi faʹag̣raq̣naahu wa-mam maʻahoo jameeʻaa.
جا فیرعهون ویستی لهسهر زهوی میسر بهیهکجاری و بهسوکایهتی کردنهوه دهربهدهریان بکات، ئێمهش نوقمی دهریامان کرد، خۆی و ههرچی ئهوانهی که له گهڵیدا بوون.
Verse 17:104
وَّقُلْنَا مِنْ بَعْدِهٖ لِبَنِیْۤ اِسْرَآءِیْلَ اسْكُنُوا الْاَرْضَ فَاِذَا جَآءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ جِئْنَا بِكُمْ لَفِیْفًا ۟ؕ
Wa-q̣ulnaa mim baʻdihee li-Baneee ʹIsraaaʹeelas kunul ʹarḍa faʹiẓaa jaaaʹa Waʻdul ʹaakhirati jiʹnaa bikum lafeefaa.
لهدوای لهناوبردنیشی فهرمانماندا بهنهوهی ئیسرائیل و وتمان: که لهسهر زهوی (فهڵهستین) نیشتهجێ ببن (کاتێك بهتهواوی ڕێبازی خوایان گرتهبهرو، ئیمانداری چاك و پاکی زۆریان تێدا ههڵکهوت، ههندێ جار پێغهمبهرهکانیان فهرمانڕهوایهتیان دهکردن، وهك له سهردهمی حهزرهتی داودو سڵێماندا بووه، بهڵام بهداخهوه جوولهکهی ئهم سهردهمه ڕێبازی دوژمنایهتی ههموو خهڵکیان گرتۆته بهر، به تایبهتی ئوممهتی ئیسلام، بهڵام به پشتیوانی خوای گهوره کۆتایی هێنان به دهسهڵاتیان نزیکه)، کاتێك بهڵێنی دوایی هات دهسته دهستهو پۆل پۆل (لهسهر زهوی فهڵهستین) کۆتان دهکهینهوه.
Verse 17:105
وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ ؕ وَمَاۤ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِیْرًا ۟ۘ
Wa-bil-Ḥaq̣q̣i ʹañzalnaahu wa-bil-Ḥaq̣q̣i nazal: wa-maaa ʹarsalnaaka ʹillaa Mubashshirañw Wa-Naẓeeraa.
ئێمه قورئانمان لهسهر بنچینهی حهق و ڕاستی دابهزاندووه، بۆ چهسپاندنی حهق و ڕاستیش دابهزیوه، ئێمه تۆمان ڕهوانه نهکردووه تهنها بۆ ئهوه نهبێت که مژده بهخش بیت (به ئیمانداران) و ترسێنهر بیت (بۆ خوانهناسان).
Verse 17:106
وَقُرْاٰنًا فَرَقْنٰهُ لِتَقْرَاَهٗ عَلَی النَّاسِ عَلٰی مُكْثٍ وَّنَزَّلْنٰهُ تَنْزِیْلًا ۟
Wa-Q̣urʹaanañ faraq̣naahu litaq̣raʹahoo ʻalan naasi ʻalaa muks̤iñw wanazzalnaahu tañzeelaa.
ئێمه قورئانیشمان بهش بهش کردووه تا به شێنهیی و به ئارامی بیخوێنیتهوه بهسهر خهڵکیدا، ههر ئێمهش بهو شێوهیه دامانبهزاندووه (که تۆ ڕایدهگهیهنیت).
Verse 17:107
قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖۤ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْا ؕ اِنَّ الَّذِیْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖۤ اِذَا یُتْلٰی عَلَیْهِمْ یَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًا ۟ۙ
Q̣ul ʹaaminoo biheee ʹaw laa- tuʹminoo: ʹinnal laẓeena ʹootul ʻilma miñ q̣abliheee ʹiẓaa yutlaa ʻalayhim yakhirroona lil-ʹaẓq̣aani sujjadaa,
پێیان بڵێ: (ئهی خوانهناسان) باوهڕ به قورئان بهێنن یان باوهڕی پێ نههێنن (بهدهست خۆتانه و ئهمڕۆ سهربهستن، بهڵام بزانن) بهڕاستی ئهوانهی پێشتر زانیاریان پێدراوه، (دهربارهی تهورات و ئینجیلی دهستکاری نهکراو، چاك دهزانن که ئهم قورئانه له ههمان سهرچاوهوهیه، ههر بۆیه) کاتێك بهسهریاندا دهخوێندرێتهوه (خۆیان پێناگیرێت) خێرا سهری ڕێزو نهوازشی بۆ دادهنهوێنن و سوژده (بۆ نێرهری قورئان دهبهن).
Verse 17:108
وَّیَقُوْلُوْنَ سُبْحٰنَ رَبِّنَاۤ اِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُوْلًا ۟
Wa-yaq̣ooloona Subḥaana Rabbinaaa ʹiñ kaana waʻdu Rabbinaa lamafʻoolaa!
دهشڵێن: پاکی و بێگهردی بۆ پهروهردگارمانه، بهڕاستی بهڵێنی پهروهردگارمان ههر دێته دی (بهسهر خستنی ئیمانداران له دنیاداو سهرفرازیان له قیامهتدا).
Verse 17:109
وَیَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ یَبْكُوْنَ وَیَزِیْدُهُمْ خُشُوْعًا ۟
Wa-yakhirroona lil-ʹaẓq̣aani yabkoona wa-yazeeduhum khushooʻaa.
ئهوانه سوژده و کڕنووش دهبهن و دهگرین و ئهسرینی خۆشهویستی پهروهردگار له چاوانیان دهبارێت، فرمێسکی ئیمان و شادی ههڵدهوهرێنن و تا دێت زیاتر ملکهچ و فهرمانبهردار دڵ پڕ له ئیمان دهبن.
Verse 17:110
قُلِ ادْعُوا اللّٰهَ اَوِ ادْعُوا الرَّحْمٰنَ ؕ اَیًّا مَّا تَدْعُوْا فَلَهُ الْاَسْمَآءُ الْحُسْنٰی ۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَیْنَ ذٰلِكَ سَبِیْلًا ۟
Q̣ulid ʻul laaha ʹawid ʻur Raḥmaan: ʹayyam maa tadʻoo falahul ʹAsmaaaʹul Ḥusnaa. Wa-laa tajhar bi-Ṣalaatika wa-laa tukhaafit bihaa wabtag̣i bayna ẓaalika Sabeelaa.
پێیان بڵێ: ئێوه له نزاو دوعاتاندا هاوار له (الله) بکهن، یان بهسیفهتی پیرۆزی (الرحمن) هانای بۆ بهرن، بهههر ناوو سیفهتێکی جوان و بهرز هاواری لێبکهن و نزا بکهن دروسته، چونکه ئهو خاوهنی ههموو سیفات و ناوه پیرۆزو جوانهکانه، بهههر سیفهتێك که لهگهڵ داخوازیهکانتاندا گونجا، داوای لێ بکهن، لهکاتی داواکردنی ڕزق و ڕۆزیدا به (یا ڕزاق، یا وهاب) لهکاتی داوای سهرکهوتندا به (یا قوی یا متین یا عزیز یا.... هتد، ئهی ئیماندار) لهکاتی خوێندنی قورئان له نوێژهکاندا دهنگ بهرز مهکهو زۆریش نزمی مهکه، لهو نێوانهدا حاڵهتێکی لهبارو مامناوهندی ئهنجام بده.
Verse 17:111
وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِیْ لَمْ یَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ یَكُنْ لَّهٗ شَرِیْكٌ فِی الْمُلْكِ وَلَمْ یَكُنْ لَّهٗ وَلِیٌّ مِّنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِیْرًا ۟۠
Wa-q̣ulil Ḥamdu lillaahil laẓee lam yattakhiẓ waladañw walam yakul lahoo shareekuñ fil mulki wa-lam yakul lahoo waliyyum minaẓ ẓulli wa-kabbirhu takbeeraa.
بشڵێ: سوپاس و ستایش بۆ ئهو خوایهی که کهسی نهکردووه بهڕۆڵهی خۆی و ڕۆڵهشی ههر نی یه، ههروهها له موڵك و مهملهکهتیدا کهسی نهکردووه بهشهریك و هاوتای خۆی، ههرگیز بههۆی بێ دهسهڵاتی و کهم توانینهوه کهسی نهکردووه به یاوهرو یاریدهدهری خۆی، (لهبهر ئهوه) ههمیشه (الله اکبر) بڵێ و ئهو زاته بهگهوره و مهزن بزانه.