Surah Al-Insan
Surah Al-Insan (Man) is Surah 76 of the Holy Quran, a Medinan Surah with 31 verses, available here in Kurdish.
Verse 76:1
هَلْ اَتٰی عَلَی الْاِنْسَانِ حِیْنٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ یَكُنْ شَیْـًٔا مَّذْكُوْرًا ۟
Hal ʹataa ʻalal ʹIÑSAANI ḥeenum minad DAHRI lam yakuñ shayʹam maẓkooraa?
بهڕاستی ماوهیهکی زۆر له ڕۆژگار بهسهر ئادهمیزادا هات که شتێکی وانهبوو ناو ببرێت.
Verse 76:2
اِنَّا خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ اَمْشَاجٍ ۖۗ نَّبْتَلِیْهِ فَجَعَلْنٰهُ سَمِیْعًا بَصِیْرًا ۟
ʹInnaa khalaq̣nal ʹiñsaana min nuṭfatin ʹamshaajin nabtaleehi fajaʻalnaahu sameeʻam baṣeeraa.
بێگومان ئێمه ئینسانمان دروستکرد له تێکهڵهیهك (له سهرهمێکوتهیهکی بچووك و هێلکۆکهیهك) له کاتێکدا دهمانهوێت تاقی بکهینهوه، ههر بۆیه دهزگای بیستن و بینینمان پێبهخشی.
Verse 76:3
اِنَّا هَدَیْنٰهُ السَّبِیْلَ اِمَّا شَاكِرًا وَّاِمَّا كَفُوْرًا ۟
ʹInnaa hadaynaahus sabeela ʹimmaa shakirañw waʹimmaa kafooraa.
بهڕاستی ئێمه ڕێنمووییمان کرد بۆ ڕێگهی ڕاست، به ئازادی دهتوانێت ببێته کهسایهتیهکی ئیماندارو سوپاسگوزار، یان بێ باوهڕو خوانهناس.
Verse 76:4
اِنَّاۤ اَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِیْنَ سَلٰسِلَاۡ وَاَغْلٰلًا وَّسَعِیْرًا ۟
ʹInnaaa ʹaʻtadnaa lilkaafireena salaasila wa-ʹag̣laalañw wa-Saʻeeraa.
بهڕاستی با بزانێت که ئێمه چهندهها کۆت و زنجیرو ئاگری ههڵگیرساومان ئامادهکردووه بۆ بێ باوهڕان.
Verse 76:5
اِنَّ الْاَبْرَارَ یَشْرَبُوْنَ مِنْ كَاْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُوْرًا ۟ۚ
ʹInnal ʹabraara yashraboona miñ kaʹsiñ kaana mizaajuhaa kaafooraa,―
بێگومان چاکان و پاکانیش له پهرداخێکی پڕ شهرابدا دهخۆنهوه، که ئاوێتهکهی له سهرچاوهی کافوورهوهیه.
Verse 76:6
عَیْنًا یَّشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللّٰهِ یُفَجِّرُوْنَهَا تَفْجِیْرًا ۟
ʻAynañy yashrabu bihaa ʻIbaadul laahi yufajjiroonahaa tafjeeraa.
که کانی یهکه بهندهکانی خوا لێی دهخۆنهوه له ههر شوێنێکدا بیانهوێت ههڵی دهقوڵێنن و فواره دهکات.
Verse 76:7
یُوْفُوْنَ بِالنَّذْرِ وَیَخَافُوْنَ یَوْمًا كَانَ شَرُّهٗ مُسْتَطِیْرًا ۟
Yoofoona binnaẓri wa-yakhaafoona yawmañ kaana sharruhoo mustaṭeeraa.
ئهو بهختهوهرانه، یهکێك له سیفاتیان ئهوهیه: وهفا بهنهزر دهکهن، یاخود بهڵێنێکیاندا وهفادارن و ئهنجامی دهدهن و بیمیان ههیه له ڕۆژێك که شهڕی لێ دهبارێت و پرشو بڵاوه...
Verse 76:8
وَیُطْعِمُوْنَ الطَّعَامَ عَلٰی حُبِّهٖ مِسْكِیْنًا وَّیَتِیْمًا وَّاَسِیْرًا ۟
Wa-yuṭʻimoonaṭ ṭaʻaama ʻalaa ḥubbihee miskeenañw wayateemañw waʹaseeraa,―
ههروهها نان و خۆراك دهبهخشن، ئهگهرچی خۆشهویستیش بێت لایان، بهههژارو ههتیوو دیلهکان.
Verse 76:9
اِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللّٰهِ لَا نُرِیْدُ مِنْكُمْ جَزَآءً وَّلَا شُكُوْرًا ۟
ʹInnamaa nuṭʻimukum liwajhil laahi laa- nureedu miñkum jazaaaʹañw walaa shukooraa.
دهڵێن: بێگومان ئێمه ئهم خۆراکهتان ههر لهبهر خواو بۆ بهدهستهێنانی ڕهزامهندی ئهو پێدهبهخشین، نه پاداشتمان لێتان دهوێت نه سوپاس.
Verse 76:10
اِنَّا نَخَافُ مِنْ رَّبِّنَا یَوْمًا عَبُوْسًا قَمْطَرِیْرًا ۟
ʹInnaa nakhaafu mir Rabbinaa Yawman ʻaboosañ q̣amṭareeraa.
ههروهها دهڵێن: ئهم کاره بۆیه دهکهین چونکه له ڕۆژێکی تاڵ و گرژو ڕهش و تاریك دهترسین، که پهروهردگارمان پێشی دههێنێت.
Verse 76:11
فَوَقٰىهُمُ اللّٰهُ شَرَّ ذٰلِكَ الْیَوْمِ وَلَقّٰىهُمْ نَضْرَةً وَّسُرُوْرًا ۟ۚ
Fawaq̣aahumul laahu sharra ẓaalikal Yawmi wa-laq̣q̣aahum naḍratañw wasurooraa.
جا خوای گهورهش له شهڕو ناخۆشی و نههامهتی ئهو ڕۆژه پاڕاستنی و ڕووی گهش و شادمانی پێبهخشین.
Verse 76:12
وَجَزٰىهُمْ بِمَا صَبَرُوْا جَنَّةً وَّحَرِیْرًا ۟ۙ
Wa-jazaahum̃ bimaa ṣabaroo Jannatañw Waḥareeraa.
له پاداشتی خۆگری و ئارامگریاندا بهههشت و ئاوریشمی پێبهخشین.
Verse 76:13
مُّتَّكِـِٕیْنَ فِیْهَا عَلَی الْاَرَآىِٕكِ ۚ لَا یَرَوْنَ فِیْهَا شَمْسًا وَّلَا زَمْهَرِیْرًا ۟ۚ
Muttakiʹeena feehaa ʻalal ʹaraaaʹik, laa- yarawna feehaa shamsañw walaa zamhareeraa.
ئهو بهختهوهرانه لهسهر کورسی و قهنهفه ڕازاوهکان شانیان داداوه، نه گهرمای خۆر بێزاریان دهکات، نه کزه باو سهرما سهغڵهتیان دهکات.
Verse 76:14
وَدَانِیَةً عَلَیْهِمْ ظِلٰلُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوْفُهَا تَذْلِیْلًا ۟
Wa-daaniyatan ʻalayhim z̤̣ilaaluhaa wa-ẓullilat q̣uṭoofuhaa taẓleelaa.
سێبهری درهخته جوانهکان بهسهر شوێنه خۆشهکانیاندا سهری فرو هێناوهو لێکردنهوهی میوهکانیش ئاسانهو ملکهچ کراوه.
Verse 76:15
وَیُطَافُ عَلَیْهِمْ بِاٰنِیَةٍ مِّنْ فِضَّةٍ وَّاَكْوَابٍ كَانَتْ قَوَارِیْرَاۡؔ ۟ۙ
Wa-yuṭaafu ʻalayhim̃ biʹaaniyatim miñ fiḍḍatiñw waʹakwaabiñ kaanat q̣awaareeraa,―
ههروهها له سوراحی و دۆلکهی زیودا شهرابیان بۆ دهگێڕن که دهکرێته ئهو کوپ و پهرداخانهوه که له شووشهو کریستاڵی تایبهت دروستکراون.
Verse 76:16
قَوَارِیْرَاۡؔ مِنْ فِضَّةٍ قَدَّرُوْهَا تَقْدِیْرًا ۟
Q̣awaareera miñ fiḍḍatiñ q̣addaroohaa taq̣deeraa.
ههموو دام و دهزگای خواردن و خواردنهوهکان له شووشهی زیوی دروستکراون بهشێوهیهکی جوان و دڵڕفێن.
Verse 76:17
وَیُسْقَوْنَ فِیْهَا كَاْسًا كَانَ مِزَاجُهَا زَنْجَبِیْلًا ۟ۚ
Wa-yusq̣awna feehaa kaʹsañ kaana mizaajuhaa zañjabeelaa,―
ههروهها شهرابێکی تریان پێشکهش دهکرێت که ئاوێتهکهی زهنجهبیله.
Verse 76:18
عَیْنًا فِیْهَا تُسَمّٰی سَلْسَبِیْلًا ۟
ʻAynañ feehaa tusammaa Salsabeelaa.
که سهرچاوهیهکه له بهههشتدا به سهلسهبیل ناو دهبرێت.
Verse 76:19
وَیَطُوْفُ عَلَیْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُوْنَ ۚ اِذَا رَاَیْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًا مَّنْثُوْرًا ۟
Wa-yaṭoofu ʻalayhim wildaanum mukhalladoon: ʹiẓaa raʹaytahum ḥasibtahum luʹluʹam mañs̤ooraa.
ئینجا نهوجهوانانی ههمیشه لاوو ڕووخۆش و جوان و پاك، بهناویاندا دهگهڕێن (قسهی خۆش و سروودی بهتام دهڵێن) کاتێك دهیانبینیت وا دهزانیت مروارین و بهو ناوهدا بڵاو بوونهتهوه.
Verse 76:20
وَاِذَا رَاَیْتَ ثَمَّ رَاَیْتَ نَعِیْمًا وَّمُلْكًا كَبِیْرًا ۟
Wa-ʹiẓaa raʹayta s̤amma raʹayta Naʻeemañw Wa-Mulkañ Kabeeraa.
کاتێکیش بهههر لایهکدا چاودهگێڕیت، ئهوه نازو نیعمهتی نهبڕاوهو بێ ئهندازو دهسهڵاتێکی گهوره دهبینیت له باخ و باخات و کۆشك و تهلارو دیمهنی جوان و فراوانی بێ سنوور.
Verse 76:21
عٰلِیَهُمْ ثِیَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَّاِسْتَبْرَقٌ ؗ وَّحُلُّوْۤا اَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍ ۚ وَسَقٰىهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُوْرًا ۟
ʻAaliyahum s̤iyaabu suñdusin khuḍruñw waʹistabraq̣, wa-ḥullooo ʹasaawira miñ fiḍḍah; wa-saq̣aahum Rabbuhum Sharaabañ Ṭahooraa.
پۆشاکی بهختهوهران ئاوریشمی سهوزی تهنکه که بهسهر پۆشاکی ئاوریشمی ئهستووردا لهبهریان کردووه، به بازنی زیوی ڕازێنراونهتهوه، ئینجا لهلایهن پهروهردگاریانهوه شهرابی پاك و بێگهرد و خاوێنیان پێشکهش کراوه.
Verse 76:22
اِنَّ هٰذَا كَانَ لَكُمْ جَزَآءً وَّكَانَ سَعْیُكُمْ مَّشْكُوْرًا ۟۠
ʹInna haaẓaa kaana lakum jazaaaʹañw wakaana saʻyukum mashkooraa.
پاشان پهروهردگاریان پێیان دهفهرموێت: بهڕاستی ئهم پاداشته شایستهی ئێوهیه، ههوڵ و کۆشش و کارو کردهوهی ئێوه شایانی سوپاس و ڕێزه.. (بێگومان خوای گهوره بهم سوپاسگوزاریه ئهوهندهی تر بهختهوهران و دڵخۆش دهکات).
Verse 76:23
اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَیْكَ الْقُرْاٰنَ تَنْزِیْلًا ۟ۚ
ʹInnaa Naḥnu nazzalnaa ʻalaykal Q̣urʹaana tañzeelaa.
دڵنیاش به ئهی محمد صلی الله علیه وسلم ههر ئێمه قورئانمان بۆ تۆ دابهزاندووه بهش بهش (تا خهڵکی پێ بێدار بکهیتهوه).
Verse 76:24
فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ اٰثِمًا اَوْ كَفُوْرًا ۟ۚ
Faṣbir li-Ḥukmi Rabbika wa-laa tuṭiʻ minhum ʹaas̤iman ʹaw kafooraa.
کهواته خۆڕاگربه بۆ فهرمانی پهروهردگارت، نهکهیت ملکهچ و فهرمانبهرداری تاوانباران و بێ باوهڕان بیت لهوان.
Verse 76:25
وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَّاَصِیْلًا ۟ۖۚ
Waẓkuris ma Rabbika bukratañw waʹaṣeelaa.
ئینجا بهردهوام یادی پهروهردگارت بکهو ناوی پیرۆزی با ویردی سهرزارت بێت، له بهرهبهیان و دهمهو ئێواراندا.
Verse 76:26
وَمِنَ الَّیْلِ فَاسْجُدْ لَهٗ وَسَبِّحْهُ لَیْلًا طَوِیْلًا ۟
Wa-minal layli fasjud lahoo wa-sabbiḥhu laylañ ṭaweelaa.
له شهوگاریشدا سوژدهی بۆ ببهو تهسبیحات و ستایشی له ههندێکی شهودا زۆر بکه.
Verse 76:27
اِنَّ هٰۤؤُلَآءِ یُحِبُّوْنَ الْعَاجِلَةَ وَیَذَرُوْنَ وَرَآءَهُمْ یَوْمًا ثَقِیْلًا ۟
ʹInna haaaʹulaaaʹi yuḥibboonal ʻaajilata wa-yaẓaroona wa-raaaʹahum Yawmañ s̤aq̣eelaa.
بهڕاستی زۆربهی ئهو خهڵکه سهرگهردانه حهزیان له ژیانی ئهم دنیا تهمهن کۆتایهیه که بهخێرایی تێ دهپهڕێت و ڕۆژێکی سهخت و سهنگین پشتگوێ دهخهن و حسابی بۆ ناکهن.
Verse 76:28
نَحْنُ خَلَقْنٰهُمْ وَشَدَدْنَاۤ اَسْرَهُمْ ۚ وَاِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَاۤ اَمْثَالَهُمْ تَبْدِیْلًا ۟
Naḥnu khalaq̣naahum wa-shadadnaaa ʹasrahum; wa-ʹiẓaa shiʹnaa baddalnaaa ʹams̤aalahum tabdeelaa.
بۆ بیرناکهنهوه، خۆ ههر ئێمه دروستمان کردوون ئهندامهکانی لهشیانمان پێکهوه بهستووه، کاتێکیش بمانهوێت ئهمانه لادهبهین و بهکهسانی تر سهر زهوی ئاوهدان دهکهینهوه.
Verse 76:29
اِنَّ هٰذِهٖ تَذْكِرَةٌ ۚ فَمَنْ شَآءَ اتَّخَذَ اِلٰی رَبِّهٖ سَبِیْلًا ۟
ʹinna haaẓihee taẓkirah: famañ shaaaʹat takhaẓa ʹilaa Rabbihee sabeelaa.
بهڕاستی ئهم سوورهته و سهرجهم ئایهتهکانی قورئان ئامۆژگارییه، جا ئهوهی ئارهزووی بهههشتی ههیه، ئهوه بۆ لای خوا ڕێگهو ڕێباز دهگرێته بهر.
Verse 76:30
وَمَا تَشَآءُوْنَ اِلَّاۤ اَنْ یَّشَآءَ اللّٰهُ ؕ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِیْمًا حَكِیْمًا ۟ۗۖ
Wa-maa tashaaaʹoona ʹillaaa ʹañy yashaaaʹal laah; ʹinnal laaha kaana ʻAleeman Ḥakeemaa.
دڵنیاش بن: ئێوه هیچتان پێناکرێت و هیچ کارێکتان پێ ئهنجام نادرێت مهگهر خوا ویستی لهسهربێت، بێگومان ئهو خوایه زاناو دانایه دهزانێت کێ شایستهی هیدایهته، داناشه له هیدایهتدانی بهنده چاکهکاندا.
Verse 76:31
یُّدْخِلُ مَنْ یَّشَآءُ فِیْ رَحْمَتِهٖ ؕ وَالظّٰلِمِیْنَ اَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا اَلِیْمًا ۟۠
Yudkhilu mañy yashaaaʹu fee Raḥmatih; waz̤̣z̤̣aalimeena ʹaʻadda lahum ʻAẓaaban ʹaleemaa.
ئینجا ئهو کهسهی خوا بیهوێت و خۆشی ههوڵبدات، دهیخاته ژێر سایهی ڕهحمهتی خۆیهوهو بۆ ستهمکارانیش سزای بهئێشی ئاماده کردووه.