Surah As-Saffat
Surah As-Saffat (Those who set the Ranks) is Surah 37 of the Holy Quran, a Meccan Surah with 182 verses, available here in Kurdish.
Verse 37:1
وَالصّٰٓفّٰتِ صَفًّا ۟ۙ
Waṣṣaaaffaati ṣaffaa.
سوێند به فریشته ڕیز بووهکان.
Verse 37:2
فَالزّٰجِرٰتِ زَجْرًا ۟ۙ
Fazzaajiraati zajraa.
بهو فریشتانهیش که دهخوڕن بهسهر ستهمکاراندا (لهسهره مهرگ و له قیامهت و دۆزهخدا).
Verse 37:3
فَالتّٰلِیٰتِ ذِكْرًا ۟ۙ
Fattaaliyaati Ẓikraa.
بهوانهش که پهیامه ئاسمانیهکان دهگهیهنن به پێغهمبهران و بهسهریاندا دهیخوێننهوه.
Verse 37:4
اِنَّ اِلٰهَكُمْ لَوَاحِدٌ ۟ؕ
ʹInna ʹIlaahakum la-Waaḥid!―
بهڕاستی خوای ئێوه تاک و یهکێکه.
Verse 37:5
رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا وَرَبُّ الْمَشَارِقِ ۟ؕ
Rabbus samaawaati wal-ʹarḍi wa-maa baynahumaa wa-Rabbul mashaariq̣!
پهروهردگاری ئاسمانهکان و زهوی و نێوانیانه، پهروهردگاری ڕۆژههڵاتهکانیشه.
Verse 37:6
اِنَّا زَیَّنَّا السَّمَآءَ الدُّنْیَا بِزِیْنَةِ لْكَوَاكِبِ ۟ۙ
ʹInnaa zayyannas samaaa ʹad-dunyaa bizeenatinil kawaakib,―
بێگومان ئێمه ئاسمانی دنیامان ڕازاندۆتهوه به جوانی و ڕۆشنی ئهستێره و ههسارهکان.
Verse 37:7
وَحِفْظًا مِّنْ كُلِّ شَیْطٰنٍ مَّارِدٍ ۟ۚ
Wa-ḥifz̤̣am miñ kulli Shayṭaanim maarid,
ئاسمانمان پاڕاستووه له پیلان و شهڕی ههموو شهیتانێکی سهرکهش.
Verse 37:8
لَا یَسَّمَّعُوْنَ اِلَی الْمَلَاِ الْاَعْلٰی وَیُقْذَفُوْنَ مِنْ كُلِّ جَانِبٍ ۟ۗۖ
Laa- yassammaʻoona ʹilal Malaʹil ʹAʻlaa wa-yuq̣ẓafoona miñ kulli jaanib,
شهیتانهکان ناتوانن ههواڵی ئهو نهخشه و بهرنامانهی که بهفریشته پایه بڵندهکان دهسپێردرێت، بیزانن بیبیستن، چونکه له ههموو لایهکهوه پارچه ئهستێرهیان بۆ دههاوێژرێت.
Verse 37:9
دُحُوْرًا وَّلَهُمْ عَذَابٌ وَّاصِبٌ ۟ۙ
Duḥoorañw Walahum ʻaẓaabuñw waaṣib,
بۆ ئهوهی تێکبشکێنرێن و ڕاو بنرێن، سزای سهخت و بهردهوام له قیامهتدا بۆیان ئامادهیه.
Verse 37:10
اِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَاَتْبَعَهٗ شِهَابٌ ثَاقِبٌ ۟
ʹIllaa man khaṭifal khaṭfata faʹatbaʻahoo shihaabuñ s̤aaq̣ib.
مهگهر ئهوهی که ههواڵێک بفرێنێت و بیهوێت بۆی دهربچێت، ئهوه ئهستێرهیهکی ڕووناک شوێنی دهکهوێت و لهناوی دهبات.
Verse 37:11
فَاسْتَفْتِهِمْ اَهُمْ اَشَدُّ خَلْقًا اَمْ مَّنْ خَلَقْنَا ؕ اِنَّا خَلَقْنٰهُمْ مِّنْ طِیْنٍ لَّازِبٍ ۟
Fastaftihim ʹahum ʹashaddu khalq̣an ʹam man khalaq̣naa? ʹInnaa khalaq̣naahum miñ ṭeenil laazib!
ئهی پێغهمبهر صلی الله عیه وسلم له بێ باوهڕان بپرسه: ئایا ئهوان گرنگتر و گهورهتر و بههێزترن یان ئهو شتانهی تر که دروستمان کردووه وهک (ئاسمان و زهوی و کێوهکان... هتد)، بێگومان ئێمه ئهوانمان له قوڕێکی مچ دروست کردووه (که یهکێکه له قۆناغهکانی دروستکردنی باوکه ئادهم).
Verse 37:12
بَلْ عَجِبْتَ وَیَسْخَرُوْنَ ۪۟
Bal ʹajibta wa-yaskharoon,
نهخێر (سهیره) تۆ سهرسامی له بێ باوهڕان کافران کهچی ئهوان گاڵته دهکهن بهو ههموو بهڵگه بههێزانه.
Verse 37:13
وَاِذَا ذُكِّرُوْا لَا یَذْكُرُوْنَ ۪۟
Wa-ʹiẓaa ẓukkiroo laa- yaẓkuroon,―
کاتێکیش ئامۆژگاری بکرێن ئامۆژگاری وهرناگرن و سهر بادهدهن.
Verse 37:14
وَاِذَا رَاَوْا اٰیَةً یَّسْتَسْخِرُوْنَ ۪۟
Wa-ʹiẓaa raʹaw ʹaayatañ yastaskhiroon.
کاتێک بهڵگهو موعجیزهیهک دهبینن دهیکهنه گاڵتهجاڕ و باوهڕ ناکهن.
Verse 37:15
وَقَالُوْۤا اِنْ هٰذَاۤ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِیْنٌ ۟ۚۖ
Wa-q̣aalooo ʹin haaẓaaa ʹillaa siḥrum mubeen!
دهشیانوت: ئهمهی ئێمه دهیبینین و دهیبیستین جگه له جادوویهکی ئاشکرا شتێکی تر نیه...!!
Verse 37:16
ءَاِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَّعِظَامًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ ۟ۙ
ʹA-ʹiẓaa mitnaa wa-kunnaa turabañw waʻiz̤̣aaman ʹa-ʹinnaa lamabʻoos̤oon.
ههروهها دهڵێن: ئایا کاتێک مردین و بووینه خاک و ئێبسک، ئایا ئێمه زیندوو دهکرێینهوه؟!
Verse 37:17
اَوَاٰبَآؤُنَا الْاَوَّلُوْنَ ۟ؕ
ʹA-waʹaabaaaʹunal ʹawwaloon?
ئایا باوانی دێرینیشمان زیندوو دهکرێتهوه؟
Verse 37:18
قُلْ نَعَمْ وَاَنْتُمْ دَاخِرُوْنَ ۟ۚ
Q̣ul naʻam wa-ʹañtum daakhiroon.
لهوهڵامیاندا ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم بڵێ: بهڵێ، لهکاتێکدا که ئێوه زهلیل و مل کهچن.
Verse 37:19
فَاِنَّمَا هِیَ زَجْرَةٌ وَّاحِدَةٌ فَاِذَا هُمْ یَنْظُرُوْنَ ۟
Faʹinnamaa hiya zajratuñw waaḥidatuñ faʹiẓaa hum yañz̤̣uroon!
جا بێگومان تهنها داچڵهکاندن و تێخوڕین و دهنگێکی بههێزه دهستبهجێ ههموویان ههستاون و تهماشا دهکهن.
Verse 37:20
وَقَالُوْا یٰوَیْلَنَا هٰذَا یَوْمُ الدِّیْنِ ۟
Wa-q̣aaloo yaa-waylanaa haaẓaa Yawmud deen!
ئهوسا دهڵێن: ئهی هاوار، ئاخ و ئۆف بۆ ئێمه، ئهمه ئیتر ڕۆژی قیامهت و لێپرسینهوهیه.
Verse 37:21
هٰذَا یَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِیْ كُنْتُمْ بِهٖ تُكَذِّبُوْنَ ۟۠
Haaẓaa Yawmul Faṣlil laẓee kuñtum̃ bihee tukaẓẓiboon!
ئینجا بهههڕهشهوه پێیان دهوترێت ئهمه ڕۆژی جیاکردنهوهیه که ئێوه بڕواتان پێی نهبوو، بهدرۆتان دهزانی.
Verse 37:22
اُحْشُرُوا الَّذِیْنَ ظَلَمُوْا وَاَزْوَاجَهُمْ وَمَا كَانُوْا یَعْبُدُوْنَ ۟ۙ
ʹUḥshurul laẓeena z̤̣alamoo wa-ʹazwaajahum wa-maa kaanoo yaʻbudoon.
خوای گهوره فهرماندهدا به فریشتهکان ههموو ئهوانهی ستهمیان کردووه کۆیان بکهنهوه، خۆیان و هاوسهرانیان، خۆیان و هاوشێوهیان و ئهو شتانهش که دهیانپهرست.....
Verse 37:23
مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَاهْدُوْهُمْ اِلٰی صِرَاطِ الْجَحِیْمِ ۟
Miñ doonil laahi fahdoohum ʹilaa Ṣiraaṭil Jaḥeem!
لهجیاتی خوا، ئینجا ڕێنماییان بکهن بۆ ڕێگهی دۆزهخ چونکه بێ باوهڕ و تاوانبارن.
Verse 37:24
وَقِفُوْهُمْ اِنَّهُمْ مَّسْـُٔوْلُوْنَ ۟ۙ
Waq̣ifoohum ʹinnahum masʹooloon:
لهکاتی ڕاپێچ کردنیاندا فهرمان دهدرێت: ئادهی بیانوهستێنن، بێگومان ئهوان پرسیار لێکراون.
Verse 37:25
مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُوْنَ ۟
Maa- lakum laa- tanaaṣaroon?
پێیان دهوترێت: ئهوه چیتانه بۆ پشتی یهکتر ناگرن، بۆ بهرگری له یهك ناکهن؟!..
Verse 37:26
بَلْ هُمُ الْیَوْمَ مُسْتَسْلِمُوْنَ ۟
Bal humul yawma mustaslimoon;
نهخیر، تازهکار له لار ترازاوه ئهمڕۆ ههموویان تهسلیمن و بێ دهسهڵاتن.
Verse 37:27
وَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰی بَعْضٍ یَّتَسَآءَلُوْنَ ۟
Wa-ʹaq̣bala baʻḍuhum ʻalaa baʻḍiñy yatasaaaʹaloon.
ئا لهو کاتهدا که دهوهستێنرێن، یهخهی یهکدهگرن و ڕوو به ڕووی یهک به توندی قسه دهکهن و پرسیار له یهک دهکهن و یهکتری تاوانبار دهکهن.
Verse 37:28
قَالُوْۤا اِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَاْتُوْنَنَا عَنِ الْیَمِیْنِ ۟
Q̣aalooo ʹinnakum kuñtum taʹtoonanaa ʻanil yameen!
ژێر دهستهکان به ئاغاکانیان دهڵێن: بێگومان ئێوه ههمیشه لای ڕاستتان لێگرتبووین (ههوڵتان دهدا ئێمه بخهڵهتێنن بهدرۆ به زۆر).
Verse 37:29
قَالُوْا بَلْ لَّمْ تَكُوْنُوْا مُؤْمِنِیْنَ ۟ۚ
Q̣aaloo bal lam takoonoo Muʹmineen!
ئهوانیش لهوهڵامیاندا دهڵێن: نهخێر، وا نیه، ئێوه ههر خۆتان ئیماندار نهبوون!!
Verse 37:30
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَیْكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍ ۚ بَلْ كُنْتُمْ قَوْمًا طٰغِیْنَ ۟
Wa-maa kaana lanaa ʻalaykum miñ sulṭaan. Bal kuñtum q̣awmañ ṭaag̣een!
خۆ ئێمه هیچ زۆر و دهسهڵاتێکمان به سهرتاندا نهبوو، دهستمان نهدهڕۆشت بهسهرتاندا، ئێوه ههر خۆتان له سنوور دهرچوو بوون.
Verse 37:31
فَحَقَّ عَلَیْنَا قَوْلُ رَبِّنَاۤ ۖۗ اِنَّا لَذَآىِٕقُوْنَ ۟
Faḥaq̣q̣a ʻalaynaa Q̣awlu Rabbinaaa ʹinnaa laẓaaaʹiq̣oon.
ئیتر خۆ چارهمان نیه دهبێت بڕیاردادهی پهروهردگارمان بهسهرماندا پیاده بکرێت، دهبێت سزای (بێ ئیمانی و تاوانباری) خۆمان بچێژین.
Verse 37:32
فَاَغْوَیْنٰكُمْ اِنَّا كُنَّا غٰوِیْنَ ۟
Faʹag̣waynaakum ʹinnaa kunnaa g̣aaween.
له وهڵامیاندا دهڵێن: ڕاسته، ئێمه ئێوهمان گومڕا کردبوو، بهڵام خۆیشمان ههر گومڕاو سهر لێشێواو بووین.
Verse 37:33
فَاِنَّهُمْ یَوْمَىِٕذٍ فِی الْعَذَابِ مُشْتَرِكُوْنَ ۟
Faʹinnahum Yawmaʹiẓiñ fil ʻAẓaabi mushtarikoon.
ئهو ڕۆژه بهڕاستی ههموویان له سزاو ئازاردا هاوبهشن، ههروهک له دنیادا هاوکار بوون.
Verse 37:34
اِنَّا كَذٰلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِیْنَ ۟
ʹInnaa kaẓaalika nafʻalu bil-mujrimeen.
ئێمه بێگومان ئاوا دهکهین به گوناهکار و تاوانباران.
Verse 37:35
اِنَّهُمْ كَانُوْۤا اِذَا قِیْلَ لَهُمْ لَاۤ اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُۙ یَسْتَكْبِرُوْنَ ۟ۙ
ʹInnahum kaanooo ʹiẓaa q̣eela lahum ˹Laaa ʹilaaha ʹillal laahu˺ yastakbiroon,
ئهوانه کاتی خۆی که پێیان دهوترا: هیچ خوایهک نیه جگه له (الله) سهریان بادهدا و فوویان دهکرده خۆیان و فیزیان دهکرد...
Verse 37:36
وَیَقُوْلُوْنَ اَىِٕنَّا لَتَارِكُوْۤا اٰلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُوْنٍ ۟ؕ
Wa-yaq̣ooloona ʹaʹinnaa lataarikooo ʹaalihatinaa lishaaʻirim majnoon?
دهیانوت: ئێمه چۆن واز له خواکانمان دههێنین بۆ شاعیرێکی شێت؟!
Verse 37:37
بَلْ جَآءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِیْنَ ۟
Bal jaaaʹa bil-Ḥaq̣q̣i wa-ṣaddaq̣al mursaleen.
نهخێر، وانیه، بهڵکو ئهو حهق و ڕاستهقینهی هێناوه، ڕاستی پێغهمبهرانی پێش خویشی سهلماندووه.
Verse 37:38
اِنَّكُمْ لَذَآىِٕقُوا الْعَذَابِ الْاَلِیْمِ ۟ۚ
ʹInnakum laẓaaaʹiq̣ul ʻAẓaabil ʹAleem;
(مادهم ئێوه کاتی خۆی بڕواتان پێنهکرد) دهبێت سزای زۆر به ئێش بچێژن.
Verse 37:39
وَمَا تُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ ۟ۙ
Wa-maa tujzawna ʹillaa maa- kuñtum taʻmaloon;
تۆڵهتان لێ ناسهنرێت بهقهدهر ئهو کارو کردهوانه نهبێت کهکاتی خۆی ئهنجامتان دهدا.
Verse 37:40
اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِیْنَ ۟
ʹIllaa ʻibaadal laahil mukhlaṣeen.
(ئهوهی باسکرا حاڵی خوانهناسان بوو) بهڵام بهنده دڵسۆز و ههڵبژاردهکانی خوا (ئیمانداره بهڕێزهکان).
Verse 37:41
اُولٰٓىِٕكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُوْمٌ ۟ۙ
ʹUlaaaʹika lahum Rizq̣um maʻloom,
ئهوان ڕزق و ڕۆزی ئاشکرای زۆرو زهبهنده و دیاری کراویان پێشکهش دهکرێت (لهسهر سینی و دهفری زێڕ و زیو).
Verse 37:42
فَوَاكِهُ ۚ وَهُمْ مُّكْرَمُوْنَ ۟ۙ
Fawaakihu wa-hum mukramoon,
میوههاتی ههمهجۆر و ههمهچهشن، هاوڕێ لهگهڵ قهدرو ڕێزێکی بێ وێنهدا لهلایهن پهروهردگار و فریشتهکانهوه.
Verse 37:43
فِیْ جَنّٰتِ النَّعِیْمِ ۟ۙ
Fee Jannaatin Naʻeem,
له بهههشتی پڕ له نازو نیعمهتدا (بۆ ههمیشه دوور له پیری و نهخۆشی و ناخۆشی).
Verse 37:44
عَلٰی سُرُرٍ مُّتَقٰبِلِیْنَ ۟
ʻAlaa sururim mutaq̣aabileen:
ئهو بهختهوهرانه لهسهر کورسی و قهنهفه ڕازاوهکان بهرامبهر یهکتری دادهنیشن، (دیاره خوای گهوره دهیخاته دڵی ئیماندارانهوه بهتایبهتی ئهوانهی ناسیاوی یهکن، تا بهدیداری یهکتر شاد ببن و ناو بهناو یادی ژیانی دنیاو خهباتیان له پێناوی ئاینی خوادا بکهن).
Verse 37:45
یُطَافُ عَلَیْهِمْ بِكَاْسٍ مِّنْ مَّعِیْنٍ ۟ۙ
Yuṭaafu ʻalayhim̃ bikaʹsim mim maʻeen,
له پهرداخی تایبهتیدا شهرابی تایبهتیان بهسهردا دهگێڕن.
Verse 37:46
بَیْضَآءَ لَذَّةٍ لِّلشّٰرِبِیْنَ ۟ۚۖ
Bayḍaaaʹa laẓẓatillish shaaribeen,
شهرابهکه زۆر سپی و بهلهزهته بۆ ئهو کهسانهی که دهیخۆنهوه و نۆشی دهکهن.
Verse 37:47
لَا فِیْهَا غَوْلٌ وَّلَا هُمْ عَنْهَا یُنْزَفُوْنَ ۟
Laa- feehaa g̣awluñw walaa hum ʻanhaa yuñzafoon.
ئهو شهرابه نهدهبێته هۆی سهرئێشه و ئێڵنجدان، نه مهست و سهرخۆش و بێ هۆشیان دهکات (وهک شهرابه ناپوختهکانی دنیا).
Verse 37:48
وَعِنْدَهُمْ قٰصِرٰتُ الطَّرْفِ عِیْنٌ ۟ۙ
Wa-ʻiñdahum q̣aaṣiraatuṭ ṭarfi ʻeen,
له تهنیشتیانهوه حۆری چاوگهش دانیشتوون، جگه له هاوسهرانیان چاو بۆ کهسی تر ههڵنابڕن.
Verse 37:49
كَاَنَّهُنَّ بَیْضٌ مَّكْنُوْنٌ ۟
Kaʹannahunna bayḍum maknoon.
ههر دهڵێی هێلکهی کوڵاوی پاک کراو شاراوهن (کهس دهستی لێ نهداون).
Verse 37:50
فَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰی بَعْضٍ یَّتَسَآءَلُوْنَ ۟
Faʹaq̣bala baʻḍuhum ʻalaa baʻḍiñy yatasaaaʹaloon.
ئینجا ئیتر (ئهو بهختهوهرانه بهدهم عهیش و نۆشهوه) پرسیار له یهکتری دهکهن و (یادگارهکانیان له دنیادا باس دهکهن).
Verse 37:51
قَالَ قَآىِٕلٌ مِّنْهُمْ اِنِّیْ كَانَ لِیْ قَرِیْنٌ ۟ۙ
Q̣aala q̣aaaʹilum minhum ʹinnee kaana lee q̣areen,
یهکێکیان مۆڵهت دهخوازێت و دهڵێت: من بهڕاستی کاتی خۆی له دنیادا هاوهڵێکم ههبوو...
Verse 37:52
یَّقُوْلُ اَىِٕنَّكَ لَمِنَ الْمُصَدِّقِیْنَ ۟
Yaq̣oolu ʹa-ʹinnaka laminal muṣaddiq̣een?
زۆرجار دهیوت: تۆ بڕوا بو شتی وا دهکهیت؟!
Verse 37:53
ءَاِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَّعِظَامًا ءَاِنَّا لَمَدِیْنُوْنَ ۟
ʹA-ʹiẓaa mitnaa wa-kunnaa turaabañw waʻiz̤̣aaman ʹa-ʹinnaa lamadeenoon?
ئایا ئهگهر بووینه خاک و ئێسک ئێمه بهڕاست پاداشت دهدرێینهوه؟!
Verse 37:54
قَالَ هَلْ اَنْتُمْ مُّطَّلِعُوْنَ ۟
Q̣aala hal ʹañtum muṭṭaliʻoon?
پاشان ئیماندارهکه ڕوو بههاوهڵانی وتی: ئهرێ ئهوه ئێوه تهماشایهک ناکهن: بابزانین ئهو هاوهڵهم حاڵی چۆنه.
Verse 37:55
فَاطَّلَعَ فَرَاٰهُ فِیْ سَوَآءِ الْجَحِیْمِ ۟
Faṭṭalaʻa faraʹaahu fee sawaaaʹil Jaḥeem.
ههر که سهیرێکی کرد بینی وا له ناوهڕاستی دۆزهخدا گیری خواردووه...
Verse 37:56
قَالَ تَاللّٰهِ اِنْ كِدْتَّ لَتُرْدِیْنِ ۟ۙ
Q̣aala tallaahi ʹiñ kitta laturdeen!
ئهوسا پێی وت: بهخوا خهریکبوو منیش تیا بهریت، خهریک بوو منیش وهکو خۆت ههڵدێریت.
Verse 37:57
وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّیْ لَكُنْتُ مِنَ الْمُحْضَرِیْنَ ۟
Wa-lawlaa Niʻmatu Rabbee lakuñtu minal muḥḍareen!
خۆ ئهگهر نیعمهتی هیدایهتی پهروهردگارم نهبوایه، ئهوه منیش له ئاماده بووانی ناو دۆزهخ دهبووم.
Verse 37:58
اَفَمَا نَحْنُ بِمَیِّتِیْنَ ۟ۙ
ʹAfamaa naḥnu bimayyiteen,
ئینجا بهختهواران له خۆشیدا دهڵێن: ئێمه ئیتر نامرین، ژیانمان بهردهوامه....
Verse 37:59
اِلَّا مَوْتَتَنَا الْاُوْلٰی وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِیْنَ ۟
ʹIllaa mawtatanal ʹoolaa wa-maa naḥnu bimuʻaẓẓabeen?
جگه له مردنهکهی یهکهم جارمان، ئێمه ئیتر هیچ ئازار و ئهشکهنجهیهکیش ناچێژین.
Verse 37:60
اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیْمُ ۟
ʹInna haaẓaa lahuwal fawzul ʻaz̤̣eem!
بهڕاستی ئا ئهمهیه سهرکهوتن و سهرفرازی و بهختهوهری گهوره و بێ سنوور.
Verse 37:61
لِمِثْلِ هٰذَا فَلْیَعْمَلِ الْعٰمِلُوْنَ ۟
Limis̤li haaẓaa falyaʻmalil ʻaamiloon.
دهبا ئا بۆ ئهم بههشته، بۆ ئهم کامهرانیه، بۆ ئهم نازو نیعمهته بێ سنووره، ئهوانهی که کارو کۆشش دهکهن، با بۆ ئهم دهسکهوتانه بیکهن.
Verse 37:62
اَذٰلِكَ خَیْرٌ نُّزُلًا اَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّوْمِ ۟
ʹAẓaalika khayrun nuzulan ʹam Shajaratuz Zaq̣q̣oom?
باشه، ئایا ئهو بهههشت و نازو نیعمهته چاکه؟ یان درهختی ژهقنه بووت.
Verse 37:63
اِنَّا جَعَلْنٰهَا فِتْنَةً لِّلظّٰلِمِیْنَ ۟
ʹInnaa jaʻalnaahaa fitnatal liz̤̣z̤̣aalimeen.
ئێمه کردوومانه بههۆی ناخۆشی و ئازار بۆ ستهمکاران (ئهوانهی له دنیادا گاڵتهیان دههات و دهیانوت چۆن لهناو ئاگردا درهخت دهڕوێت؟!)
Verse 37:64
اِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِیْۤ اَصْلِ الْجَحِیْمِ ۟ۙ
ʹInnahaa shajaratuñ takhruju feee ʹaṣlil Jaḥeem:
بێگومان ئهوه درهختێکه له ناخی دۆزهخدایه و لهوێوه (لق و پۆپهکانی) بهههموو بهشهکانی دۆزهخدا بڵاوکردۆتهوه.
Verse 37:65
طَلْعُهَا كَاَنَّهٗ رُءُوْسُ الشَّیٰطِیْنِ ۟
Ṭalʻuhaa kaʹannahoo ruʹoosush shayaaṭeen:
بهروبوومهکهی دهڵێی سهلکهسهری شهیتانهکانه (له ناشرینی و بێ لهزهتیدا).
Verse 37:66
فَاِنَّهُمْ لَاٰكِلُوْنَ مِنْهَا فَمَالِـُٔوْنَ مِنْهَا الْبُطُوْنَ ۟ؕ
Faʹinnahum laʹaakiloona minhaa famaaliʹoona minhal buṭoon.
دۆزهخیهکان به ناچاری لێی دهخۆن، سکیانی لێ پڕ دهکهن.
Verse 37:67
ثُمَّ اِنَّ لَهُمْ عَلَیْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِیْمٍ ۟ۚ
S̤umma ʹinna lahum ʻalayhaa lashawbam min ḥameem.
لهوهودوا شلهمهنیهکی زۆر گهرم دهکهن بهسهریدا (بهزۆر دهرخواردیان دهدرێت).
Verse 37:68
ثُمَّ اِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَاۡاِلَی الْجَحِیْمِ ۟
S̤umma ʹinna marjiʻahum laʹilal Jaḥeem.
پاسان (دوای ئهوهی که تێریان خواردو تێریان خواردهوه!! به دهم شهق و تێههڵدان و سهرزهنیشتی فریشتهکانی دۆزهخهوه) بهزۆر دهگێڕدێنرهوه بۆ ناو دۆزهخ، (دیاره براون بۆ شوێنی تایبهتی خواردن و خواردنهوه!!)
Verse 37:69
اِنَّهُمْ اَلْفَوْا اٰبَآءَهُمْ ضَآلِّیْنَ ۟ۙ
ʹInnahum ʹalfaw ʹaabaaaʹahum ḍaaalleen;
ئهوانه کاتی خۆی باوو باپیرانی خۆیانیان بینی بهگومڕایی (بیریان نهکردهوه و کوێرانه شوێنیان کهوتن).
Verse 37:70
فَهُمْ عَلٰۤی اٰثٰرِهِمْ یُهْرَعُوْنَ ۟
Fahum ʻalaaa ʹaas̤aarihim yuhraʻoon!
(ئیتر بهبێ لێکدانهوه) ئهوانه بهشوێنیاندا بهتاڵۆکه و ههڵهداوان چوون (باوهڕیان به پێغهمبهران و ئیمانداران نهکرد).
Verse 37:71
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ اَكْثَرُ الْاَوَّلِیْنَ ۟ۙ
Wa-laq̣ad ḍalla q̣ablahum ʹaks̤arul ʹawwaleen;―
سوێند بهخوا بێگومان زۆربهی پێشینانیان ههر گومڕا بوون (چونکه دڵڕهق بوون و ئامادهی بیستنی ڕاستی نهبوون).
Verse 37:72
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا فِیْهِمْ مُّنْذِرِیْنَ ۟
Wa-laq̣ad ʹarsalnaa feehim muñẓireen;―
ههرچهنده ئێمه بهڕاستی، پێغهمبهرانی بێدارکهرهوهمان بۆ ڕهوانه کردبوون (بهڵام زۆربهیان گاڵتهیان پێ دههات).
Verse 37:73
فَانْظُرْ كَیْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِیْنَ ۟ۙ
Fañz̤̣ur kayfa kaana ʻAaq̣ibatul muñẓareen,―
جا ئیتر تهماشابکه سهرنج بده، سهرئهنجامی بێدارکراوهکان چی بوو (چۆن به دۆزهخ پاداشت درانهوه!)
Verse 37:74
اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِیْنَ ۟۠
ʹIllaa ʻibaadal laahil mukhlaṣeen.
جگه له بهنده دڵسۆزو ههڵبژاردهکانی خوا (که ئهوان له دۆزهخ دوورن و به بهههشت شاد بوون).
Verse 37:75
وَلَقَدْ نَادٰىنَا نُوْحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِیْبُوْنَ ۟ؗۖ
Wa-laq̣ad naadaanaa Nooḥuñ falaniʻmal Mujeeboon,
بێگومان نوح هانا و هاواری بۆ هێناین، ئێمهیش چاکترین فریاد ڕهسێک بووین که بههانا و هاواریهوه چووین.
Verse 37:76
وَنَجَّیْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِیْمِ ۟ؗۖ
Wa-najjaynaahu wa-ʹahlahoo minal Karbil ʻAz̤̣eem,
خۆی و کهسوکاری باوهڕداریمان له تهنگانه گهورهکه ڕزگار کرد...
Verse 37:77
وَجَعَلْنَا ذُرِّیَّتَهٗ هُمُ الْبٰقِیْنَ ۟ؗۖ
Wa-jaʻalnaa ẓurriyyatahoo humul baaq̣een.
جا تهنها ههر ئهوهی ئهویشمان هێشتهوه (که ببنه هۆی ئاوهدانکردنهوهی زهوی سهر لهنوێ).
Verse 37:78
وَتَرَكْنَا عَلَیْهِ فِی الْاٰخِرِیْنَ ۟ؗۖ
Wa-taraknaa ʻalayhi fil ʹaakhireen:
ههروهها بهسهرهاتی ئهومان هێشتهوه بۆ نهوهکانی داهاتوو (تا پهندی لێوهربگرن).
Verse 37:79
سَلٰمٌ عَلٰی نُوْحٍ فِی الْعٰلَمِیْنَ ۟
Salaamun ʻalaa Nooḥiñ fil ʻaalameen!
سڵاو لهسهر نوح له لایهن سهرجهم ئیماندارانهوه له ههموو کات و شوێنێکدا.
Verse 37:80
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِی الْمُحْسِنِیْنَ ۟
ʹInnaa kaẓaalika najzil Muḥsineen.
بهڕاستی ئێمه ئا بهو شێوهیه پاداشتی چاکهکاران دهدهینهوه (یادیان دههێڵینهوه).
Verse 37:81
اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِیْنَ ۟
ʹInnahoo min ʻibaadinal Muʹmineen.
بهڕاستی ئهو لهبهنده ئیماندارهکانی ئێمهیه.
Verse 37:82
ثُمَّ اَغْرَقْنَا الْاٰخَرِیْنَ ۟
S̤umma ʹag̣raq̣nal ʹaakhareen.
لهوهودوا ئهوانی ترمان نوقمی زریان کرد.
Verse 37:83
وَاِنَّ مِنْ شِیْعَتِهٖ لَاِبْرٰهِیْمَ ۟ۘ
Wa-ʹinna miñ Sheeʻatihee laʹIbraaheem.
بێگومان له شوێنکهوته و پهیڕهوانی نوح - ئیبراهیم - ه (سهلامی خوایان لێ بێت).
Verse 37:84
اِذْ جَآءَ رَبَّهٗ بِقَلْبٍ سَلِیْمٍ ۟
ʹIẓ jaaaʹa Rabbahoo biq̣albiñ saleem.
کاتێک ڕووی کرده پهروهردگاری، به پیر بانگهوازیهوه چوو، بهدڵێکی پڕ له ئیمان و یهک خواناسیهوه.
Verse 37:85
اِذْ قَالَ لِاَبِیْهِ وَقَوْمِهٖ مَاذَا تَعْبُدُوْنَ ۟ۚ
ʹIẓ q̣aala liʹabeehi wa-q̣awmihee maaẓaa taʻbudoon?
ڕۆژێک به باوکی و قهومی و هۆزهکهی وت: باشه، ئهوه ئێوه چی دهپهرستن؟!
Verse 37:86
اَىِٕفْكًا اٰلِهَةً دُوْنَ اللّٰهِ تُرِیْدُوْنَ ۟ؕ
ʹAʹifkan ʹaalihatañ doonal laahi tureedoon?
ئایا شتی دهست ههڵبهسته دهکهنه خواو له جیاتی پهروهردگار دهتانهوێت بیپهرستن؟!
Verse 37:87
فَمَا ظَنُّكُمْ بِرَبِّ الْعٰلَمِیْنَ ۟
Famaa z̤̣annukum̃ bi-Rabbil ʻAalameen?
باشه، ئاخر ئێوه، چ گومانێکتان ههیه له پهروهردگاری جیهانیان؟!
Verse 37:88
فَنَظَرَ نَظْرَةً فِی النُّجُوْمِ ۟ۙ
Fanaz̤̣ara naz̤̣ratañ fin Nujoom,
(ئهوسا چاوی ههڵبڕی بۆ ئاسمان و) تهماشایهکی ئهستێرهکانی کرد، (له ساخی بیروبۆچوونیان).
Verse 37:89
فَقَالَ اِنِّیْ سَقِیْمٌ ۟
Faq̣aala ʹinnee saq̣eem!
(دیاره که سبهی جهژنیان بووه و دهعوهتی حهزرهتی ئیبراهیمیشیان کردووه، ئهمیش حهزی نهکردووه و بێزاربووه بۆیه) وتی: من نهخۆشم.
Verse 37:90
فَتَوَلَّوْا عَنْهُ مُدْبِرِیْنَ ۟
Fatawallaw ʻanhu mudbireen.
ئهوانیش بهجێیان هێشت و ڕۆیشتن.
Verse 37:91
فَرَاغَ اِلٰۤی اٰلِهَتِهِمْ فَقَالَ اَلَا تَاْكُلُوْنَ ۟ۚ
Faraag̣a ʹilaaa ʹaalihatihim faq̣aala ʹalaa taʹkuloon?...
ئهوسا به پهنهانی چوو بۆ لای بتهکانیان و وتی: ئهوه ناخۆن؟ (دیاره خۆراکیان بۆ بتهکان داناوه!)
Verse 37:92
مَا لَكُمْ لَا تَنْطِقُوْنَ ۟
Maa- lakum laa- tañṭiq̣oon?
ئهوسا هاواری له بتهکان کردوو، به توڕهییهوه پێی وتن: ئهوه بۆ ڵاڵن؟! بۆ قسهیهکی ژیرانه ناکهن؟!
Verse 37:93
فَرَاغَ عَلَیْهِمْ ضَرْبًا بِالْیَمِیْنِ ۟
Faraag̣a ʻalayhim ḍarbam bilyameen.
ئینجا تێیان کهوت، بهدهستی ڕاستی پیادهماڵین و دهیشکاندن.
Verse 37:94
فَاَقْبَلُوْۤا اِلَیْهِ یَزِفُّوْنَ ۟
Faʹaq̣balooo ʹilayhi yaziffoon.
دوایی بت پهرستان گهڕانهوه و بینیان خواکانیان تێکوپێک شکاون، بهپهله و شڵهژاوییهوه هاتن بۆ ئیبراهیم...!!
Verse 37:95
قَالَ اَتَعْبُدُوْنَ مَا تَنْحِتُوْنَ ۟ۙ
Q̣aala ʹataʻbudoona maa- tanḥitoon?
ئهویش پێی وتن: باشه، ئایا ئهو پهیکهرانهی خۆتان دایدهتاشن، دهیپهرستن؟!
Verse 37:96
وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُوْنَ ۟
Wallaahu khalaq̣akum wa-maa taʻmaloon!
لهکاتێکدا خوا بهدیهێنهری ئێوهیش و ئهم بتانهشه که دروستتان کردوون (نهشیانتوانی بهرگری له خۆیان بکهن!!).
Verse 37:97
قَالُوا ابْنُوْا لَهٗ بُنْیَانًا فَاَلْقُوْهُ فِی الْجَحِیْمِ ۟
Q̣aalub noo lahoo bun-yaanañ faʹalq̣oohu fil Jaḥeem!
کهچی بیریان نهکردهوه لهو بهڵگه بههێزانهوه، وتیان: شوێنێک دروست بکهن و ئاگری تێدا بکهنهوه و ئیبراهیمی تێ فڕێ بدهن (با بسوتێت و لهناو بچێت).
Verse 37:98
فَاَرَادُوْا بِهٖ كَیْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَسْفَلِیْنَ ۟
Faʹaraadoo bihee kaydañ fajaʻalnaahumul ʹasfaleen!
ئهوان ویستیان پیلانێکی بۆ دروست بکهن، ئێمه ئهوانمان تێکشکاند و ڕیسوامان کردن.
Verse 37:99
وَقَالَ اِنِّیْ ذَاهِبٌ اِلٰی رَبِّیْ سَیَهْدِیْنِ ۟
Wa-q̣aala ʹinnee ẓaahibun ʹilaa Rabbee sayahdeen!
ئینجا ئیبراهیم وتی: من بهڕاستی ئێوه به جێ دههێڵم و دهڕۆم بهرهو ڕهزامهندی پهروهردگارم، له ئاییندهشدا بهردهوام ڕێنموویم دهکات.
Verse 37:100
رَبِّ هَبْ لِیْ مِنَ الصّٰلِحِیْنَ ۟
Rabbi hab lee minaṣ Ṣaaliḥeen!
(ئهوسا کۆچی کرد)، لهو ڕێگهو بانهدا داوای لهخوا کردو وتی: پهروهردگارا نهوهیهکی چاک و پاکم پێ ببهخشه.
Verse 37:101
فَبَشَّرْنٰهُ بِغُلٰمٍ حَلِیْمٍ ۟
Fabashsharnaahu big̣ulaamin ḥaleem.
ئێمهش مژدهی کوڕێکی به ئارام و خۆگرو ژیرمان پێبهخشی که -ئیسماعیل- ه.
Verse 37:102
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْیَ قَالَ یٰبُنَیَّ اِنِّیْۤ اَرٰی فِی الْمَنَامِ اَنِّیْۤ اَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرٰی ؕ قَالَ یٰۤاَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ؗ سَتَجِدُنِیْۤ اِنْ شَآءَ اللّٰهُ مِنَ الصّٰبِرِیْنَ ۟
Falammaa balag̣a maʻahus saʻya q̣aala yaa-bunayya ʹinneee ʹaraa fil manaami ʹanneee ʹaẓbaḥuka fañz̤̣ur maaẓaa taraa! Q̣aala yaaaʹabatif ʻal maa- tuʹmar: satajiduneee ʹiñ shaaa ʹallaahu minaṣ Ṣaabireen!
کاتێک ئهو کوڕه کهوته دهروماڵ لهگهڵیدا بهیانیهک پێی وت: کوڕم شیرینم بێگومان من دهمبینی له خهونمدا که تۆ سهردهبڕم، تۆ دهڵێی چی؟ ڕات چۆنه؟! (کوڕی چاک و خواناس و خۆگر بهزمانی شیرین) وتی: بابهگیان ههر فهرمانێکت پێ دراوه جێبهجێی بکه، دهمبینیت ئهگهر خوا حهز بکات، خوابیهوێت، له ئارامکاران دهبم.
Verse 37:103
فَلَمَّاۤ اَسْلَمَا وَتَلَّهٗ لِلْجَبِیْنِ ۟ۚ
Falammaaa ʹaslamaa wa-tallahoo liljabeen,
کاتێک ههردووکیان تهسلیمی فهرمانی پهروهردگار بوون، ئیبراهیم، ئیسماعیلی به ڕوودا خسته سهر خاک بۆ ئهوهی سهری ببڕێت.
Verse 37:104
وَنَادَیْنٰهُ اَنْ یّٰۤاِبْرٰهِیْمُ ۟ۙ
Wa-naadaynaahu ʹañy YaaaʹIbraaheem!
ئێمهش بانگمان لێکرد: ئهی ئیبراهیم!!
Verse 37:105
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْیَا ۚ اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِی الْمُحْسِنِیْنَ ۟
Q̣ad ṣaddaq̣tar ruʹyaa! ʹInnaa kaẓaalika najzil Muḥsineen.
بهڕاستی خهوهکهت هێنایه دی، ئێمه ههر ئاوا پاداشتی چاکهکاران دهدهینهوه (له تاقی کردنهوهکاندا سهریان دهخهین، چونکه لێبڕاون).
Verse 37:106
اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْبَلٰٓؤُا الْمُبِیْنُ ۟
ʹInna haaẓaa lahuwal balaaaʹul mubeen.
بهڕاستی ئهمه خۆی تاقیکردنهوهیهکی ئاشکراو ڕوونه.
Verse 37:107
وَفَدَیْنٰهُ بِذِبْحٍ عَظِیْمٍ ۟
Wa-fadaynaahu biẓibḥin ʻaz̤̣eem:
ئێمهش قۆچێکی گهورهمان کرده قوربانی ئیسماعیل تا له جیاتی ئهودا سهری ببڕێت.
Verse 37:108
وَتَرَكْنَا عَلَیْهِ فِی الْاٰخِرِیْنَ ۟ۖ
Wa-taraknaa ʻalayhi fil ʹaakhireen:
پاشان ئێمه لهناو گهلان و نهوهکانی داهاتوودا ناوی ئیبراهیممان هێشتهوه.
Verse 37:109
سَلٰمٌ عَلٰۤی اِبْرٰهِیْمَ ۟
Salaamun ʻalaaa ʹIbraaheem!
سڵاو و دروود و ڕێز لهسهر ئیبراهیم.
Verse 37:110
كَذٰلِكَ نَجْزِی الْمُحْسِنِیْنَ ۟
Kaẓaalika najzil Muḥsineen.
ئێمه ئا بهو شێوهیه پاداشتی چاکهکاران دهدهینهوه...
Verse 37:111
اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِیْنَ ۟
ʹInnahoo min ʻIbaadinal Muʹmineen.
بهڕاستی ئهمیش لهبهنده ئیماندارهکانی ئێمهیه...
Verse 37:112
وَبَشَّرْنٰهُ بِاِسْحٰقَ نَبِیًّا مِّنَ الصّٰلِحِیْنَ ۟
Wa-bashsharnaahu biʹIsḥaaq̣a Nabiyyam minaṣ Ṣaaliḥeen.
مژدهی هاتنه دنیای - ئیسحاق - یشمان پێبهخشی، که ئهویش پێغهمبهرێکه له چاکان.
Verse 37:113
وَبٰرَكْنَا عَلَیْهِ وَعَلٰۤی اِسْحٰقَ ؕ وَمِنْ ذُرِّیَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَّظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ مُبِیْنٌ ۟۠
Wa-baaraknaa ʻalayhi wa-ʻalaaa ʹIsḥaaq̣: wa-miñ ẓurriyyatihimaa muḥsinuñw waz̤̣aalimul linafsihee mubeen.
خێرو بهرهکهتمان ڕژاند بهسهر ئیبراهیم و بهسهرئیسحاقدا و لهنهوهی ههردووکیان، واته: ئیسماعلیل و ئیسحاق چاکان و پاکان، ههروهها ئهو کهسانهش پهیدادهبن بهروونی ستهم له خۆیان دهکهن.
Verse 37:114
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلٰی مُوْسٰی وَهٰرُوْنَ ۟ۚ
Wa-laq̣ad manannaa ʻalaa Moosaa wa-Haaroon.
بهڕاستی ئێمه نازو نیعمهتی خۆمانمان ڕژاند بهسهر موسا و هاروون (ههردووکیانمان ههڵبژارد بۆ پێغهمبهرایهتی).
Verse 37:115
وَنَجَّیْنٰهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِیْمِ ۟ۚ
Wa-najjaynaahumaa wa-q̣awmahumaa minal Karbil ʻAz̤̣eem;
ههردووکیان و قهومهکهشیانمان له تهنگانه گهورهکه ڕزگارکرد (له غهرق بوون و خنکان).
Verse 37:116
وَنَصَرْنٰهُمْ فَكَانُوْا هُمُ الْغٰلِبِیْنَ ۟ۚ
Wa-naṣarnaahum fakaanoo humul g̣aalibeen.
سهرکهوتنمان پێبهخشین بهسهر دوژمنهکانیاندا، ههر ئهوانیش زاڵ بوون.
Verse 37:117
وَاٰتَیْنٰهُمَا الْكِتٰبَ الْمُسْتَبِیْنَ ۟ۚ
Wa-ʹaataynaahumal kitaabal mustabeen;
پاشان تهوراتمان پێبهخشین که ڕوونکهرهوهی ههموو شتێکه، (تا پهیڕهویی بکهن).
Verse 37:118
وَهَدَیْنٰهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیْمَ ۟ۚ
Wa-hadaynaahumaṣ Ṣiraaṭal Mustaq̣eem.
ههروهها ڕێنموویی ههردووکیانمان کرد بۆ ڕێگه و ڕێبازی ڕاست و دروست (تا قهومهکهیان سهرفراز بکهن).
Verse 37:119
وَتَرَكْنَا عَلَیْهِمَا فِی الْاٰخِرِیْنَ ۟ۙ
Wa-taraknaa ʻalayhimaa fil ʹaakhireen:
ناوبانگی خێریانمان له نهوهکانی داهاتوودا هێشتهوه (که ههتا دنیایه بهڕێزهوه ناویان ببرێت).
Verse 37:120
سَلٰمٌ عَلٰی مُوْسٰی وَهٰرُوْنَ ۟
Salaamun ʻalaa Moosaa wa-Haroon!
سڵاو و دروود و ڕێز لهسهر موسا و هاروون (له لایهن پهروهردگاری مهزن و بهڕێزهوه).
Verse 37:121
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِی الْمُحْسِنِیْنَ ۟
ʹInnaa kaẓaalika najzil Muḥsineen.
بێگومان ئێمه، ئا بهو شێوهیه پاداشتی چاکهکاران دهدهینهوه (له دنیاو قیامهتدا ڕێزدارن).
Verse 37:122
اِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِیْنَ ۟
ʹInnahumaa min ʻibaadinal Muʹmineen.
بهڕاستی ههردووکیان له بهنده ئیماندارهکانی ئێمه بوون (ئهرکی سهرشانی خۆیان به چاکی ئهنجامدا).
Verse 37:123
وَاِنَّ اِلْیَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِیْنَ ۟ؕ
Wa-ʹinna ʹIlyaasa laminal mursaleen.
بێگومان - ئیلیاس - یش له دهستهی پێغهمبهران و ڕهوانه کراوانه (له لایهن ئێمهوه).
Verse 37:124
اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖۤ اَلَا تَتَّقُوْنَ ۟
ʹIẓ q̣aala liq̣awmiheee ʹalaa tattaq̣oon?
ئهوکاته ئهویش به قهوم و گهلهکهی خۆی وت: ئهوه ناکرێت خواناس بن؟ ئهوه بۆ لهخوا ناترسن؟!
Verse 37:125
اَتَدْعُوْنَ بَعْلًا وَّتَذَرُوْنَ اَحْسَنَ الْخَالِقِیْنَ ۟ۙ
ʹAtadʻoona taẓaroona Baʻlañwwa ʹAḥsanal Khaaliq̣een,―
ئایا ئێوه هاناو هاوارو نزا بۆ - بهعل - دهبهن (بتێکی گهوره بوو دهیانپهرست) وه واز له خواپهرستی دههێنن لهکاتێکدا ئهو زاته چاکترینی دروستکارهکانه.
Verse 37:126
اللّٰهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ اٰبَآىِٕكُمُ الْاَوَّلِیْنَ ۟
ʹAllaaha Rabbakum wa-Rabba ʹaabaaaʹikumul ʹawwaleen?
که - الله - یه، پهروهردگارتانه، پهروهردگاری باو و باپیرانی دێرینیشتانه (ئهوه بۆ بیرێک ناکهنهوه)؟!
Verse 37:127
فَكَذَّبُوْهُ فَاِنَّهُمْ لَمُحْضَرُوْنَ ۟ۙ
Fakaẓẓaboohu faʹinnahum lamuḥḍaroon,―
کهچی ئهوان بڕوایان پێ نهکرد، کهوابوو بێگومان ئهوان ئامادهکراون بۆ دۆزهخ.
Verse 37:128
اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِیْنَ ۟
ʹIllaa ʻibaadal laahil mukhlaṣeen.
جگه له بهنده دڵسۆزو ههڵبژاردهکانی خوا.
Verse 37:129
وَتَرَكْنَا عَلَیْهِ فِی الْاٰخِرِیْنَ ۟ۙ
Wa-taraknaa ʻalayhi fil ʹaakhireen:
ئینجا ناوبانگی خێری ئیلیاسمان له نهوهکانی داهاتوودا هێشتهوه.
Verse 37:130
سَلٰمٌ عَلٰۤی اِلْ یَاسِیْنَ ۟
Salaamun ʻalaaa ʹIlyaaseen!
سڵاو و دروود و ڕێز لهسهر ئیلیاسین بێت.
Verse 37:131
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِی الْمُحْسِنِیْنَ ۟
ʹInnaa kaẓaalika najzil Muḥsineen.
ئێمه بهڕاستی بهو شێوهیه پاداشتی چاکهکاران دهدهینهوه.
Verse 37:132
اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِیْنَ ۟
ʹInnahoo min ʻIbaadinal Muʹmineen.
بێگومان ئهویش له بهنده ئیماندارهکانی ئێمهیه.
Verse 37:133
وَاِنَّ لُوْطًا لَّمِنَ الْمُرْسَلِیْنَ ۟ؕ
Wa-ʹinna Looṭal laminal mursaleen.
بهڕاستی -ڵوط - یش له پێغهمبهرانه.
Verse 37:134
اِذْ نَجَّیْنٰهُ وَاَهْلَهٗۤ اَجْمَعِیْنَ ۟ۙ
ʹIẓ najjaynaahu wa-ʹahlahooo ʹajmaʻeen,
کاتی خۆی ئهو و ههموو کهس و کاریمان ڕزگار کرد.
Verse 37:135
اِلَّا عَجُوْزًا فِی الْغٰبِرِیْنَ ۟
ʹIllaa ʻajoozañ fil g̣aabireen:
بێجگه له پیرهژنێک (بێ باوهڕ بوو بهردهوام گرفتی بۆ پێش دههێنا) لهناومان برد.
Verse 37:136
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْاٰخَرِیْنَ ۟
S̤umma dammarnal ʹaakhareen.
پاشان ههمووانمان تهفرو تونا کرد.
Verse 37:137
وَاِنَّكُمْ لَتَمُرُّوْنَ عَلَیْهِمْ مُّصْبِحِیْنَ ۟ۙ
Wa-ʹinnakum latamurroona ʻalayhim muṣbiḥeen―
بێگومان ئێوه ههموو بهیانیهک دهڕۆن بهسهر شوێنهوارهکانیاندا.
Verse 37:138
وَبِالَّیْلِ ؕ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ۟۠
Wa-billayli ʹafalaa taʻq̣iloon?
ههروهها له شهویشدا (ههندێک جار لهوێوه تێدهپهڕن) ئایا ئهوه ژیریتان ناخهنه کارو بیرێک ناکهنهوه (چیمان بهسهر هێنان؟!!)
Verse 37:139
وَاِنَّ یُوْنُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِیْنَ ۟ؕ
Wa-ʹinna Yoonusa laminal mursaleen.
بهڕاستی - یونس - یش له پێغهمبهرانه.
Verse 37:140
اِذْ اَبَقَ اِلَی الْفُلْكِ الْمَشْحُوْنِ ۟ۙ
ʹIẓ ʹabaq̣a ʹilal fulkil mashḥoon.
کهچی ڕای کرد بهرهو کهشتیه پڕ له کهلوپهل و خهڵکهکه...
Verse 37:141
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ الْمُدْحَضِیْنَ ۟ۚ
Fasaahama fakaana minal mudḥaḍeen:
ئهوسا بهناچاری بهشداری قورعهی کرد، له ڕیزی ئهوانهدا بوو کهله قورعهکهدا سهرنهکهوتن...
Verse 37:142
فَالْتَقَمَهُ الْحُوْتُ وَهُوَ مُلِیْمٌ ۟
Faltaq̣amahul Ḥootu wa-huwa muleem.
ئینجانهههنگێک قووتی دا، لهکاتێکدا که شایانی سهرزهنشت و گلهیی بوو (چونکه پێش ئهوهی خوا مۆڵهتی بدات قهومهکهی بهجێهێشت).
Verse 37:143
فَلَوْلَاۤ اَنَّهٗ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِیْنَ ۟ۙ
Falawlaaa ʹannahoo kaana minal musabbiḥeen,
خۆ ئهگهر لهو کهسانه نهبوایه که تهسبیحات و یادی خوا دهکهن و نهیوتایه (لا اله الا انت سبحانك انی کنت من الظالمین): پهروهردگارا هیچ خوایهک نیه جگه له تۆ، پاکی و بێگهردی و ستایش شایستهی تۆیه و من له ستهمکارانم.
Verse 37:144
لَلَبِثَ فِیْ بَطْنِهٖۤ اِلٰی یَوْمِ یُبْعَثُوْنَ ۟ۚ
Lalabis̤a fee baṭniheee ʹilaa Yawmi yubʻas̤oon.
ئهوه دهمایهوه له سکی نهههنگهکهدا تا ڕۆژێک که ههمووان زیندوو دهکرێنهوه.
Verse 37:145
فَنَبَذْنٰهُ بِالْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِیْمٌ ۟ۚ
Fanabaẓnaahu bilʻaraaaʹi wa-huwa saq̣eem.
لهوهودوا فڕێماندایه چۆڵیهکی بێ گژوگیاو درهختهوه بێ هێز و ماندوو نهخۆش.
Verse 37:146
وَاَنْۢبَتْنَا عَلَیْهِ شَجَرَةً مِّنْ یَّقْطِیْنٍ ۟ۚ
Wa-ʹambatnaa ʻalayhi shajaratam miñy yaq̣ṭeen.
ئینجا ڕووهکی کولهکهی گهورهمان بۆ پێگهیاندن (که گهڵاکانی پان و گهورهیه و مێش و مهگهنزێکی ناکهون).
Verse 37:147
وَاَرْسَلْنٰهُ اِلٰی مِائَةِ اَلْفٍ اَوْ یَزِیْدُوْنَ ۟ۚ
Wa-ʹarsalnaahu ʹilaa miʹati ʹalfin ʹaw yazeedoon.
ئینجا گهڕانمانهوه و ڕهوانهمهن کرد به پێغهمبهرایهتی بۆ لای سهد ههزار کهس و زیاتریش دهبن (که قهومهکهیهتی).
Verse 37:148
فَاٰمَنُوْا فَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰی حِیْنٍ ۟ؕ
Faʹaamanoo famattaʻnaahum ʹilaa ḥeen.
ئهوسا ههموویان ئیمان و باوهڕیان هێنا، ئێمهش ژیانێکی خۆشمان بۆ فهراههم هێنان تا کاتێکی دیاریکراو.
Verse 37:149
فَاسْتَفْتِهِمْ اَلِرَبِّكَ الْبَنَاتُ وَلَهُمُ الْبَنُوْنَ ۟ۙ
Fastaftihim ʹa-li-Rabbikal banaatu wa-lahumul banoon?―
ئهی پێغهمبهر ڕاپرسیان لێ بکه: ئایا ڕاسته! که کچان شایستهی پهروهردگارت بن و کوڕان شایستهی خۆیان بێت؟! (ههڵبهته کوڕو کچ ههردوو بهدیهێنراوی خوان، پێوهر تهنها تهقوایه، بهڵام قورئان دهیهوێت بهبیرو بۆچوونی خۆیان، پووچهڵی بهڵگهکهیان دهر بخات، کاتێ که وتویانه: فریشتهکان کچی جوانن له حاڵێکدا ئهوان کچ بهچاوی سووک تهماشا دهکهن و بهکهمی دهزانن، ئهی بۆچی بۆ خوای پهروهردگار که له ههموو ئهو بیروباوهڕه چهوتانه دووره ڕهوای دهبینن؟)
Verse 37:150
اَمْ خَلَقْنَا الْمَلٰٓىِٕكَةَ اِنَاثًا وَّهُمْ شٰهِدُوْنَ ۟
ʹAm khalaq̣nal malaaaʹikata ʹinaas̤añw Wahum shaahidoon?
ئایا مهگهر فریشتهکانمان به مێینه درووست کردووه و لهو کاتهدا ئهوان لهوێ بوون؟!
Verse 37:151
اَلَاۤ اِنَّهُمْ مِّنْ اِفْكِهِمْ لَیَقُوْلُوْنَ ۟ۙ
ʹAlaaa ʹinnahum min ʹifkihim layaq̣ooloon:
ئاگادار بن!! بهڕاستی ئهوانه ههندێک له درۆ و بوختانیان ئهوهیه که دهڵێن:
Verse 37:152
وَلَدَ اللّٰهُ ۙ وَاِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ۟
Waladal laahu wa-ʹinnahum lakaaẓiboon!
خوا منداڵی بووه!! بهڕاستی و بێگومان ئهوانه زۆر درۆزنن.
Verse 37:153
اَصْطَفَی الْبَنَاتِ عَلَی الْبَنِیْنَ ۟ؕ
ʹAṣṭafal banaati ʻalal baneen?
ئایا مهگهر کچانی ههڵبژاردووه که بیکات به نهوهی خۆی وه ڕێزی داون بهسهر کوڕاندا؟!!
Verse 37:154
مَا لَكُمْ ۫ كَیْفَ تَحْكُمُوْنَ ۟
Maa- lakum Kayfa taḥkumoon?
ئایا چیتانه و چۆن بڕیاری بێ بهڵگهی وا دهدهن.
Verse 37:155
اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ ۟ۚ
ʹAfalaa taẓakkaroon?
ئایا بیرێک ناکهنهوه؟ (لهم قسه بێ سهروبهنانه؟! لهم تۆمهته ناماقوڵانه؟!).
Verse 37:156
اَمْ لَكُمْ سُلْطٰنٌ مُّبِیْنٌ ۟ۙ
ʹAm lakum sulṭaanum mubeen?
ئایا مهگهر بهڵگه و شتێکی بههێز و ئاشکراتان بهدهستهوهیه (بۆ ئهم قسه حهلهق و مهلهقانه).
Verse 37:157
فَاْتُوْا بِكِتٰبِكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِیْنَ ۟
Faʹtoo bi-Kitaabikum ʹiñ kuñtum ṣaadiq̣een!
ئادهی: کوا کتێبتان، کوا بهڵگهتان ئهگهر ئێوه ڕاست دهکهن بیهێننه مهیدان.
Verse 37:158
وَجَعَلُوْا بَیْنَهٗ وَبَیْنَ الْجِنَّةِ نَسَبًا ؕ وَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ اِنَّهُمْ لَمُحْضَرُوْنَ ۟ۙ
Wa-jaʻaloo baynahoo wa-baynal Jinnati nasabaa: wa-laq̣ad ʻalimatil Jinnatu ʹinnahum lamuḥḍaroon!
(لهلایهکی ترهوه کافرهکان) خزمایهتیان بڕیار داوه لهنێوان زاتی پهروهردگار و پهریهکاندا، سوێن بهخوا پهریهکانیش چاک زانیویانه که ئاماده دهکرێن (بۆ لێپرسینهوه و محاسهبه ئهگهر ئاوا خزمایهتیهک ههبێت چۆن دادگای دهکرێن؟!).
Verse 37:159
سُبْحٰنَ اللّٰهِ عَمَّا یَصِفُوْنَ ۟ۙ
Subḥaanal laahi ʻammaa yaṣifoon!
پاکی و بێگهردی بۆ خوای گهوهره، دهربارهی ئهو شتانهی که ئهوان باسی ئهکهن و ئهو قسه بێ جێیانهی دهیکهن بهرامبهر به خوا.
Verse 37:160
اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِیْنَ ۟
ʹIllaa ʻIbaadal laahil mukhlaṣeen.
بهڵام بهنده دڵسۆزو ههڵبژاردهکانی خوا (لهو گوفتارو بۆچونه خوارو خێچانه دوورن).
Verse 37:161
فَاِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ ۟ۙ
Faʹinnakum wa-maa taʻbudoon―
ئهی بێ باوهران بهڕاستی ئێوه و ئهوهش دهیپهرستن.
Verse 37:162
مَاۤ اَنْتُمْ عَلَیْهِ بِفٰتِنِیْنَ ۟ۙ
Maaa ʹañtum ʻalayhi bifaatineen,
ناتوانن کهسی پێ گومڕاو و سهرلێشێواو بکهن و له خوای دوور بخهنهوه.
Verse 37:163
اِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِیْمِ ۟
ʹIllaa man huwa ṣaalil Jaḥeem!
مهگهر ئهو کهسهی نیشتهجێی ناو دۆزهخه.
Verse 37:164
وَمَا مِنَّاۤ اِلَّا لَهٗ مَقَامٌ مَّعْلُوْمٌ ۟ۙ
Wa-maa minnaaa ʹillaa lahoo maq̣aamum maʻloom;
فریشتهکان دهڵێن: کهسمان نی یه شوێنی دیاریکراوی خۆی نهبێت.
Verse 37:165
وَّاِنَّا لَنَحْنُ الصَّآفُّوْنَ ۟ۚ
Wa-ʹinnaa lanaḥnuṣ ṣaaaffoon;
بهڕاستی ئێمه ههر ههمومان به ڕیز وهستاوین (ئامادهی فهرمانین).
Verse 37:166
وَاِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُوْنَ ۟
Wa-ʹinnaa lanaḥnul musabbiḥoon!
دووباره دهڵێن: ئیمه ههموو دهم سهرگهرمی تهسبیحات و ستایشی خوای میهرهبانین.
Verse 37:167
وَاِنْ كَانُوْا لَیَقُوْلُوْنَ ۟ۙ
Wa-ʹiñ kaanoo layaq̣ooloon,
ههرچهنده هاوهڵگهڕان پێش ڕهوانه کردنی پێغهمبهر دهیان وت:
Verse 37:168
لَوْ اَنَّ عِنْدَنَا ذِكْرًا مِّنَ الْاَوَّلِیْنَ ۟ۙ
Law ʹanna ʻiñdanaa Ẓikram minal ʹawwaleen,
ئهگهر ئێمهش کتێبێکی ئاسمانیمان وهک پێشووهکان بۆ بهاتایه...
Verse 37:169
لَكُنَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِیْنَ ۟
Lakunnaa ʻIbaadal laahil mukhlaṣeen!
ئێمهیش دهبووینه بهنده دڵسۆزو چاکهکانی خوای گهوره.
Verse 37:170
فَكَفَرُوْا بِهٖ فَسَوْفَ یَعْلَمُوْنَ ۟
Fakafaroo bihee fasawfa yaʻlamoon!
کهچی که قورئانمان ڕهوانه کرد بڕوایان پێ نهکرد، سهرئهنجام خۆیان دهبیننهوه (چیان بهسهر دههێنین).
Verse 37:171
وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِیْنَ ۟ۚۖ
Wa-laq̣ad sabaq̣at Kalimatunaa liʻIbaadinal mursaleen;
سوێن بهخوا بێگومان بڕیاری ئێمه بۆ بهنده فرستاده و پێغهمبهرهکانمان (ههر زوو دهرچووه)...
Verse 37:172
اِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُوْرُوْنَ ۪۟
ʹInnahum lahumul mañṣooroon,
که بهدڵنیایی، ههر ئهوان سهرکهوتوو سهرفراز دهبن.
Verse 37:173
وَاِنَّ جُنْدَنَا لَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ ۟
Wa-ʹinna juñdanaa lahumul g̣aaliboon.
سهربازه ئیماندارهکانیشمان ههر دهسهڵات دهگرنه دهست و زاڵ دهبن.
Verse 37:174
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتّٰی حِیْنٍ ۟ۙ
Fatawalla ʻanhum ḥattaa ḥeen,
جارێ تا ماوهیهک خۆت بگره و گویان پێ مهده.
Verse 37:175
وَّاَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ یُبْصِرُوْنَ ۟
Wa-ʹabṣirhum fasawfa yubṣiroon!
تۆ سهرئهنجامی لاری و خوانهناسینیان بخهره بهرچاو، له ئایندهدا خۆیان دهبیننهوه.
Verse 37:176
اَفَبِعَذَابِنَا یَسْتَعْجِلُوْنَ ۟
ʹAfabiʻaẓaabinaa yastaʻjiloon?
ئایا ئهوانه پهلهیانه که زوو سزاو تۆڵهی ئێمه ڕووبهڕوویان ببێت و یهخهیان پێ بگرێت؟!
Verse 37:177
فَاِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَآءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِیْنَ ۟
Faʹiẓaa nazala bisaaḥatihim fasaaaʹa ṣabaaḥul muñẓareen!
(قووڕ بهسهریان خاک بهدامانیان) کاتێک که سزاو تۆڵهی ئێمه دادهبهزێته مهیدانیان، ئای که بهربهیانیهکی سامناکه بۆ بێدار کراوهکان.
Verse 37:178
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتّٰی حِیْنٍ ۟ۙ
Wa-tawalla ʻanhum ḥattaa ḥeen,
تۆ تا ماوهیهک مۆڵهتیان بده و گوێیان پێ مهده.
Verse 37:179
وَّاَبْصِرْ فَسَوْفَ یُبْصِرُوْنَ ۟
Wa-ʹabṣir fasawfa yubṣiroon!
ڕاستیهکان بخهره بهرچاو، سهرئهنجام خۆیان ئهبیننهوه.
Verse 37:180
سُبْحٰنَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُوْنَ ۟ۚ
Subḥaana Rabbika Rabbil ʻIzzati ʻammaa yaṣifoon!
پاکی و بێگهردی بۆ پهروهردگارت، پهروهردگاری خاوهن دهسهڵات، لهوهی که ئهوانه دهیدهنه پاڵ ئهو زاته بێ هاوهڵ و هاوتایه.
Verse 37:181
وَسَلٰمٌ عَلَی الْمُرْسَلِیْنَ ۟ۚ
Wa-Salaamun ʻalal mursaleen!
سڵاو دروودیش لهسهر ههموو پێغهمبهران و سهرجهم فرستادهکانی خوا.
Verse 37:182
وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِیْنَ ۟۠
Wal-Ḥamdu lillaahi Rabbil ʻAalameen.
سوپاس و ستایشیش بۆ خوا، پهروهردگاری ههموو جیهانان ههمیشه و بهردهوام.