Surah Al-Ankabut
Surah Al-Ankabut (The Spider) is Surah 29 of the Holy Quran, a Meccan Surah with 69 verses, available here in Kurdish.
Verse 29:1
الٓمّٓ ۟ۚ
ʹAlif-Laaam-Meeem.
سهرنجی سهرهتای سوورهتی (البقره) بده.
Verse 29:2
اَحَسِبَ النَّاسُ اَنْ یُّتْرَكُوْۤا اَنْ یَّقُوْلُوْۤا اٰمَنَّا وَهُمْ لَا یُفْتَنُوْنَ ۟
ʹAḥasiban naasu ʹañy yutrakooo ʹañy yaq̣oolooo ʹaamannaa Wahum laa- yuftanoon?
ئایا خهڵكی وایانزانیوه، وازیان لێدههێنرێت و پشتگوێ دهخرێن كه بڵێن ئیمان و باوهڕمان هێناوه، لهكاتێكدا ئهوان تاقی نهكرێنهوه و تووشی سزا و ئازار نهكرێن؟
Verse 29:3
وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِیْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَیَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِیْنَ صَدَقُوْا وَلَیَعْلَمَنَّ الْكٰذِبِیْنَ ۟
Wa-laq̣ad fatannal laẓeena miñ q̣ablihim falayaʻlamannal laahul laẓeena ṣadaq̣oo wa-la-yaʻlamannal kaaẓibeen.
سوێند بهخوا بێگومان ئێمه ئهوانهی پێش ئهمانمان تاقیكردۆتهوه به جۆرهها شێوه، تا خوای گهوره (له جیهانی واقیعدا) ئهوانهی ڕاستیان كردووه بیانناسێت و دهركهون، ههروهها درۆزنهكانیش دهبێت بناسێت و دهركهون.
Verse 29:4
اَمْ حَسِبَ الَّذِیْنَ یَعْمَلُوْنَ السَّیِّاٰتِ اَنْ یَّسْبِقُوْنَا ؕ سَآءَ مَا یَحْكُمُوْنَ ۟
ʹAm ḥasibal laẓeena yaʻmaloonas sayyiʹaati ʹañy yasbiq̣oonaa? Saaaʹa maa- yaḥkumoon!
ئایا ئهوانهی خراپه و نادروستی دهكهن وادهزانن كه له دهستمان دهردهچن و دهرباز دهبن؟! ئای چهنده خراپه ئهو بڕیارهی كه دهیدهن.
Verse 29:5
مَنْ كَانَ یَرْجُوْا لِقَآءَ اللّٰهِ فَاِنَّ اَجَلَ اللّٰهِ لَاٰتٍ ؕ وَهُوَ السَّمِیْعُ الْعَلِیْمُ ۟
Mañ Kaana yarjoo liq̣aaa ʹallaahi faʹinna ʹAjalal laahi laʹaat; wa-Huwas Sameeʻul ʻAleem.
ئهوهی كه ئاواتهخوازه بهدیداری خوا شاد ببێت، با دڵنیابێت كهكاتی دیاریكراوی خواو ساتی سهرهمهرگ ههر دێت (تا بهدیداری شاد ببێت)، ئهو خوایه زۆر بیسهره( بهگوفتاری بهندهكانی) و زانایه بهحاڵیان.
Verse 29:6
وَمَنْ جَاهَدَ فَاِنَّمَا یُجَاهِدُ لِنَفْسِهٖ ؕ اِنَّ اللّٰهَ لَغَنِیٌّ عَنِ الْعٰلَمِیْنَ ۟
Wa-mañ jaahada faʹinnamaa yujaahidu linafsih; ʹinnal laaha la-G̣aniyyun ʻanil ʻaalameen.
ئهوهش كه ههوڵ دهدات و كۆشش دهكات له پێناوی گهیاندی ئاینی خوادا; بێگومان قازانج و سوودی ههوڵ و كۆششهكهی ههر بۆ خۆیهتی، چونكه بهڕاستی خوا بێ نیازه له ههموو خڵكی. ( بهڵام له قیامهتدا ئهو زاته زۆر سوپاسگوزاری ئهو كهسانهیه كه ههوڵ و كۆششیان داوه له پێناوی ئاینهكهیدا ).
Verse 29:7
وَالَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَیِّاٰتِهِمْ وَلَنَجْزِیَنَّهُمْ اَحْسَنَ الَّذِیْ كَانُوْا یَعْمَلُوْنَ ۟
Wallaẓeena ʹaamanoo wa-ʻamiluṣ ṣaaliḥaati lanukaffiranna ʻanhum sayyiʹaatihim wa-lanajziyannahum ʹaḥsanal laẓee kaanoo yaʻmaloon.
ئهوانهی كه ئیمان و باوهریان هێناوه و كار و كردهوه چاكهكانیان ئهنجام داوه، بهڕاستی ههڵه وگوناههكانیان دهسڕینهوه و بهچاكتر لهوهی كه دهیانكرد پاداشتیان دهدهینهوه.
Verse 29:8
وَوَصَّیْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَیْهِ حُسْنًا ؕ وَاِنْ جَاهَدٰكَ لِتُشْرِكَ بِیْ مَا لَیْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ؕ اِلَیَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ ۟
Wa-waṣṣaynal ʹiñsaana biwaalidayhi ḥusnaa: wa-ʹiñ jaahadaaka litushrika bee maa- laysa laka bihee ʻilmuñ falaa tuṭiʻhumaa. ʹIlayya marjiʻukum faʹunabbiʹukum̃ bimaa kuñtum taʻmaloon.
ئێمه فهرمانمانداوه به ئادهمیزاد كه چاكرهفتار بێت لهگهڵ دایك و باوكیدا، خۆ ئهگهر زۆریان لێكردیت تا هاوهڵ و هاوبهشم بۆ بریار بدهیت، بێ ئهوهی زانست و زانیاریت ههبێت دهربارهی، ئهوه ملكهچیان مهبه و بهگوێیان مهكه، دڵنیاش بن كه گهڕانهوهتان بۆ لای منه، ئهو كاته ئاگادارتان دهكهمهوه لهو كردهوانهی كه ئهنجامتان دهدا.
Verse 29:9
وَالَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِی الصّٰلِحِیْنَ ۟
Wallaẓeena ʹaamanoo wa-ʻamiluṣ ṣaaliḥaati lanudkhilannahum fiṣ Ṣaaliḥeen.
جا ئهوانهی كه ئیمان و باوهریان هێناوه و كار و كردهوه چاكهكانیان ئهنجام داوه، ئهوه بێگومان دهیانخهینه ڕیزی چاكهكارانهوه.
Verse 29:10
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ یَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ فَاِذَاۤ اُوْذِیَ فِی اللّٰهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذَابِ اللّٰهِ ؕ وَلَىِٕنْ جَآءَ نَصْرٌ مِّنْ رَّبِّكَ لَیَقُوْلُنَّ اِنَّا كُنَّا مَعَكُمْ ؕ اَوَلَیْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِمَا فِیْ صُدُوْرِ الْعٰلَمِیْنَ ۟
Wa-minan naasi mañy yaq̣oolu ʹaamannaa billaahi faʹiẓaaa ʹooẓiya fil laahi jaʻala fitnatan naasi kaʻAẓaabil laah! Wa-laʹiñ jaaaʹa naṣrum mir Rabbika layaq̣oolunna ʹinnaa kunnaa maʻakum! ʹA-walaysal laahu biʹaʻlama bimaa fee ṣudooril ʻaalameen?
ههندێك لهخاڵكی ههن كه دهڵێن: باوهڕمان بهخوا هێناوه، جا كاتێك یهكێك لهوانه له بهر خواو له پێناوی خوادا تووشی ئازار و ناخۆشی كرا، وادهزانێت سزاو ئهشكهنجهی خهڵكی وهك سزای خوا وایه ( وهك چۆن له دۆزهخدا پهشیمانه لێرهش بههۆی ئهشكهنجهی خهڵكیهوه له دینپهشیمان دهبێتهوه )، بهڕاستی ئهگهر پهروهردگارت سهركهوتنێكی بهخشی، دوورووهكان بهگهرمی دهڵێن خۆ ئێمهش بێگومان هاوكارتان بووین، مهگهر خوا خۆی نازانێت چی حهشاردراوه له دهروونی ههموو خهڵكیدا ( بهتایبهت له دڵی ئهو جۆره كهسانهدا )؟
Verse 29:11
وَلَیَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَلَیَعْلَمَنَّ الْمُنٰفِقِیْنَ ۟
Wa-la-yaʻlamannal laahul laẓeena ʹaamanoo wa-la-yaʻlamannal Munaafiq̣een.
سوێند بێت، خوا ئاگاداره بهوانهی باوهڕیان هێناوه، ههروهها بهوانهش كه دووڕوون ( جیایان دهكاتهوه ).
Verse 29:12
وَقَالَ الَّذِیْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِیْنَ اٰمَنُوا اتَّبِعُوْا سَبِیْلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطٰیٰكُمْ ؕ وَمَا هُمْ بِحٰمِلِیْنَ مِنْ خَطٰیٰهُمْ مِّنْ شَیْءٍ ؕ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ۟
Wa-q̣aalal laẓeena kafaroo lillaẓeena ʹaamanut tabiʻoo sabeelanaa walnaḥmil khaṭaayaakum. Wa-maa hum̃ biḥaamileena min khaṭaayaahum miñ shayʹ; ʹinnahum lakaaẓiboon!
ئهوانهی كه بێ باوهربوون وتیان بهوانهی كه باوهڕیان هێناوه: وهرن شوێنی ڕێبازی ئێمه بكهون ( ئهگهر شوێنكهوتنی ڕێبازی ئێمه ههڵه بێت ) ئهوه گوناهتان به ئهستۆی ئێمه، ئهڵبهته ئهوانه له قیامهتدا ناتوانن هیچ گوناهو تاوانێكی ئهوان بگرنه ئهستۆ، بهڕاستی ئهوانه ههر درۆدهكهن و درۆزنن.
Verse 29:13
وَلَیَحْمِلُنَّ اَثْقَالَهُمْ وَاَثْقَالًا مَّعَ اَثْقَالِهِمْ ؗ وَلَیُسْـَٔلُنَّ یَوْمَ الْقِیٰمَةِ عَمَّا كَانُوْا یَفْتَرُوْنَ ۟۠
Wa-la-yaḥmilunna ʹas̤q̣aalahum wa-ʹas̤q̣aalam maʻa ʹas̤q̣aalihim, wa-la-yusʹalunna Yawmal Q̣iyaamati ʻammaa kaanoo yaftaroon.
سوێند بهخوا سهرئهنجام گوناهی سهنگینی خۆیان و ئهو كهسانهش كه گومڕایان كردوون دهبێته سهرباریان، له ڕۆژی قیامهتیشدا پرسیاریان لێدهكرێت لهو درۆو دهلهسهو تهڵهكهبازییهی كه ههڵیاندهبهست.
Verse 29:14
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰی قَوْمِهٖ فَلَبِثَ فِیْهِمْ اَلْفَ سَنَةٍ اِلَّا خَمْسِیْنَ عَامًا ؕ فَاَخَذَهُمُ الطُّوْفَانُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ ۟
Wa-laq̣ad ʹarsalnaa Nooḥan ʹilaa q̣awmihee falabis̤a feehim ʹalfa sanatin ʹillaa khamseena ʻaamaa; faʹakhaẓahumuṭ Ṭoofaanu wa-hum z̤̣aalimoon.
سوێند به خوا ئێمه - نوح - مان ڕهوانه كرد بۆ سهر قهوم و هۆزهكهی، ههزار ساڵ پهنجا كهم لهناویاندا مایهوه، سهرئهنجام لافاو و زریان ههموویانی پێچایهوه له كاتێكدا ئهوان ستهمكار بوون.
Verse 29:15
فَاَنْجَیْنٰهُ وَاَصْحٰبَ السَّفِیْنَةِ وَجَعَلْنٰهَاۤ اٰیَةً لِّلْعٰلَمِیْنَ ۟
Faʹañjaynaahu wa-ʹAṣḥaabas Safeenati wa-jaʻalnaahaaa ʹAayatal lilʻAalameen!
ئهو كاته ئیتر ئهومان ڕزگاركرد هاوڕێ لهگهڵ ههموو سهرنشینهكانی كهشتیهكهدا و ئهو ڕووداو و كهشتیهمان كرده بهڵگه و نیشانه بۆ ههموو لایهك و ههموو نهوهكان.
Verse 29:16
وَاِبْرٰهِیْمَ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاتَّقُوْهُ ؕ ذٰلِكُمْ خَیْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ۟
Wa-ʹIbraaheema ʹiẓ q̣aala liq̣awmihiʻ budul laaha wattaq̣ooh. Ẓaalikum khayrul lakum ʹiñ kuñtum taʻlamoon!
باسی ئیبراهیمیش بكه كه كاتی خۆی به قهوم و هۆزی خۆی وت: تهنها خوا بپهرستن و ههر لهو بترسن، ئهو بیروباوهڕه چاك و پهسهند و خێردارتره بۆتان، ئهگهر بزانن و تێبگهن.
Verse 29:17
اِنَّمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا وَّتَخْلُقُوْنَ اِفْكًا ؕ اِنَّ الَّذِیْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا یَمْلِكُوْنَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوْا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوْهُ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ؕ اِلَیْهِ تُرْجَعُوْنَ ۟
ʹInnamaa taʻbudoona miñ doonil laahi ʹaws̤aanañwwa takhluq̣oona ʹifkaa. ʹInnal laẓeena taʻbudoona miñ doonil laahi laa- yamlikoona lakum rizq̣añ fabtag̣oo ʻiñdal laahir rizq̣a waʻbudoohu washkuroo lah. ʹIlayhi turjaʻoon.
بهڕاستی ئهو شتانهی كه لهجیاتی خوا دهیانپهستن تهنها بت و پهیكهرن، ئێوه بوختان و شتی نابهجێ دروست دهكهن، بێگومان ئهو شتانهی كه لهجیاتی خوا دهیانپهرستن خاوهنی هیچ ڕزق و ڕۆزیهك نین بۆ ئێوه، كهواته ههر داوای ڕزق و ڕۆزی له خوا بكهن، ههر ئهویش بپهرستن، ههر سوپاسگوزاری ئهو بن، بۆ لای ئهویش دهبرێنهوه.
Verse 29:18
وَاِنْ تُكَذِّبُوْا فَقَدْ كَذَّبَ اُمَمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ؕ وَمَا عَلَی الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِیْنُ ۟
Wa-ʹiñ tukaẓẓiboo faq̣ad kaẓẓaba ʹumamum miñ q̣ablikum. Wa-maa ʻalar rasooli ʹillal balaag̣ul mubeen.
خۆ ئهگهر ئێوه ئهم پهیامه بهدرۆ دهزانن (وهنهبێت یهكهم هۆزو گهل بن كه لهبهرامبهری پهیامی خواوه ههڵوێستتان ئاوا ناڕهوا بێت) ئهوه بهڕاستی گهلانێكی پێش ئێوهش پهیامی خوایان بهدرۆ دهزانی، پێعهمبهریش تهنها گهیاندن و ڕوونكردنهوهی ئاشكرا ئهركی سهرشانێتی و هیچی تر.
Verse 29:19
اَوَلَمْ یَرَوْا كَیْفَ یُبْدِئُ اللّٰهُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیْدُهٗ ؕ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَی اللّٰهِ یَسِیْرٌ ۟
ʹA-walam yaraw kayfa yubdiʹul laahul khalq̣a s̤umma yuʻeeduh? ʹInna ẓaalika ʻalal laahi yaseer.
ئایا ئهوه سهرنجیان نهداوه چۆن خوا له سهرهتاوه دروستكراوان بهدی دههێنێت و پاشان دووبارهی دهكاتهوه، بێگومان ئهو شتانه بۆ خوا زۆر ساده و ئاسانه.
Verse 29:20
قُلْ سِیْرُوْا فِی الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَیْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ یُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَ ؕ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَیْءٍ قَدِیْرٌ ۟ۚ
Q̣ul seeroo fil ʹarḍi fañz̤̣uroo kayfa badaʹal khalq̣a s̤ummal laahu yuñshiʹun nashʹatal ʹAakhirah: ʹInnal laaha ʻalaa kulli shayʹiñ Q̣adeer.
(ئهی پێغهمبهر(ص) پێیان بڵێ: با بگهرێن به زهویدا، تهماشا بكهن و سهرنج بدهن چۆن ئهو زاته دروستكراوانی بهدیهێناوه، لهوهودواش ههر خوا سهر لهنوێ بهرپایان دهكاتهوه ( به شێوهو شێوازێكی تر ئاسمانهكان و زهوی و ئێمهش دههێنێتهوه كایه) بهڕاستی خوا دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێكدا ههیه.
Verse 29:21
یُعَذِّبُ مَنْ یَّشَآءُ وَیَرْحَمُ مَنْ یَّشَآءُ ۚ وَاِلَیْهِ تُقْلَبُوْنَ ۟
Yuʻaẓẓibu mañy yashaaaʹu wa-yarḥamu mañy yashaaaʹ, wa-ʹilayhi tuq̣laboon.
ههندێك جار، سزای ئهو كهسانه دهدات كه خوا بیهوێت و شایستهی سزان و سۆزو میهرهبانی خۆیشی دهنوێنێت بۆ ئهوانهی كه دهیوێت و باوهڕدارن، سهرئهنجامیش ههر بۆ لای ئهو زاته دهبرێنهوه.
Verse 29:22
وَمَاۤ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِیْنَ فِی الْاَرْضِ وَلَا فِی السَّمَآءِ ؗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِیٍّ وَّلَا نَصِیْرٍ ۟۠
Wa-maaa ʹañtum̃ bimuʻjizeena fil ʹarḍi wa-laa fis samaaaʹi wa-maa lakum miñ doonil laahi miñw waliyyiñw walaa naṣeer.
(ئهی گرۆی ئادهمیزاد) ئێوه ناتوانن خوا دهسهوسان بكهن، نه له زهویدا نه له ئاسماندا، كهسیش نیهجگه له خوا پشتیوانتان بێت و فریاتان بكهوێت (ئهگهر ڕێگهی چهوت و نادروست بگرن).
Verse 29:23
وَالَّذِیْنَ كَفَرُوْا بِاٰیٰتِ اللّٰهِ وَلِقَآىِٕهٖۤ اُولٰٓىِٕكَ یَىِٕسُوْا مِنْ رَّحْمَتِیْ وَاُولٰٓىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِیْمٌ ۟
Wallaẓeena kafaroo biʹAayaatil laahi wa-Liq̣aaaʹiheee ʹulaaaʹika yaʹisoo mir raḥmatee wa-ʹulaaaʹika lahum ʻAẓaabun ʹaleem.
ئهوانهی كه بڕوایان نیه بهئایهت و فهرمانهكانی خواو بهدیدار ئامادهبوونی بهردهم بارهگاكهی (بۆ لێپر سینهوه) ئا ئهوانه (خوا دهفهرموێت) له میهرهبانی من نائومێدن و ئهوانه سزای زۆر بهئێش بۆیان ئامادهیه.
Verse 29:24
فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖۤ اِلَّاۤ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِ ؕ اِنَّ فِیْ ذٰلِكَ لَاٰیٰتٍ لِّقَوْمٍ یُّؤْمِنُوْنَ ۟
Famaa kaana jawaaba q̣awmiheee ʹillaaa ʹañ q̣aaluq̣ tuloohu ʹaw ḥarriq̣oohu faʹañjaahul laahu minan Naar. ʹInna fee ẓaalika laʹAayaatil liq̣awmiñy yuʹminoon.
وهڵامی قهوم و هۆزهكهی ئیبراهیم تهنها ئهوه بوو وتیان: بیكوژن یان بیسوتێنن بهڵام خوا له ئاگرهكه ڕزگاری كرد، بێگومان ئا لهو پێشهاتهدا نیشانه و بهڵگهی زۆر ههیه بۆ ئهو كهسانهی كه ئیمان و باوهڕ دههێنن.
Verse 29:25
وَقَالَ اِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا ۙ مَّوَدَّةَ بَیْنِكُمْ فِی الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا ۚ ثُمَّ یَوْمَ الْقِیٰمَةِ یَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَّیَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضًا ؗ وَّمَاْوٰىكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِّنْ نّٰصِرِیْنَ ۟ۗۙ
Wa-q̣aala ʹinnamat takhaẓtum miñ doonil laahi ʹaws̤aanam mawaddata baynikum fil ḥayaatid dunyaa; s̤umma yawmal Q̣iyaamati yakfuru baʻḍukum̃ bibaʻḍiñw wayalʻanu baʻḍukum̃ baʻḍaa; wa-maʹwaakumun Naaru wa-maa lakum min naaṣireen.
لهوهودوا پێی وتن: بهڕاستی ئهوهی ئێوه لهجیاتی خوا دهتان پهرست تهنها بت و پهیكهرن، لهبهرخاتری یهكتر و ڕێزدانانتان بۆ یهكتره له ژیانی دنیادا، دواجار له ڕۆژی قیامهتدا یهكتر كافردهكهن و یهخهی یهكتر دهگرن، ههندێكیشتان نهفرین له ههندێكی ترتان دهكهن، سهرهنجامیش شوێن و جێگهی دیاریكراوتان ناو ئاگره، ڕزگار كهریشتان نی یه.
Verse 29:26
فَاٰمَنَ لَهٗ لُوْطٌ ۘ وَقَالَ اِنِّیْ مُهَاجِرٌ اِلٰی رَبِّیْ ؕ اِنَّهٗ هُوَ الْعَزِیْزُ الْحَكِیْمُ ۟
Faʹaamana lahoo Looṭ. Wa-q̣aala ʹinnee muhaajirun ʹilaa Rabbee; ʹinnahoo Huwal ʻAzeezul Ḥakeem.
ئینجا - لوط - باوهڕی پێ هێنا، ئیبراهیم دوای ئهوهی كه نائومێد بوو له قهومهكهی وتی: بهڕاستی من ئیتر كۆچ دهكهم بۆلای پهروهردگارم ( بۆ ئهو شوێنهی كه ئهو بۆم دیاری دهكات ) چونكه بهڕاستی ئهو زاتێكی زۆر به دهسهڵات و دانایه.
Verse 29:27
وَوَهَبْنَا لَهٗۤ اِسْحٰقَ وَیَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِیْ ذُرِّیَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَیْنٰهُ اَجْرَهٗ فِی الدُّنْیَا ۚ وَاِنَّهٗ فِی الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِیْنَ ۟
Wa-wahabnaa lahooo ʹIs-ḥaaq̣a wa-Yaʻq̣ooba wa-jaʻalnaa fee ẓurriyyatihin Nubuwwata wal-Kitaaba wa-ʹaataynaahu ʹajrahoo fid dunyaa; wa-ʹinnahoo fil ʹAakhirati laminaṣ Ṣaaliḥeen:
پاشان ئیسحاقمان پێبهخشی و یهعقوبیشمان به ئیسحاق بهخشی و پێغهمبهرایهتیمان كرده كاڵای باڵای نهوهكانی، كتێبه ئاسمانهكانیشمان بۆ ناردن، ههر له دنیادا پاداشتمان دایهوه، ئهو بهڕاستی لهقیامهتیشدا له ڕیزی پیاوچاكاندایه.
Verse 29:28
وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖۤ اِنَّكُمْ لَتَاْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ ؗ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِیْنَ ۟
Wa-Looṭan ʹiẓ q̣aala liq̣awmiheee ʹinnakum lataʹtoonal faaḥishata maa- sabaq̣akum̃ bihaa min ʹaḥadim minal ʻAalameen.
یادی ( لوط ) یش بكه كاتێك بهقهومهكهی وت: ئێوه بهڕاستی تاوانێكی گهوره دهكهن، ئێوه گوناهێكی ناشیرین ئهنجام دهدهن، هیچ كهس بهر له ئێوه بهكاری وا ههڵنهساوه!!!
Verse 29:29
اَىِٕنَّكُمْ لَتَاْتُوْنَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُوْنَ السَّبِیْلَ ۙ۬ وَتَاْتُوْنَ فِیْ نَادِیْكُمُ الْمُنْكَرَ ؕ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖۤ اِلَّاۤ اَنْ قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِیْنَ ۟
ʹAʹinnakum lataʹtoonar rijaala wa-taq̣ṭaʻoonas sabeel? Wa-taʹtoona fee naadeekumul muñkar? Famaa kaana jawaaba q̣awmiheee ʹillaaa ʹañ q̣aaluʹ tinaa biʻAẓaabil laahi ʹiñ kuñta minaṣ ṣaadiq̣een.
ئایه ئێوه بهڕاستتانه نێربازی دهكهن و ڕێگا بهخهڵكی دهگرن و له یانهكهتانداكاری نا بهجێ و ناشیرین و نادروست ئهنجام دهدهن؟! كهچی وهڵامی قهومی ( بهدخوو ) تهنها ئهوهبوو كه وتیان: ئادهی كوا سزاو تۆڵهی خوا، ئهگهر تۆ ڕاست دهكهیت؟! بۆمان بیهێنهوه؟
Verse 29:30
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِیْ عَلَی الْقَوْمِ الْمُفْسِدِیْنَ ۟۠
Q̣aala Rabbiñ ṣurnee ʻalal q̣awmil mufsideen!
( لوط دوعای لێكردن ) وتی: پهروهردگاره، سهركهوتنم پێ ببهخشه بهسهر ئهم قهومهی كه تۆوی خراپه دهچینن.
Verse 29:31
وَلَمَّا جَآءَتْ رُسُلُنَاۤ اِبْرٰهِیْمَ بِالْبُشْرٰی ۙ قَالُوْۤا اِنَّا مُهْلِكُوْۤا اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْیَةِ ۚ اِنَّ اَهْلَهَا كَانُوْا ظٰلِمِیْنَ ۟ۚۖ
Wa-lammaa jaaaʹat Rusulunaaa ʹIbraaheema bil-bushraa q̣aalooo ʹinnaa muhlikooo ʹahli haaẓihil q̣aryah: ʹinna ʹahlahaa kaanoo z̤̣aalimeen.
جا كاتێك كه فریشتهكانمان گهیشتنه لای ئیبراهیم و مژدهی هاتنه دنیای ئیسحاقیان پێبهخشی، وتیان: بهڕاستی ئێمه لهناو بهری خهڵكی ئهم شارهین، چونكه بێگومان خهڵكهكهی زۆر ستهمكار بوون.
Verse 29:32
قَالَ اِنَّ فِیْهَا لُوْطًا ؕ قَالُوْا نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَنْ فِیْهَا ؗۥ لَنُنَجِّیَنَّهٗ وَاَهْلَهٗۤ اِلَّا امْرَاَتَهٗ ؗۗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِیْنَ ۟
Q̣aala ʹinna feeha Looṭaa. Q̣aaloo naḥnu ʹaʻlamu bimañ feehaa. Lanunajjiyannahoo wa-ʹahlahooo ʹillam raʹatahoo kaanat minal g̣aabireen!
ئیبراهیم وتی: ئاخر ( لوط ) لهوێیه، فریشتهكان وتیان: ئێمه چاكتر دهزانین كێی لێیه، دڵنیابه كه ئهوو خاوو خێزانی ڕزگار دهكهین جگه له هاوسهرهكهی كه له تیاچووان دهبێت.
Verse 29:33
وَلَمَّاۤ اَنْ جَآءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِیْٓءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالُوْا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ ۫ اِنَّا مُنَجُّوْكَ وَاَهْلَكَ اِلَّا امْرَاَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِیْنَ ۟
Wa-lammaaa ʹañ jaaaʹat Rusulunaa Looṭañ seeeʹa bihim wa-ḍaaq̣a bihim ẓarʻañw waq̣aaloo laa- takhaf wa-laa taḥzan: ʹinnaa munajjooka wa-ʹahlaka ʹillam raʹataka kaanat minal g̣aabireen.
جا كاتێك فریشتهكان گهیشتنه لای ( لوط )، به هاتنیان زۆر دڵتهنگ و غهمبار بوو، ( نهیدهزانی كه فریشتهن ) سهری دنیای لێ هاتهوه یهك، وتیان: مهترسهو غهمت نهبێت ( ئهوانه ناتوانن دهستدرێژی بكهنه سهر ئێمه، ئێمه فریشتهین ) بێگومان ئێمه ڕزگاركهری تۆو كهس و كارهكهتین جگه له هاوسهرهكهت، كه له تیاچووانه.
Verse 29:34
اِنَّا مُنْزِلُوْنَ عَلٰۤی اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْیَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَآءِ بِمَا كَانُوْا یَفْسُقُوْنَ ۟
ʹInnaa muñziloona ʻalaaa ʹahli Haaẓihil q̣aryati Rijzam minas samaaaʹi bimaa kaanoo yafsuq̣oon.
بهڕاستی ئێمه دابهزێنهری سزاو بهڵای ئاسمانین بهسهر خهڵكی ئهم شارهدا بههۆی ئهوهی كه دهردهچوون له فهرمانی خوا.
Verse 29:35
وَلَقَدْ تَّرَكْنَا مِنْهَاۤ اٰیَةً بَیِّنَةً لِّقَوْمٍ یَّعْقِلُوْنَ ۟
Wa-laq̣at taraknaa min-haaa ʹAayatam bayyinatal liq̣awmiñy yaʻq̣iloon.
سوێند بهخوا بهڕاستی سهرئهنجام ئاسهوارێكی ئاشكرامان ( لهشاری كاول و وێران ) بهجێههشت بۆ كهسانێك كه ژیر و هۆشمهند بن ( كه تێ بگهن و سهرنج بدهن ).
Verse 29:36
وَاِلٰی مَدْیَنَ اَخَاهُمْ شُعَیْبًا ۙ فَقَالَ یٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْیَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِی الْاَرْضِ مُفْسِدِیْنَ ۟
Wa-ʹilaa Madyana ʹakhaahum shuʻaybañ faq̣aala yaa-q̣awmiʻ budul laaha warjul Yawmal ʹAakhira wa-laa taʻs̤aw fil ʹarḍi mufsideen.
ههروهها شوعهیبمان ڕهوانه كرد بۆ ناو براكانی لهشاری مهدیهن، پێی وتن: ئهی قهوم و هۆزم تهنها خوا بپهرستن، به هیوای قیامهت و ئاییندهوه بژین و ترسی تهنگانهی ئهو ڕۆژهتان ههبێت، گوناهو تاوان و خراپه له سهر زهویدا ئهنجام مهدهن و مهچێنن ( چونكه زهوی بێ خاوهن نییه و ژیانتان تا سهر نیه ).
Verse 29:37
فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِیْ دَارِهِمْ جٰثِمِیْنَ ۟ؗ
Fakaẓẓaboohu faʹakhaẓathumur rajfatu faʹaṣbaḥoo fee daarihim jaas̤imeen.
له ئاكامدا خهڵكهكه بڕوایان پێنهكرد، ئیتر بومهلهرزهیهك دووچاریان بوو، ههر ههمویان لهماڵهكانیاندا بهچۆكدا هاتن و مردن (بوون به ژێر خاك و خۆڵهوه ).
Verse 29:38
وَعَادًا وَّثَمُوْدَاۡ وَقَدْ تَّبَیَّنَ لَكُمْ مِّنْ مَّسٰكِنِهِمْ ۫ وَزَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِیْلِ وَكَانُوْا مُسْتَبْصِرِیْنَ ۟ۙ
Wa-ʻAadañw Wa-S̤amooda waq̣at tabayyana lakum mim masaakinihim. Wa-zayyana lahumush Shayṭaanu ʹaʻmaalahum faṣaddahum ʻanis Sabeeli wa-kaanoo Mustabṣireen.
ههروهها ( عاد ) ی قهومی ( هود ) و ( ثمود ) ی قهومی ( صالح ) یشمان لهناو برد كه ئاشكرا بوو بۆتیاچوونیان له شوێنهواری كاولیانهوه، شهیتانیش كردهوهی نادروست و ناپهسندیانی بۆ ڕازاندبونهوه، له ڕێگا و ڕێبازی ڕاست و دروست وێڵی كردبوون، لهكاتێكدا ئهوان خاوهنی عهقڵ و بیر و هۆشیش بوون.
Verse 29:39
وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ ۫ وَلَقَدْ جَآءَهُمْ مُّوْسٰی بِالْبَیِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِی الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِیْنَ ۟ۚۖ
Wa-Q̣aaroona wa-Firʻawna wa-Haamaan: wa-laq̣ad jaaaʹahum Moosaa bil-Bayyinaati fastakbaroo fil ʹarḍi wa-maa kaanoo saabiq̣een.
قاروون و فیرعهون و هامانیشمان له ناوبرد، سوێند به خوا بێگومان موسا بهڵگهی زۆری بۆ هێنان، كهچی خۆیان زۆر بهگهوره دانا له زهویدا، سهرئهنجام نهیان توانی له سزاو تۆڵهی خوا خۆیان ڕزگار بكهن.
Verse 29:40
فَكُلًّا اَخَذْنَا بِذَنْۢبِهٖ ۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ اَرْسَلْنَا عَلَیْهِ حَاصِبًا ۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اَخَذَتْهُ الصَّیْحَةُ ۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْاَرْضَ ۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اَغْرَقْنَا ۚ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِیَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْۤا اَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُوْنَ ۟
Fakullan ʹakhaẓnaa biẓambih: faminhum man ʹarsalnaa ʻalayhi ḥaaṣibaa; wa-minhum man ʹakhaẓathuṣ Ṣayḥah; wa-minhum man khasafnaa bihil ʹarḍ: wa-minhum man ʹag̣raq̣naa: wa-maa kaanal laahu liyaz̤̣limahum wa-laakiñ kaanooo ʹañfusahum yaz̤̣limoon.
ئێمه ههر یهكێك یان ههر دهستهیهك له وانهمان به سزای تاوانی خۆی گهیاند، جا ههیان بوو بهرد بارانمان كرد، ههیان بوو دهنگ و سهدای به هێز لهناوی برد، ههیان بوو به ناخی زهویدا بردمانه خوارهوه، ههشیان بوو نوقمی دهریامان كرد، جا وه نهبێت خوا ستهمی لێ كردبن، بهڵك و خۆیان ستهمیان له خۆیان ده كرد.
Verse 29:41
مَثَلُ الَّذِیْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِیَآءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِ ۚۖ اِتَّخَذَتْ بَیْتًا ؕ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُیُوْتِ لَبَیْتُ الْعَنْكَبُوْتِ ۘ لَوْ كَانُوْا یَعْلَمُوْنَ ۟
Mas̤alul laẓeenat takhaẓoo miñ doonil laahi ʹawliyaaaʹa kamas̤alil ʻAñkaboot: ʹittakhaẓat baytaa! Wa-ʹinna ʹawhanal buyooti labaytul ʻAñkaboot. Law kaanoo yaʻlamoon.
نمونهی ئهوانهی جگه له خوای گهوره، كهسانێكی تر دهكهنه پشتیوانی خۆیان، وهك نمونهی جاڵجاڵۆكهیهك وایه كه ماڵێكی بۆخۆی سازكردبێت بهڕاستی لاوازترینی ههموو ماڵهكان، ماڵی جاڵجاڵۆكهیه ئهگهر سهرنجیان بدایه و تێبگهیشتنایه ( چونكه ماڵی جاڵجاڵۆكه نه بناغه و نه دیواری ههیه، نه سهرو دهرگا و پهنجهره، نه دهتوانێت بهرگهی با و باران و ڕوداوهكان بگرێت مێیهكهش نێرهكه له ناو دهبات دوای جووت بوون، پاشان بێچوهكانیش دایكیان له ناو دهبهن )!!!
Verse 29:42
اِنَّ اللّٰهَ یَعْلَمُ مَا یَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَیْءٍ ؕ وَهُوَ الْعَزِیْزُ الْحَكِیْمُ ۟
ʹInnal laaha yaʻlamu maa- yadʻoona miñ doonihee miñ shayʹ: wa-Huwal ʻAzeezul Ḥakeem.
بێگومان خوا خۆی چاكدهزانێت ئهوهی ئهو خهڵكه هاناو هاواری بۆ دهبهن له جیاتی ئهو، چهنده بێ دهسهڵاتن، چونكه ههر خۆی خاوهن دهسهڵاته و زۆریش دانایه ( لهو بوارهی كه بۆ تاقیكردنهوهی خهڵكی ڕهخساندویهتی ).
Verse 29:43
وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ ۚ وَمَا یَعْقِلُهَاۤ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ ۟
Wa-tilkal ʹAms̤aalu naḍribuhaa linnaasi wa-maa yaʻq̣iluhaaa ʹillal ʻAalimoon.
ئا ئهم نمونانه ئێمه دهیهێنینهوه بۆ خهڵكی، تهنها زانا و شارهزاكان تێی دهگهن و تێ دهفكرن.
Verse 29:44
خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّ ؕ اِنَّ فِیْ ذٰلِكَ لَاٰیَةً لِّلْمُؤْمِنِیْنَ ۟۠
Khalaq̣al laahus samaawaati wal-ʹarḍa bilḥaq̣q̣. ʹInna fee ẓaalika laʹAayatal lil-Muʹmineen.
ئاشكرایه خوا ئاسمانهكان و زهوی به ڕێك و پێكترین شێوه دروست كردووه، بهڕاستی ئا لهو كارهدا بهڵگه و نیشانهی تهواو ههیه بۆ ئیمانداران.
Verse 29:45
اُتْلُ مَاۤ اُوْحِیَ اِلَیْكَ مِنَ الْكِتٰبِ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ ؕ اِنَّ الصَّلٰوةَ تَنْهٰی عَنِ الْفَحْشَآءِ وَالْمُنْكَرِ ؕ وَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُ ؕ وَاللّٰهُ یَعْلَمُ مَا تَصْنَعُوْنَ ۟
ʹUtlu maaa ʹooḥiya ʹilayka minal Kitaabi wa-ʹaq̣imiṣ Ṣalaah: ʹinnaṣ Ṣalaata tanhaa ʻanil faḥshaaaʹi wal-muñkar; wa-la-Ẓikrul laahi ʹAkbar. Wal-laahu yaʻlamu maa- taṣnaʻoon.
ئهی پێغهمبهر ( ص ) ئهوهی بۆت ڕهوانه دهكرێت له قورئان بیخوێنهرهوه و نوێژیش بهچاكی ئهنجام بده، چونكه بهڕاستی نوێژ بهرههڵستی له گوناهو تاوان و نادروستی دهكات، بێگومان یادی خوا له ههموو شت گهورهتر و بهنرختره ( كه دهبێت له كاتی نوێژ و كاتی تریشدا بیر و هۆشی ئیماندار، دابگرێت ) و خوا خۆی زانایه به ههموو ئهو كار و كردهوانهی كه ئهنجامی دهدهن.
Verse 29:46
وَلَا تُجَادِلُوْۤا اَهْلَ الْكِتٰبِ اِلَّا بِالَّتِیْ هِیَ اَحْسَنُ ۖۗ اِلَّا الَّذِیْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ وَقُوْلُوْۤا اٰمَنَّا بِالَّذِیْۤ اُنْزِلَ اِلَیْنَا وَاُنْزِلَ اِلَیْكُمْ وَاِلٰهُنَا وَاِلٰهُكُمْ وَاحِدٌ وَّنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ ۟
Wa-laa tujaadilooo ʹAhlal Kitaabi ʹillaa billatee hiya ʹaḥsanu ʹillal laẓeena z̤̣alamoo minhum wa-q̣oolooo ʹaamannaa billaẓeee ʹuñzila ʹilaynaa wa-ʹuñzila ʹilaykum wa-ʹIlaahunaa wa-ʹIlaahukum Waaḥiduñwwa naḥnu lahoo Muslimoon.
گفتوگۆ و (مجادلـة) مهکهن لهگهڵ خاوهنی کتێبه ئاسمانیهکاندا مهگهر بهجوانترین شێوه نهبێت، جگه لهوانهیان که ستهمیان کردووه (ئهوه ڕهفتارتان له بهرامبهریانهوه دهبێت جیاواز بێت) پێشیان بڵێن: ئێمه باوهڕمان هێناوه بهوهی بۆ ئێمه و ئێوه دابهزێنراوه، خوای ئێمه و خوای ئێوه تهنها یهکێکه، ئێمه فهرمانبهرداری ئهو زاتهین.
Verse 29:47
وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنَاۤ اِلَیْكَ الْكِتٰبَ ؕ فَالَّذِیْنَ اٰتَیْنٰهُمُ الْكِتٰبَ یُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۚ وَمِنْ هٰۤؤُلَآءِ مَنْ یُّؤْمِنُ بِهٖ ؕ وَمَا یَجْحَدُ بِاٰیٰتِنَاۤ اِلَّا الْكٰفِرُوْنَ ۟
Wa-kaẓaalika ʹañzalnaaa ʹilaykal Kitaab. Fallaẓeena ʹaataynaahumul Kitaaba yuʹminoona bihee wa-min haaaʹulaaaʹi mañy yuʹminu bih: wa-maa yajḥadu biʹAayaatinaaa ʹillal kaafiroon.
ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) ههر به شێوهیهی کتێبهکانی پێشوو ئێمه قورئانمان بۆ دابهزاندوویت، جا ئهوانهی کتێبمان پێداون و به ڕاستی خوێندوویانهتهوه، ئهوه باوهڕ دههێنن به قورئان و ههندێک له و خهڵکهی تریش ههن باوهڕ دههێنن پێی و موسڵمان دهبن، جا کهس نیه ئینکاری ئایهت و بهڵگه و نیشانهی ئێمه بکات (دوای لابردنی گومان) جگه له خوانهناسان.
Verse 29:48
وَمَا كُنْتَ تَتْلُوْا مِنْ قَبْلِهٖ مِنْ كِتٰبٍ وَّلَا تَخُطُّهٗ بِیَمِیْنِكَ اِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُوْنَ ۟
Wa-maa kuñta tatloo miñ q̣ablihee miñ kitaabiñw walaa takhuṭṭuhoo biyameenika ʹiẓal lartaabal mubṭiloon.
تۆ ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) پێش ناردنی ئهم قورئانه هیچ کتێبێکت نهدهخوێندهوه، به دهستی خۆیشت هیچ شتێکت نهنووسیووه، (چونکه نهخوێندهوار بوویت) خۆ ئهگهر شتیکی وات ئهنجام بدایه، لهو کاتهدا نهفام و دهم به تاڵهکان دنیایان پڕ دهکرد له شک و گومان (که گوایه قورئان له دانان و داڕشتنی تۆیه).
Verse 29:49
بَلْ هُوَ اٰیٰتٌۢ بَیِّنٰتٌ فِیْ صُدُوْرِ الَّذِیْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ ؕ وَمَا یَجْحَدُ بِاٰیٰتِنَاۤ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ ۟
Bal huwa ʹAayaatum bayyinaatuñ fee ṣudooril laẓeena ʹootul ʻilm: wa-maa yajḥadu biʹAayaatinaaa ʹillaz̤̣ z̤̣aalimoon.
نهخێر هی تۆ نییه، بهڵکو قورئان چهند ئایهتێکی ڕوون و ئاشکران له سێنهو دڵ و دهروونی ئهو کهسانهدا عیلم و زانستیان پێبهخشراوه و لهبهریانه، بهڕاستی جگه له ستهمکاران، کهس بهرههڵستی و نکوڵی له ئایهتهکانی ئێمه نیه.
Verse 29:50
وَقَالُوْا لَوْلَاۤ اُنْزِلَ عَلَیْهِ اٰیٰتٌ مِّنْ رَّبِّهٖ ؕ قُلْ اِنَّمَا الْاٰیٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ ؕ وَاِنَّمَاۤ اَنَا نَذِیْرٌ مُّبِیْنٌ ۟
Wa-q̣aaloo Law-laaa ʹuñzila ʻalayhi ʹAayaatum mir Rabbih? Q̣ul ʹinnamal ʹAayaatu ʻiñdal laah: wa-ʹinnamaaa ʹana naẓeerum mubeen.
کافران (وادیاره قورئان به بهڵگه دانانێن بۆیه) دهڵێن: باشه چی دهبوو: ئهگهر نیشانه و بهڵگهی لهلایهن پهروهردگاریهوه بۆ ڕهوانه بکرایه، تۆش ئهی پێغهمبهری له وهڵامیاندا بڵێ: موعجیزه و نیشانه و بهڵگه ماددیهکان به دهست خوا خۆیهتی و من تهنها ئاگادارکهرهوه و بێدارکهرهوهیهکی ئاشکرام بۆتان.
Verse 29:51
اَوَلَمْ یَكْفِهِمْ اَنَّاۤ اَنْزَلْنَا عَلَیْكَ الْكِتٰبَ یُتْلٰی عَلَیْهِمْ ؕ اِنَّ فِیْ ذٰلِكَ لَرَحْمَةً وَّذِكْرٰی لِقَوْمٍ یُّؤْمِنُوْنَ ۟۠
ʹA-walam yakfihim ʹannaaa ʹañzalnaa ʻalaykal Kitaaba yutlaa ʻalayhim? ʹInna fee ẓaalika la-Raḥmatañw wa-Ẓikraa liq̣awmiñy yuʹminoon.
ئایا بهس نیه بۆیان که بهڕاستی ئێمه قورئانمان دابهزاندووه بۆت و بهسهریاندا دهخوێنرێتهوه، بێگومان ئا لهو قورئانه دا ڕهحمهت و یاداوهری ئاشکرا ههیه بۆ ئهو کهسانهی که ئیمان دههێنن.
Verse 29:52
قُلْ كَفٰی بِاللّٰهِ بَیْنِیْ وَبَیْنَكُمْ شَهِیْدًا ۚ یَعْلَمُ مَا فِی السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ؕ وَالَّذِیْنَ اٰمَنُوْا بِالْبَاطِلِ وَكَفَرُوْا بِاللّٰهِ ۙ اُولٰٓىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ۟
Q̣ul kafaa billaahi baynee wa-baynakum Shaheedaa: yaʻlamu maa- fis samaawaati wal-ʹarḍ. Wallaẓeena ʹaamanoo bil-baaṭili wa-kafaroo billaahi ʹulaaaʹika humul khaasiroon.
(لهوهودوا ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) پێیان بڵێ: تهنها خوا بهسه شایهت بێت له نێوانماندا (که من پهیامهکهیم پێ ڕاگهیاندوون)، جا ههر ئهو زاته زانا و ئاگایه بهههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه، ئهوانهش باوهڕ به ناحهق و به تاڵ هێناوه و باوهڕیان بهخوای (تاک و تهنها) نههێناوه، ئا ئهوانه ههر خۆیان خهسارهتمهند و زهرهرمهندن.
Verse 29:53
وَیَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ ؕ وَلَوْلَاۤ اَجَلٌ مُّسَمًّی لَّجَآءَهُمُ الْعَذَابُ ؕ وَلَیَاْتِیَنَّهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا یَشْعُرُوْنَ ۟
Wa-yastaʻjiloonaka bilʻAẓaab: Wa-lawlaaa ʹajalum musammal lajaaaʹahumul ʻAẓaab: walayaʹtiyannahum̃ bag̣tatañw wahum laa- yashʻuroon!
بێ باوهڕان پهلهت لێ دهکهن و داوای هاتنی سزات لێ دهکهن،، خۆ ئهگهر کاتی تایبهتیمان دیاری نهکردایه بۆ پێشهاتنی، یهکسهر سزایان بۆ دههات، بێگومان ئهو سزاو تۆڵهیه، له ناکاو یهخهیان پێدهگرێت و لهکاتێکدا ئهوان ههست به نزیک بوونهوهشی ناکهن.
Verse 29:54
یَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ ؕ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِیْطَةٌ بِالْكٰفِرِیْنَ ۟ۙ
Yastaʻjiloonaka bilʻAẓaab: wa-ʹinna Jahannama lamuḥeeṭatum bil-kaafireen!
بێ باوهڕان پهلهت لێ دهکهن و داوای هاتنی سزات لێدهکهن، بێگومانیش دۆزهخ دهوری کافرانی داوهو ههرگیز له سزای دهرباز نابن...
Verse 29:55
یَوْمَ یَغْشٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْ وَیَقُوْلُ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ ۟
Yawma yag̣shaahumul ʻaẓaabu miñ fawq̣ihim wa-miñ taḥti ʹarjulihim wa-yaq̣oolu ẓooq̣oo maa- kuñtum taʻmaloon.
لهڕۆژێکدا که سزا دایاندهگرێت له سهرویانهوه، له ژێر پێیانهوه خوای گهوره پێیان دهفهرموێت: بچێژن سهرئهنجامی ئهو کارو کردهوانهی که ئهنجامتان دهدا.
Verse 29:56
یٰعِبَادِیَ الَّذِیْنَ اٰمَنُوْۤا اِنَّ اَرْضِیْ وَاسِعَةٌ فَاِیَّایَ فَاعْبُدُوْنِ ۟
Yaa-ʻibaadiyal laẓeena ʹaamanooo ʹinna ʹarḍee waasiʻatuñ faʹiyyaaya faʻbudoon!
(پهروهردگار بهئیماندارانی بهگیرهاتوو لهناو کافراندا ڕادهگهیهنێت): ئهی بهندهکانم زهوی من فراوانه، موڵکی من بهربڵاوه (کۆچ بکهن، خۆتان ڕزگار بکهن)، تهنها ههر من بپهرستن.
Verse 29:57
كُلُّ نَفْسٍ ذَآىِٕقَةُ الْمَوْتِ ۫ ثُمَّ اِلَیْنَا تُرْجَعُوْنَ ۟
Kullu nafsiñ ẓaaaʹiq̣atul Mawt: s̤umma ʹilaynaa turjaʻoon.
(لهوانهئه ترسی مهرگ له ئارادا ههبێت بۆیه ترسیان دهڕهوێنێهوه و دهفهرموێت): ههموو کهس دهبێت مردن بچێژێت (کهی، له کوێ، بهچی، خوا نهبێت کهس نازانێت) لهوهودوا تهنها بۆ لای دهبرێنهوه.
Verse 29:58
وَالَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِیْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِیْنَ فِیْهَا ؕ نِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِیْنَ ۟ۗۖ
Wallaẓeena ʹaamanoo wa-ʻamiluṣ Ṣaaliḥaati lanubawwiʹannahum minal Jannati g̣urafañ tajree miñ taḥtihal ʹanhaaru khaalideena feehaa;― niʻma ʹajrul ʻaamileen!
جا ئهوانهی که ئیمان و باوهڕیان هێناوه و کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه، سوێند به خوا ئهوانه له بهههشتدا له چهندهها کۆشک و تهلارو ژووری بهرزدا دادهبهزێنین، که چهندهها ڕووبارو تاڤگه بهژێر درهختهکانیدا و به بهردهم کۆشک و تهلارهکانیدا دهڕوات، (ئهو بهختهوهرانه) ژیانی نهبڕاوه لهو (شوێنه خۆشانهدا) دهبهنه سهر، ئای چهند جوانه پاداشتی ئیشکهران بۆ خوا...
Verse 29:59
الَّذِیْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰی رَبِّهِمْ یَتَوَكَّلُوْنَ ۟
ʹAllaẓeena ṣabaroo wa-ʻalaa Rabbihim yatawakkaloon.
ئهوانهن خۆگربوون لهبهردهم ئهشکهنجه و ئازاری بێ باوهڕاندا و ههر پشت به پهروهردگاریان دهبهستن...
Verse 29:60
وَكَاَیِّنْ مِّنْ دَآبَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَا ۗۖ اَللّٰهُ یَرْزُقُهَا وَاِیَّاكُمْ ۖؗ وَهُوَ السَّمِیْعُ الْعَلِیْمُ ۟
Wa-kaʹayyim miñ daaabbatil laa taḥmilu rizq̣ahaa? ʹAllaahu yarzuq̣uhaa wa-ʹiyyaakum wa-Huwas Sameeʻul ʻAleem.
(ههروهها خوای گهوره دهیهوێت له گیروگرفتی ڕزق و ڕۆزیش دڵنیایان بکات؛ بۆیه دهفهرموێت): زۆر زیندهوهر ههیه ڕزق و ڕۆزی خۆیان نهداوه بهکۆڵی خۆیاندا (کهچی خوا پهکیان ناخات و له برساندا نامرن)، چونکه خوا ڕزقی ئهوانیش و ئێوهش دهدات، بێگومان ئهوزاته بیسهر (به قسه و گوفتارتان) و زانایه (بهخهیاڵی دڵ و دهروونتان).
Verse 29:61
وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَیَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۚ فَاَنّٰی یُؤْفَكُوْنَ ۟
Wa-laʹiñ saʹaltahum man khalaq̣as samaawaati wal-ʹarḍa wa-sakhkharash shamsa wal-q̣amara layaq̣oolunnal laahu faʹannaa yuʹfakoon?
سوێند به خوا ئهگهر پرسیار له بێ باوهڕان بکهیت: کێ ئاسمانهکان و زهوی دروست کردووه، ڕۆژو مانگی ڕام کردووه، بهدڵنیایی و بێ دوودڵی دهڵێن: (الله) دروستی کردوون، جا چۆن لادهدرێن له یهکتاپهرستی و فریو دهخۆن؟!
Verse 29:62
اَللّٰهُ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ یَّشَآءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَیَقْدِرُ لَهٗ ؕ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَیْءٍ عَلِیْمٌ ۟
ʹAllaahu yabsuṭur rizq̣a limañy yashaaaʹu min ʻibaadihee wa-yaq̣diru lah: ʹinnal laaha bikulli shayʹin ʻAleem.
ههر خوایه ڕزق و ڕۆزی دهبهخشێت به ههر کام بیهوێت له بهندهکانی، یان دهیگرێتهوه و کهمی دهکاتهوه (بۆ تاقی کردنهوه)، بهڕاستی خوا خۆی بهههموو شتێک زاناو ئاگایه (دهزانێت چ حاڵهتێک چاک و لهباره بۆ ههر بهندهیهک).
Verse 29:63
وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ نَّزَّلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَاَحْیَا بِهِ الْاَرْضَ مِنْ بَعْدِ مَوْتِهَا لَیَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ؕ قُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ ؕ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا یَعْقِلُوْنَ ۟۠
Wa-laʹiñ saʹaltahum man nazzala minas samaaaʹi maaaʹañ faʹaḥyaa bihil ʹarḍa mim baʻdi mawtihaa layaq̣oolunnal laah! Q̣ulil Ḥamdu lillaah! Bal ʹaks̤aruhum laa- yaʻq̣iloon.
خۆ ئهگهر لێیان بپرسیت: کێ ئاو له ئاسمانهوه دهبارێنێت، جا زهوی پێ دهبوژێنێتهوه، دوای ئهوهی خامۆش و مردوو بوو، ئهوه بهدڵنیاییهوه دهڵێن.. (الله) (تۆ ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلام)، ئهی ئیماندار) بڵێ: سوپاس بۆ خوا، که ئاوا، دان به دهسهڵاتیدا دهنێن، نهخێر بهڕاستیا نیه، بهڵکو هێشتا زۆربهیان بێ بیرو هۆشن و ژیریان ناخهنهکار.
Verse 29:64
وَمَا هٰذِهِ الْحَیٰوةُ الدُّنْیَاۤ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌ ؕ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِیَ الْحَیَوَانُ ۘ لَوْ كَانُوْا یَعْلَمُوْنَ ۟
Wa-maa haaẓihil ḥayaatud dunyaaa ʹillaa lahwuñw walaʻib? Wa-ʹinnad Daaral ʹAakhirata lahiyal Ḥayawaan. Law kaanu yaʻlamoon.
ژیانی ئهم دنیایه جگه له گهمه و گاڵته و یاری شتێکی تر نیه... (واته بێ نرخه و ئهوه ناژی خهڵکی ئاوا پهلاماری دهدهن و ستهم له پێناویدا دهکهن) بهڕاستی ماڵی قیامهتیش و ژیانی ناو بهههشت، ههر ئهوه ژیانه (شایستهی ئهوهیه که ئادهمیزاد ههوڵ و کۆششی بۆ بدات)، ئهگهر بیانزانیایه و تێبگهیشتنایه.
Verse 29:65
فَاِذَا رَكِبُوْا فِی الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِیْنَ لَهُ الدِّیْنَ ۚ۬ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَی الْبَرِّ اِذَا هُمْ یُشْرِكُوْنَ ۟ۙ
Faʹiẓaa rakiboo fil fulki daʻawul laaha mukhliṣeena lahud deen: falammaa najjaahum ʹilal barri ʹiẓaa hum yushrikoon!
ههر کاتێک خهڵکی (باوهڕ لاواز) سواری کهشتی دهبن، مهترسی نوقم بوون و تیاچوون ڕوویان تێدهکات، زۆر بهکوڵ، هاناو هاوار بۆ خوا دهبهن و به دڵسۆزی و ملکهچیهوه باوهڕ دههێنن، بهڵام کاتێک خوا ڕزگاریان دهکات و دهگهنهوه وشکانی دهستبهجێ له ڕێبازی یهکتاپهرستی دهترازێن و هاوهڵ و هاوبهش بۆ خوا بڕیار دهدهن.
Verse 29:66
لِیَكْفُرُوْا بِمَاۤ اٰتَیْنٰهُمْ ۙۚ وَلِیَتَمَتَّعُوْا ۥ فَسَوْفَ یَعْلَمُوْنَ ۟
Liyakfuroo bimaaa ʹaataynaahum, wa-li-yatamattaʻoo! fasawfa yaʻlamoon.
جا با ئهوانه ههر ناشوکرو بهدنمهک بن له بهرامبهر ئهو ههموو بهخششانهی ئێمهوه، با نازو نیعمهتهکانی خوا بهکار بهێنن بهو شێوازهی که پێی ڕازی نیه، سهرهنجام له داهاتوودا خۆیان دهبیننهوه و بهئاگا دێنهوه..!
Verse 29:67
اَوَلَمْ یَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّیُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ ؕ اَفَبِالْبَاطِلِ یُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ یَكْفُرُوْنَ ۟
ʹAwalam yaraw ʹannaa jaʻalnaa Ḥaraman ʹaaminañw Wayutakhaṭṭafun naasu min ḥaw-lihim? ʹAfabilbaaṭili yuʹminoona wa-biniʻmatil laahi yakfuroon?
(باشه، خوانهناسانی مهککه) ههست ناکهن، نابینن که چۆن شوێنێکی ئهمین و پڕ له ئاسایشمان بۆ فهراههم هێناون لهکاتێکدا، له دهوروبهریانهوه خهڵکی دهفڕێنرێت، ئایا ههر باوهڕ به بهتاڵ و ناحهقی دههێنن و ههست به نازو نیعمهتهکانی خوا ناکهن و سپڵهیی دهکهن؟!
Verse 29:68
وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰی عَلَی اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَآءَهٗ ؕ اَلَیْسَ فِیْ جَهَنَّمَ مَثْوًی لِّلْكٰفِرِیْنَ ۟
Wa-man ʹaz̤̣lamu mimma nif-taraa ʻalal laahi kaẓiban ʹaw kaẓẓaba bil-Ḥaq̣q̣i lammaa jaaaʹah? ʹAlaysa fee Jahannama mas̤wal lil-kaafireen?
جا ئیتر کێ لهوه ستهمکارتره که درۆ ههڵدهبهسێت و هاوهڵی بۆ بڕیار دهدات، یان ئهو حهق و ڕاستیهی که بۆی هاتووه به درۆی دهزانێت، مهگهر ههر دۆزهخ شایسته بێت، ئایا له دۆزهخدا جێگه و ڕێگهیهکی ههمیشهیی بۆ بێ باوهڕان دابین نهکراوه؟ (بێگومان ئاماده کراوه).
Verse 29:69
وَالَّذِیْنَ جَاهَدُوْا فِیْنَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا ؕ وَاِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِیْنَ ۟۠
Wallaẓeena jaahadoo feenaa lanahdiyannahum Subulanaa; wa-ʹinnal laaha lamaʻal Muḥsineen.
ئهوانهش له پێناوی ئێمهداو بۆ بهدهستهێنانی ڕهزامهندی ئێمه؛ ههوڵ و کۆششیان کردووه و خۆیان ماندوو کردووه، سوێند بهخوا بهڕاستی ئهوانه ڕێنموویی دهکهین بۆ ههموو ڕێگهیهکی چاک و دروستی خۆمان (که بهدهستهێنانی ڕهزامهندی ئێمهی لهدوایه)، بێگومان خوای پهروهردگار ههمیشه لهگهڵ جاکهکارانه.