Surah Abasa
Surah Abasa (He Frowned) is Surah 80 of the Holy Quran, a Meccan Surah with 42 verses, available here in Uyghur.
Verse 80:1
عَبَسَ وَتَوَلّٰۤی ۟ۙ
ʻABASA wa-tawallaa,
يېنىغا ئەما كەلگەنلىكى ئۈچۈن (پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام) تەرىنى تۈردى ۋە يۈزىنى ئۆرىۋالدى[1ـ2].
Verse 80:2
اَنْ جَآءَهُ الْاَعْمٰى ۟ؕ
ʹAñ jaaa-ʹahul ʹaʻmaa.
يېنىغا ئەما كەلگەنلىكى ئۈچۈن (پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام) تەرىنى تۈردى ۋە يۈزىنى ئۆرىۋالدى[1ـ2].
Verse 80:3
وَمَا یُدْرِیْكَ لَعَلَّهٗ یَزَّ ۟ۙ
Wa-maa yudreeka laʻallahoo yaz-zakkaa?―
(ئى مۇھەممەد!) نېمە بىلىسەن؟ (بەلكى) ئۇ (سەندىن ئالغان مەرىپەت بىلەن گۇناھلىرىدىن) پاكلىنىشى مۇمكىن.
Verse 80:4
اَوْ یَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرٰى ۟ؕ
ʹAw yaẓ-ẓak-karu fatañfaʻahuẓ Ẓikraa?
ياكى ۋەز ـ نەسىھەت ئاڭلاپ ئۇنىڭدىن پايدىلىنىشى مۇمكىن.
Verse 80:5
اَمَّا مَنِ اسْتَغْنٰى ۟ۙ
ʹAmmaa manis tag̣naa,
ئۆزىنى (ئىماندىن) بىھاجەت ھېسابلايدىغان ئادەمگە كەلسەك، سەن ئۇنىڭغا يۈزلىنىسەن (يەنى ئۇنىڭغا قۇلاق سېلىپ، تەبلىغ قىلىشقا كۆڭۈل بۆلىسەن)[5ـ6].
Verse 80:6
فَاَنْتَ لَهٗ تَصَدّٰى ۟ؕ
Faʹañta lahoo taṣaddaa;
ئۆزىنى (ئىماندىن) بىھاجەت ھېسابلايدىغان ئادەمگە كەلسەك، سەن ئۇنىڭغا يۈزلىنىسەن (يەنى ئۇنىڭغا قۇلاق سېلىپ، تەبلىغ قىلىشقا كۆڭۈل بۆلىسەن)[5ـ6].
Verse 80:7
وَمَا عَلَیْكَ اَلَّا یَزَّكّٰى ۟ؕ
Wa-maa ʻalayka ʹallaa yaz-zakkaa.
ئۇ (كۇفرىدىن، گۇناھلاردىن) پاكلانمىسا، ساڭا نېمە زىيىنىدى.
Verse 80:8
وَاَمَّا مَنْ جَآءَكَ یَسْعٰى ۟ۙ
Wa-ʹammaa mañ jaaa-ʹaka yasʻaa,
سەندىن مەرىپەت تىلەپ، ئاللاھتىن قورققان ھالدا يۈگۈرۈپ كەلگەن كىشىگە كەلسەك[8ـ9]،
Verse 80:9
وَهُوَ یَخْشٰى ۟ۙ
Wa-huwa yakhshaa,
سەندىن مەرىپەت تىلەپ، ئاللاھتىن قورققان ھالدا يۈگۈرۈپ كەلگەن كىشىگە كەلسەك[8ـ9]،
Verse 80:10
فَاَنْتَ عَنْهُ تَلَهّٰى ۟ۚ
Faʹañta ʻanhu talahhaa.
سەن ئۇنىڭغا قارىماي قويىسەن.
Verse 80:11
كَلَّاۤ اِنَّهَا تَذْكِرَةٌ ۟ۚ
Kallaaa ʹinnahaa Taẓkirah:
(بۇنىڭدىن كېيىن) ئۇنداق قىلمىغىن. بۇ ئايەتلەر ۋەزدۇر.
Verse 80:12
فَمَنْ شَآءَ ذَكَرَهٗ ۟ۘ
Famañ shaaʹa ẓakarah.
خالىغان ئادەم ئۇنىڭدىن ۋەز ـ نەسىھەت ئالىدۇ.
Verse 80:13
فِیْ صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ ۟ۙ
Fee ṣuḥufim mukarramah,
ئۇ (يەنى قۇرئان ئايەتلىرى) قىممەتلىك، (قەدرى) يۇقىرى پاك سەھىپىلەرگە يېزىلغاندۇر[13ـ14].
Verse 80:14
مَّرْفُوْعَةٍ مُّطَهَّرَةٍۭ ۟ۙ
Marfooʻatim muṭahharah,
ئۇ (يەنى قۇرئان ئايەتلىرى) قىممەتلىك، (قەدرى) يۇقىرى پاك سەھىپىلەرگە يېزىلغاندۇر[13ـ14].
Verse 80:15
بِاَیْدِیْ سَفَرَةٍ ۟ۙ
Biʹaydee safarah―
(ئۇ) ھۆرمەتلىك ياخشى (پەرىشتىلەردىن بولغان) پۈتۈكچىلەرنىڭ قولىدىدۇر[15ـ16].
Verse 80:16
كِرَامٍ بَرَرَةٍ ۟ؕ
Kiraamim bararah.
(ئۇ) ھۆرمەتلىك ياخشى (پەرىشتىلەردىن بولغان) پۈتۈكچىلەرنىڭ قولىدىدۇر[15ـ16].
Verse 80:17
قُتِلَ الْاِنْسَانُ مَاۤ اَكْفَرَهٗ ۟ؕ
Q̣utilal ʹiñsaanu maaa ʹakfarah?
ئىنسانغا لەنەت بولسۇنكى، ئۇ ئەجەب كاپىر بولدى!
Verse 80:18
مِنْ اَیِّ شَیْءٍ خَلَقَهٗ ۟ؕ
Min ʹayyi shayʹin khalaq̣ah?
ئاللاھ ئۇنى نېمىدىن ياراتتى؟
Verse 80:19
مِنْ نُّطْفَةٍ ؕ خَلَقَهٗ فَقَدَّرَهٗ ۟ۙ
Min nuṭfah: khalaq̣ahoo faq̣addarah;
ئاللاھ ئۇنى ئابىمەنىيدىن ياراتتى، (ئۇ تولۇق يارىتىلىپ بولغىچە) ئاللاھ ئۇنى بىر قانچە باسقۇچلارغا بۆلۈپ پەيدىن ـ پەي ياراتتى.
Verse 80:20
ثُمَّ السَّبِیْلَ یَسَّرَهٗ ۟ۙ
S̤ummas sabeela yas-sarah;
ئاندىن ئۇنىڭغا يولنى ئاسانلاشتۇرۇپ بەردى.
Verse 80:21
ثُمَّ اَمَاتَهٗ فَاَقْبَرَهٗ ۟ۙ
S̤umma ʹamaatahoo faʹaq̣barah;
ئاندىن ئۇنى ۋاپات قىلدۇردى، ئۇنىڭغا (كۆمۈلىدىغان) قەبرىنى بەرپا قىلدى.
Verse 80:22
ثُمَّ اِذَا شَآءَ اَنْشَرَهٗ ۟ؕ
S̤umma ʹiẓaa shaaaʹa ʹañsharah.
ئاندىن ئاللاھ ئۇنى خالىغان ۋاقىتتا تىرىلدۈرىدۇ.
Verse 80:23
كَلَّا لَمَّا یَقْضِ مَاۤ اَمَرَهٗ ۟ؕ
Kallaa lammaa yaq̣ḍi maaa ʹamarah.
ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس (يەنى بۇ كاپىر ئىنسان تەكەببۇرلۇقىدىن يانسۇن)، ئۇ ئاللاھنىڭ بۇيرۇغانلىرىنى بەجا كەلتۈرمىدى.
Verse 80:24
فَلْیَنْظُرِ الْاِنْسَانُ اِلٰى طَعَامِهٖۤ ۟ۙ
Falyañz̤̣uril ʹiñsaanu ʹilaa Ṭaʻaamih:
ئىنسان ئۆزىنىڭ يېمەكلىكلىرىگە (ئىبرەت نەزىرى بىلەن) قارىسۇن.
Verse 80:25
اَنَّا صَبَبْنَا الْمَآءَ صَبًّا ۟ۙ
ʹAnnaa ṣabab nalmaaaʹa ṣabbaa,
(بىز بۇلۇتتىن) زور مىقداردا يامغۇر ياغدۇردۇق.
Verse 80:26
ثُمَّ شَقَقْنَا الْاَرْضَ شَقًّا ۟ۙ
S̤umma sha-q̣aq̣nal ʹarḍa shaq̣q̣aa;
ئاندىن زېمىننى (ئۇنىڭدىن ئۆسۈملۈكلەرنى چىقىرىش بىلەن) ياردۇق.
Verse 80:27
فَاَنْۢبَتْنَا فِیْهَا حَبًّا ۟ۙ
Faʹambatnaa feehaa Ḥabbaa,
سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].
Verse 80:28
وَّعِنَبًا وَّقَضْبًا ۟ۙ
Wa-ʻinabañw Waq̣aḍbaa,
سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].
Verse 80:29
وَّزَیْتُوْنًا وَّنَخْلًا ۟ۙ
Wa-zaytoonañw Wanakhlaa,
سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].
Verse 80:30
وَّحَدَآىِٕقَ غُلْبًا ۟ۙ
Wa-ḥadaaaʹiq̣a g̣ulbaa,
سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].
Verse 80:31
وَّفَاكِهَةً وَّاَبًّا ۟ۙ
Wa-faaki-hatañw Waʹabbaa,
سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].
Verse 80:32
مَّتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْ ۟ؕ
Mataaʻal lakum wa-liʹanʻaamikum.
سىلەرنىڭ ۋە ھايۋانلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتلىنىشى ئۈچۈن، زېمىندا ئاشلىقلارنى، ئۈزۈمنى، ئوتياشلارنى، زەيتۇننى، خورمىنى، دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى، تۈرلۈك مېۋىلەرنى، ئوت ـ چۆپلەرنى ئۆستۈردۇق[27ـ32].
Verse 80:33
فَاِذَا جَآءَتِ الصَّآخَّةُ ۟ؗ
Faʹiẓaa jaaa-ʹatiṣ Ṣaaakhkhah,―
(قىيامەتنىڭ) قۇلاقنى گاس قىلغۇدەك قاتتىق ئاۋازى كەلگەن چاغدا (ھەممە ئادەم ئۆز ھالى بىلەن بولۇپ قالىدۇ).
Verse 80:34
یَوْمَ یَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ اَخِیْهِ ۟ۙ
Yawma yafirrul mar-ʹu min ʹakheeh,
ئۇ كۈندە كىشى ئۆزىنىڭ قېرىندىشىدىن، ئانىسىدىن، ئاتىسىدىن، خوتۇنىدىن ۋە بالىلىرىدىن قاچىدۇ[34ـ36].
Verse 80:35
وَاُمِّهٖ وَاَبِیْهِ ۟ۙ
Wa-ʹummihee wa-ʹabeeh,
ئۇ كۈندە كىشى ئۆزىنىڭ قېرىندىشىدىن، ئانىسىدىن، ئاتىسىدىن، خوتۇنىدىن ۋە بالىلىرىدىن قاچىدۇ[34ـ36].
Verse 80:36
وَصَاحِبَتِهٖ وَبَنِیْهِ ۟ؕ
Wa-ṣaaḥi-batihee wa-baneeh.
ئۇ كۈندە كىشى ئۆزىنىڭ قېرىندىشىدىن، ئانىسىدىن، ئاتىسىدىن، خوتۇنىدىن ۋە بالىلىرىدىن قاچىدۇ[34ـ36].
Verse 80:37
لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ یَوْمَىِٕذٍ شَاْنٌ یُّغْنِیْهِ ۟ؕ
Likul lim-riʹim minhum Yawmaʹiẓiñ shaʹnuñy yug̣neeh.
ئۇ كۈندە ھەر ئادەمنىڭ بىر ھالى بولىدۇكى، ئۇنىڭ باشقىلارغا قارىشىغا (شۇ ھالى) يار بەرمەيدۇ.
Verse 80:38
وُجُوْهٌ یَّوْمَىِٕذٍ مُّسْفِرَةٌ ۟ۙ
Wujoohuñy Yawmaʹiẓim musfirah,
ئۇ كۈندە نۇرغۇن يۈزلەردىن نۇر، كۈلكە ۋە خۇشال ـ خۇراملىق يېغىپ تۇرىدۇ[38ـ39].
Verse 80:39
ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ ۟ۚ
Ḍaaḥikatum mustabshirah.
ئۇ كۈندە نۇرغۇن يۈزلەردىن نۇر، كۈلكە ۋە خۇشال ـ خۇراملىق يېغىپ تۇرىدۇ[38ـ39].
Verse 80:40
وَوُجُوْهٌ یَّوْمَىِٕذٍ عَلَیْهَا غَبَرَةٌ ۟ۙ
Wa-wujoohuñy Yawmaʹiẓin ʻalayhaa g̣abarah;
يەنە بۇ كۈندە نۇرغۇن يۈزلەرنى چاڭ ـ توزان بېسىپ كەتكەن، قارىداپ كەتكەن بولىدۇ[40ـ41]،
Verse 80:41
تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ ۟ؕ
Tarhaq̣uhaa q̣atarah:
يەنە بۇ كۈندە نۇرغۇن يۈزلەرنى چاڭ ـ توزان بېسىپ كەتكەن، قارىداپ كەتكەن بولىدۇ[40ـ41]،
Verse 80:42
اُولٰٓىِٕكَ هُمُ الْكَفَرَةُ الْفَجَرَةُ ۟۠
ʹUlaaaʹika humul kafaratul Fajarah.
بۇلار بولسا كاپىرلاردۇر، فاجىرلاردۇر.