Ash-Shu'ara

طسٓمٓ

Ṭaa-Seeen-Meeem.

طسم (طا. سین. میم)

تِلْكَ ءَايَـٰتُ ٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُبِينِ

Tilka ʹAayaatul Kitaabil mubeen.

این آیات کتاب روشن است.

لَعَلَّكَ بَـٰخِعٌ نَّفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ

Laʻallaka baakhiʻun nafsaka ʹallaa yakoonoo Muʹmineen.

گویی می‌خواهی از (شدت غم و اندوه) این‌که آن‌ها ایمان نمی‌آورند؛ خود را هلاک کنی!

إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةً فَظَلَّتْ أَعْنَـٰقُهُمْ لَهَا خَـٰضِعِينَ

ʹIn nashaʹ nunazzil ʻalayhim minas samaaaʹi ʹAayatañ faz̤̣allat ʹaʻnaaq̣uhum lahaa khaaḍiʻeen.

اگر بخواهیم از آسمان بر آن‌ها نشانه‌ای نازل می‌کنیم که گردن‌هایشان در برابر آن تسلیم (و خاضع) گردد.

وَمَا يَأْتِيهِم مِّن ذِكْرٍ مِّنَ ٱلرَّحْمَـٰنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهُ مُعْرِضِينَ

Wa-maa yaʹteehim miñ Ẓikrim minar Raḥmaani muḥdas̤in ʹillaa kaanoo ʻanhu muʻriḍeen.

و هیچ پند تازه‌ای از سوی (الله) رحمان برای آن‌ها نمی‌آید؛ مگر این‌که از آن روی گردان هستند.

فَقَدْ كَذَّبُوا۟ فَسَيَأْتِيهِمْ أَنۢبَـٰٓؤُا۟ مَا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ

Faq̣ad kaẓẓaboo fasayaʹteehim ʹambaaaʹu maa- kaanoo bihee yastahziʹoon!

به راستی آن‌ها تکذیب کردند، پس به زودی اخبار آنچه را که به آن استهزاء (و تمسخر) می‌کردند؛ به آن‌ها خواهد رسید.

أَوَلَمْ يَرَوْا۟ إِلَى ٱلْأَرْضِ كَمْ أَنۢبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ

ʹA-walam yaraw ʹilal ʹarḍi kam ʹambatnaa feehaa miñ kulli zawjiñ kareem?

آیا به زمین ننگریسته‌اند که چه قدر از هر گونه گیاهان (نیکو و) پر ارزش در آن رویانده‌ایم؟!

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ

ʹInna fee ẓaalika laʹAayah: wa-maa kaana ʹaks̤aruhum Muʹmineen.

بی‌گمان در این نشانۀ (بزرگی) است، و بیشتر آن‌ها مؤمن نیستند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wa-ʹinna Rabbaka la-Huwal ʻAzeezur Raḥeem.

و به راستی پروردگار تو پیروزمند مهربان است.

وَإِذْ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئْتِ ٱلْقَوْمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Wa-ʹiẓ naadaa Rabbuka Moosaaa ʹaniʹ til q̣awmaz̤̣ z̤̣aalimeen,

و (به یاد بیاور) هنگامی را که پروردگارت موسی را ندا داد که به سوی قوم ستمکار برو،

قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۚ أَلَا يَتَّقُونَ

Q̣awma Firʻawn: ʹalaa yattaq̣oon?

قوم فرعون، آیا آن‌ها نمی‌ترسند؟!

قَالَ رَبِّ إِنِّىٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ

Q̣aala Rabbi ʹinneee ʹakhaafu ʹañy yukaẓẓiboon:

(موسی) گفت: «پروردگارا! من می‌ترسم که مرا تکذیب کنند!

وَيَضِيقُ صَدْرِى وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِى فَأَرْسِلْ إِلَىٰ هَـٰرُونَ

Wa-yaḍeeq̣u ṣadree wa-laa yañṭaliq̣u lisaanee faʹarsil ʹilaa Haaroon.

و سینه‌ام تنگ گردد و زبانم باز نشود، پس (برادرم) هارون را (نیز) رسالت ده (تا مرا یاری کند).

وَلَهُمْ عَلَىَّ ذَنۢبٌ فَأَخَافُ أَن يَقْتُلُونِ

Wa-lahum ʻalayya ẓambuñ faʹakhaafu ʹañy yaq̣tuloon.

و آن‌ها بر (گردن) من (ادعای) گناهی دارند، پس می‌ترسم که مرا بکشند».

قَالَ كَلَّا ۖ فَٱذْهَبَا بِـَٔايَـٰتِنَآ ۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسْتَمِعُونَ

Q̣aala kallaa! faẓhabaa biʹAayaatinaaa ʹinnaa maʻakum mustamiʻoon.

(الله) فرمود: «چنین نیست، پس شما هردو با آیات ما بروید، یقیناً ما با شما شنوندگان هستیم.

فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Faʹtiyaa Firʻawna faq̣oolaaa ʹinnaa Rasoolu Rabbil ʻaalameen,

پس (به نزد) فرعون بروید، و بگویید: «ما فرستادۀ پروردگار جهانیان هستیم،

أَنْ أَرْسِلْ مَعَنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ

ʹAn ʹarsil maʻanaa Baneee ʹIsraaaʹeel.

که بنی اسرائیل را با ما بفرست».

قَالَ أَلَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًا وَلَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ

Q̣aala ʹalam nurabbika feenaa waleedañw walabis̤ta feenaa min ʻumurika sineen?

(فرعون) گفت: «آیا ما تو را در کودکی نزد خود پرورش ندادیم، و سال‌هایی از عمرت را در میان ما نگذراندی؟!

وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ ٱلَّتِى فَعَلْتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلْكَـٰفِرِينَ

Wa-faʻalta faʻlatakal latee faʻalta wa-ʹañta minal kaafireen!

و (بالاخره) آن کارت را (که نبایست انجام می‌دادی) انجام دادی، و تو از ناسپاسانی».

قَالَ فَعَلْتُهَآ إِذًا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ

Q̣aala faʻaltuhaaa ʹiẓañw Waʹana minaḍ ḍaaalleen.

(موسی) گفت: «(من) آن (کار) را آنگاه انجام دادم که من از بی‌خبران بودم.

فَفَرَرْتُ مِنكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِى رَبِّى حُكْمًا وَجَعَلَنِى مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ

Fafarartu miñkum lam-maa khiftukum fawahaba lee Rabbee ḥukmañw wajaʻalanee minal mursaleen.

پس چون از شما ترسیدم از شما فرار کردم، آنگاه پروردگارم به من دانش (و نبوت) بخشید و مرا از پیامبران قرار داد.

وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَىَّ أَنْ عَبَّدتَّ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ

Wa-tilka niʻmatuñ tamunnuhaa ʻalayya ʹan ʻabbatta Baneee ʹIsraaaʹeel!

و آیا این نعمتی است که تو بر من منت می‌گذاری که بنی اسرائیل را بردۀ خود ساخته‌ای؟!»

قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Q̣aala Firʻawnu wa-maa Rabbul ʻaalameen?

فرعون گفت: «پروردگار جهانیان چیست؟!»

قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ

Q̣aala Rabbus samaawaati wal-ʹarḍi wa-maa baynahumaa, ʹiñ kuñtum Mooq̣ineen.

(موسی) گفت: «پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن دو است، اگر اهل یقین هستید».

قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُۥٓ أَلَا تَسْتَمِعُونَ

Q̣aala liman ḥawlahooo ʹalaa tastamiʻoon?

(فرعون) به آن‌های که در اطرافش بودند؛ گفت: «آیا نمی‌شنوید؟»

قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ

Q̣aala Rabbukum wa-Rabbu ʹaabaaaʹikumul ʹawwaleen!

(موسی) گفت: «(او) پروردگار شما و پروردگار نیاکان پیشین شماست.

قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِىٓ أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ

Q̣aala ʹinna rasoolakumul laẓeee ʹursila ʹilaykum lamajnoon!

(فرعون) گفت: «بی‌تردید پیامبرتان که به سوی شما فرستاده شده دیوانه است».

قَالَ رَبُّ ٱلْمَشْرِقِ وَٱلْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ

Q̣aala Rabbul mashriq̣i wal-mag̣ribi wa-maa baynahumaa! ʹiñ kuñtum taʻq̣iloon!

(موسی) گفت: «(او) پروردگار مشرق و مغرب و آنچه میان آن دو است، اگر بیندیشید».

قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذْتَ إِلَـٰهًا غَيْرِى لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ ٱلْمَسْجُونِينَ

Q̣aala laʹinit takhaẓta ʹilaahan g̣ayree laʹajʻalannaka minal masjooneen!

(فرعون) گفت: «اگر معبودی جز من برگزینی، البته تو را از زندانیان قرار خواهم داد».

قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَىْءٍ مُّبِينٍ

Q̣aala ʹawalaw jiʹtuka bishayʹim mubeen?

(موسی) گفت: «حتی اگر معجزۀ روشنی برای تو آورده باشم؟!»

قَالَ فَأْتِ بِهِۦٓ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

Q̣aala faʹti biheee ʹiñ kuñta minaṣ ṣaadiq̣een!

(فرعون) گفت: «پس اگر از راستگویانی، آن را بیاور».

فَأَلْقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ ثُعْبَانٌ مُّبِينٌ

Faʹalq̣aa ʻaṣaahu faʹiẓaa hiya s̤uʻbaanum mubeen!

پس (موسی) عصای خود را افکند، که ناگهان آن اژد‌هایی آشکار شد.

وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِىَ بَيْضَآءُ لِلنَّـٰظِرِينَ

Wa-nazaʻa yadahoo faʹiẓaa hiya bayḍaaaʹu linnaaz̤̣ireen!

و دست خود را (در گریبان فرو برد و) بیرون آورد که ناگهان در برابر بینندگان سفید (و روشن) بود.

قَالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُۥٓ إِنَّ هَـٰذَا لَسَـٰحِرٌ عَلِيمٌ

Q̣aala lilmalaʹi ḥawlahooo ʹinna haazaa lasaaḥirun ʻaleem:

(فرعون) به اشرافی که اطراف او بودند؛ گفت: «بی‌گمان این (مرد) جادوگر دانایی است.

يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُم بِسِحْرِهِۦ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ

Yureedu ʹañy yukhrijakum min ʹarḍikum̃ bisiḥrihee famaaẓaa taʹmuroon?

(او) می‌خواهد با سحرش شما را از سرزمین‌تان بیرون کند، پس شما چه نظر می‌دهید؟!»

قَالُوٓا۟ أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَٱبْعَثْ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَـٰشِرِينَ

Q̣aalooo ʹarjih wa-ʹakhaahu wabʻas̤ fil Madaaaʹini ḥaashireen―

گفتند: «(کار) او و برادرش را به تأخیر انداز، و جمع آوری کنندگان را در (همۀ) شهر‌ها بفرست».

يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٍ

Yaʹtooka bikulli saḥ-ḥaarin ʻaleem.

تا هر جادوگر ماهر (و) دانایی را نزد تو آورند».

فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَـٰتِ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ

Fajumiʻas saḥaratu limeeq̣aati Yawmim maʻloom,

پس (سر‌انجام) جادوگران برای وعده‌گاه روز معینی گرد آورده شدند.

وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنتُم مُّجْتَمِعُونَ

Wa-q̣eela linnaasi hal ʹañtum mujtamiʻoon,

و به مردم گفته شد: «آیا شما (نیز) جمع می‌شوید،

لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ ٱلسَّحَرَةَ إِن كَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَـٰلِبِينَ

Laʻallanaa nattabiʻus saḥarata ʹiñ kaanoo humul g̣aalibeen?

تا اگر ساحران پیروز شدند، ما از آن‌ها پیروی کنیم؟!»

فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالُوا۟ لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِن كُنَّا نَحْنُ ٱلْغَـٰلِبِينَ

Falammaa jaaaʹas saḥaratu q̣aaloo li-Firʻawna ʹaʹinna lanaa laʹajran ʹiñ kunnaa naḥnul g̣aalibeen?

پس هنگامی‌که ساحران آمدند، به فرعون گفتند: «اگر ما پیروز شویم، آیا ما پاداشی خواهیم داشت؟!»

قَالَ نَعَمْ وَإِنَّكُمْ إِذًا لَّمِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ

Q̣aala naʻam wa-ʹinnakum ʹiẓal laminal muq̣arrabeen.

گفت: «آری، و بی‌گمان آنگاه شما از مقربان خواهید بود».

قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلْقُوا۟ مَآ أَنتُم مُّلْقُونَ

Q̣aala lahum Moosaaa ʹalq̣oo maaa ʹañtum mulq̣oon!

موسی به آن‌ها گفت: «هر چه می‌خواهید بیفکنید، بیفکنید»

فَأَلْقَوْا۟ حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا۟ بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ ٱلْغَـٰلِبُونَ

Faʹalq̣aw ḥibaalahum wa-ʻiṣiyyahum wa-q̣aaloo biʻizzati Firʻawna ʹinnaa lanaḥnul g̣aaliboon!

پس آن‌ها ریسمان‌ها و عصا‌های خود را افکندند، و گفتند: «به عزت فرعون سوگند که، قطعاً ما پیروزیم».

فَأَلْقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِىَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ

Faʹalq̣aa Moosaa ʻaṣaahu faʹiẓaa hiya talq̣afu maa- yaʹfikoon!

پس موسی عصایش را افکند، ناگهان آنچه را به دروغ بر ساخته بودند، بلعید.

فَأُلْقِىَ ٱلسَّحَرَةُ سَـٰجِدِينَ

Faʹulq̣iyas saḥaratu saajideen.

پس ساحران سجده‌کنان (به زمین) افتادند.

قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Q̣aalooo ʹaamannaa bi-Rabbil ʻaalameen.

گفتند: «ما به پروردگار جهانیان ایمان آوردیم

رَبِّ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ

Rabbi Moosaa wa-Haaroon.

پروردگار موسی و هارون».

قَالَ ءَامَنتُمْ لَهُۥ قَبْلَ أَنْ ءَاذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِى عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلَـٰفٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ

Q̣aala ʹaamañtum lahoo q̣abla ʹan ʹaaẓana lakum? ʹInnahoo lakabeerukumul laẓee ʻallamakumus siḥr! Falasawfa taʻlamoon! Laʹuq̣aṭṭiʻanna ʹaydiyakum wa-ʹarjulakum min khilaafiñw walaʹuṣallibannakum ʹajmaʻeen!

(فرعون) گفت: «آیا پیش از آن‌که به شما اجازه دهم به او ایمان آوردید؟! مسلماً او بزرگتر شماست که سحر را به شما یاد داده است، پس به زودی خواهید دانست! دستان‌تان و پا‌هایتان را به عکس یکدیگر قطع می‌کنم، و همۀ شما را به دار می‌آویزم».

قَالُوا۟ لَا ضَيْرَ ۖ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ

Q̣aaloo laa- ḍayra ʹinnaaa ʹilaa Rabbinaa muñq̣aliboon!

گفتند: «باکی نیست، ما به سوی پروردگارمان باز می‌گردیم.

إِنَّا نَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَـٰيَـٰنَآ أَن كُنَّآ أَوَّلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ

ʹInnaa naṭmaʻu ʹañy yag̣fira lanaa Rabbunaa khaṭaayaanaaa ʹañ kunnaaa ʹawwalal Muʹmineen!

ما امیدواریم که پروردگارمان خطاهای ما را ببخشد، که ما از نخستین ایمان آورندگان بودیم».

۞ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِىٓ إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ

Wa-ʹawḥaynaaa ʹilaa Moosaaa ʹan ʹasri biʻibaadeee ʹinnakum muttabaʻoon.

و به موسی وحی کردیم که: «شبانه بندگانم را (از مصر) بیرون ببر، بی‌گمان شما تعقیب می‌شوید».

فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِى ٱلْمَدَآئِنِ حَـٰشِرِينَ

Faʹarsala Firʻawnu fil Madaaaʹini ḥaashireen.

پس فرعون (چون از ماجرا آگاه گردید) گرد آورندگان (نیرو) را به شهرها فرستاد.

إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ

ʹInna haaaʹulaaaʹi lashirẓimatuñ q̣aleeloon,

(و گفت:) این‌ها (= بنی اسرائیل) گروهی اندک (و ناچیز) هستند،

وَإِنَّهُمْ لَنَا لَغَآئِظُونَ

Wa-ʹinnahum lanaa lag̣aaaʹiz̤̣oon;

و این‌ها ما را به خشم آورده‌اند،

وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَـٰذِرُونَ

Wa-ʹinnaa lajameeʻun ḥaaẓiroon.

و ما همگی آماده (و بیدار) هستیم».

فَأَخْرَجْنَـٰهُم مِّن جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ

Faʹakhrajnaahum miñ jannaatiñw waʻuyoon,

پس آن‌ها را از باغ‌ها و چشمه‌‌ها بیرون کردیم.

وَكُنُوزٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ

Wa-kunooziñw Wamaq̣aamiñ kareem;

و (نیز) از گنج‌ها و منزل‌گاه نیکو (و قصر‌های مجلل بیرون راندیم).

كَذَٰلِكَ وَأَوْرَثْنَـٰهَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ

Kaẓaalik: wa-ʹawras̤naahaa Baneee ʹIsraaaʹeel.

(آری) این چنین (کردیم) و بنی اسرائیل را وارث آن‌ها ساختیم.

فَأَتْبَعُوهُم مُّشْرِقِينَ

Faʹatbaʻoohum mushriq̣een.

پس آن‌ها (صبحگاهان به) هنگام طلوع آفتاب به تعقیب‌شان پرداختند.

فَلَمَّا تَرَٰٓءَا ٱلْجَمْعَانِ قَالَ أَصْحَـٰبُ مُوسَىٰٓ إِنَّا لَمُدْرَكُونَ

Faalammaa taraaaʹal jamʻaani q̣aala ʹAṣḥaabu Moosaaa ʹinnaa lamudrakoon.

پس چون دو گروه یکدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند: «یقیناً ما (در چنگال فرعونیان) گرفتار شدیم».

قَالَ كَلَّآ ۖ إِنَّ مَعِىَ رَبِّى سَيَهْدِينِ

Q̣aala kallaa! ʹInna maʻiya Rabbee sayahdeen!

(موسی) گفت: «چنین نیست، بی‌گمان پروردگارم با من است، به زودی مرا هدایت خواهد کرد»

فَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْبَحْرَ ۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَٱلطَّوْدِ ٱلْعَظِيمِ

Faʹawḥaynaaa ʹilaa Moosaaa ʹaniḍ rib biʻaṣaakal baḥr. Fañfalaq̣a fakaana kullu firq̣iñ kaṭṭawdil ʻaz̤̣eem.

پس به موسی وحی کردیم: «عصایت را به دریا بزن» آنگاه (دریا) شکافته شد، پس هر بخشی (از آن) همچون کوه عظیمی شد.

وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ ٱلْـَٔاخَرِينَ

Wa-ʹazlafnaa s̤ammal ʹaakhareen.

و دیگران (= فرعون و فرعونیان) را (نیز) به آنجا نزدیک ساختیم.

وَأَنجَيْنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجْمَعِينَ

Wa-ʹañjaynaa Moosaa wa-mam maʻahooo ʹajmaʻeen;

و موسی و همراهانش را همگی نجات دادیم.

ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ

S̤umma ʹag̣raq̣nal ʹaakhareen.

سپس دیگران را غرق کردیم.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ

ʹInna fee ẓaalika laʹAayah: wa-maa kaana ʹaks̤aruhum Muʹmineen.

بی‌گمان در این (ماجرا) نشانه‌ای (روشن) است، ولی بیشتر مردم ایمان نمی‌آورند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wa-ʹinna Rabbaka la-Huwal ʻAzeezur Raḥeem.

و بی‌تردید پرورگارتو پیروزمند مهربان است.

وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَٰهِيمَ

Watlu ʻalayhim nabaʹa ʹIbraaheem.

و خبر ابراهیم را بر آن‌ها بخوان.

إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَا تَعْبُدُونَ

ʹIẓ q̣aala liʹabeehi wa-q̣awmihee maa- taʻbudoon?

هنگامی‌که به پدر و قومش گفت: «چه چیز را می‌پرستید؟!».

قَالُوا۟ نَعْبُدُ أَصْنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عَـٰكِفِينَ

Q̣aaloo naʻbudu ʹaṣnaamañ fanaz̤̣allu lahaa ʻaakifeen.

گفتند: «بت‌هایی را می‌پرستیم، و پیوسته برای (عبادت) آن‌ها معتکف هستیم.

قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ

Q̣aala hal yasmaʻoonakum ʹiẓ tadʻoon.

(ابراهیم) گفت: «آیا هنگامی‌که آن‌ها را می‌خوانید (صدای) شما را می‌شنوند؟!

أَوْ يَنفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ

ʹAw yañfaʻoonakum ʹaw yaḍurroon?

یا سود و زیانی به شما می‌رسانند؟!».

قَالُوا۟ بَلْ وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا كَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ

Q̣aaloo bal wajadnaaa ʹaabaaaʹanaa kaẓaalika yafʻaloon.

گفتند: «(نه) بلکه ما نیاکان خود را یافتیم که چنین می‌کردند».

قَالَ أَفَرَءَيْتُم مَّا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ

Q̣aala ʹafaraʹaytum maa kuñtum taʻbudoon,

(ابراهیم) گفت: «آیا دیدید چیزهایی را که پیوسته عبادت می‌کردید،

أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلْأَقْدَمُونَ

ʹAñtum wa-ʹaabaaaʹukumul ʹaq̣damoon,

شما و نیاکان پیشین شما.

فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِّىٓ إِلَّا رَبَّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Faʹinnahum ʻaduwwul leee ʹillaa Rabbal ʻaalameen;

پس همۀ آن‌ها دشمن من هستند، جز پروردگار جهانیان.

ٱلَّذِى خَلَقَنِى فَهُوَ يَهْدِينِ

ʹAllaẓee khalaq̣anee fa-Huwa yahdeen;

(همان) کسی‌که مرا آفرید، پس او مرا هدایت می‌کند.

وَٱلَّذِى هُوَ يُطْعِمُنِى وَيَسْقِينِ

Wallaẓee Huwa yuṭʻimunee wa-yasq̣een,

و کسی‌که او به من غذا می‌دهد و سیراب می‌نماید.

وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ

Wa-ʹiẓaa mariḍtu fa-Huwa yashfeen:

و هنگامی‌که بیمار شوم پس او مرا شفا می‌دهد.

وَٱلَّذِى يُمِيتُنِى ثُمَّ يُحْيِينِ

wallaẓee yumeetunee s̤umma yuḥyeen;

و کسی‌که مرا می‌میراند؛ سپس زنده می‌کند.

وَٱلَّذِىٓ أَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لِى خَطِيٓـَٔتِى يَوْمَ ٱلدِّينِ

Wallaẓeee ʹaṭmaʻu añy yag̣fira lee khaṭeeeʹatee Yawmad Deen...

و کسی‌که امیدوارم گناهانم را در روز جزا برایم ببخشد.

رَبِّ هَبْ لِى حُكْمًا وَأَلْحِقْنِى بِٱلصَّـٰلِحِينَ

Rabbi hab lee ḥukmañw waʹalḥiq̣nee biṣ-Ṣaaliḥeen;

پروردگارا! به من (دانش و) حکمت ببخش، و مرا به صالحان ملحق کن.

وَٱجْعَل لِّى لِسَانَ صِدْقٍ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ

Wajʻal lee lisaana ṣidq̣iñ fil ʹaakhireen;

و برای من در میان آیندگان آوازۀ نیک (و ذکر خیر) قرار بده.

وَٱجْعَلْنِى مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ

Wajʻalnee miñw waras̤ati Jannatin Naʻeem.

و مرا از وارثان بهشت پر نعمت بگردان.

وَٱغْفِرْ لِأَبِىٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ

Wag̣fir liʹabeee ʹinnahoo kaana minaḍ ḍaaalleen;

و پدرم را بیامرز، بی‌گمان او از گمراهان بود.

وَلَا تُخْزِنِى يَوْمَ يُبْعَثُونَ

Wa-laa tukhzinee Yawma yubʻas̤oon;

و در روزی‌که (همۀ مردم) برانگیخته می‌شوند، مرا رسوا (و شرمنده) مکن.

يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ

Yawma laa- yañfaʻu maaluñw walaa banoon,

روزی‌که مال و فرزندان سودی نبخشد.

إِلَّا مَنْ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ

Illaa man ʹatal laaha biq̣albiñ saleem.

مگر کسی‌که با قلب سلیم (خالی از شرک و کفر و نفاق) به پیشگاه الله بیاید».

وَأُزْلِفَتِ ٱلْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ

Wa-ʹuzlifatil Jannatu lil-Muttaq̣een,

و (در آن روز) بهشت برای پرهیزگاران نزدیک آورده شود.

وَبُرِّزَتِ ٱلْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ

Wa-burrizatil Jaḥeemu lilg̣aaween;

و دوزخ برای گمراهان آشکار کرده شود.

وَقِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ

Wa-q̣eela lahum ʹayna maa- kuñtum taʻbudoon.

و به آن‌ها گفته می‌شود: «کجا هستند آنچه که به جای الله پرستش می‌کردید؟!

مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلْ يَنصُرُونَكُمْ أَوْ يَنتَصِرُونَ

Miñ doonil laah? Hal yañṣuroonakum ʹaw yañtaṣiroon?

آیا آن‌ها شما را یاری می‌کنند، یا (خود) انتقام می‌گیرند؟!

فَكُبْكِبُوا۟ فِيهَا هُمْ وَٱلْغَاوُۥنَ

Fakubkiboo feehaa hum walg̣aawoon,

پس آن‌ها و گمراهان (به رو) در آن افکنده می‌شوند.

وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ

Wa-junoodu ʹIbleesa ʹajmaʻoon.

و (نیز) همۀ لشکریان ابلیس.

قَالُوا۟ وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ

Q̣aaloo wa-hum feehaa yakhtaṣimoon;

آن‌ها در آنجا در حالی‌که با یکدیگر مخاصمه می‌کنند، گویند:

تَٱللَّهِ إِن كُنَّا لَفِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ

Tallaahi ʹiñ kunnaa lafee ḍalaalim mubeen.

«به الله سوگند که ما در گمراهی آشکار بودیم.

إِذْ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

ʹIẓ nusawweekum̃ bi-Rabbil ʻAalameen.

چون شما را با پروردگار جهانیان برابر می‌دانستیم.

وَمَآ أَضَلَّنَآ إِلَّا ٱلْمُجْرِمُونَ

Wa-maaa ʹaḍallanaaa ʹillal mujrimoon.

و کسی جز مجرمان ما را گمراه نکرد.

فَمَا لَنَا مِن شَـٰفِعِينَ

Famaa lanaa miñ shaafiʻeen,

پس (اکنون) هیچ شفاعت کنندگانی برای ما نیست.

وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ

Wa-laa ṣadeeq̣in ḥameem.

و نه هیچ دوست (مخلص و) مهربانی.

فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ

Falaw ʹanna lanaa karratañ fanakoona minal Muʹmineen!

پس ای کاش بار دیگر (به دنیا) باز گردیم، تا از مؤمنان باشیم».

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ

ʹInna fee ẓaalika laʹAayah: wa-maa kaana ʹaks̤aruhum Muʹmineen.

بی‌گمان در این (ماجرا) نشانه‌ای (روشن) است، و بیشتر آن‌ها مؤمن نبودند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wa-ʹinna Rabbaka la-Huwal ʻAzeezur Raḥeem.

و بی‌تردید پروردگار تو پیروزمند مهربان است.

كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ ٱلْمُرْسَلِينَ

Kaẓẓabat q̣awmu Nooḥinil mursaleen.

قوم نوح پیامبران را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ

ʹIẓ q̣aala lahum ʹakhoohum Nooḥun ʹalaa tattaq̣oon?

هنگامی‌که برادرشان نوح به آن‌ها گفت: «آیا (از الله) نمی‌ترسید؟!».

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

ʹInnee lakum rasoolun ʹameen:

مسلماً من برای شما پیامبری امین هستم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Fattaq̣ul laaha wa-ʹaṭeeʻoon.

پس از الله بترسید، و مرا اطاعت کنید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Wa-maaa ʹasʹalukum ʻalayhi min ʹajr; ʹin ʹajriya ʹillaa ʻalaa Rabbil ʻAalameen.

و من بر (رساندن) این (دعوت) هیچ مزدی از شما نمی‌طلبم، مزد من تنها بر (عهدۀ) پروردگار جهانیان است.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Fattaq̣ul laaha wa-ʹaṭeeʻoon.

پس از الله بترسید، و مرا اطاعت کنید».

۞ قَالُوٓا۟ أَنُؤْمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلْأَرْذَلُونَ

Q̣aalooo ʹanuʹminu laka wattabaʻakal ʹarẓaloon?

گفتند: «آیا به تو ایمان بیاوریم در حالی‌که فرومایگان از تو پیروی کرده‌اند؟!»

قَالَ وَمَا عِلْمِى بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

Q̣aala wa-maa ʻilmee Bimaa- kaanoo yaʻmaloon?

(نوح) گفت: «من چه می‌دانم آن‌ها چه کار‌ها کرده‌اند!

إِنْ حِسَابُهُمْ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّى ۖ لَوْ تَشْعُرُونَ

ʹIn ḥisaabuhum ʹillaa ʻalaa Rabbee law tashʻuroon.

اگر می‌فهمید، حساب آن‌ها تنها با پروردگار من است.

وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلْمُؤْمِنِينَ

Wa-maaa ʹana biṭaaridil Muʹmineen.

و من (هرگز) مؤمنان را طرد نخواهم کرد.

إِنْ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ

In ʹana ʹillaa mubeen. naẓeerum

من جز بیم دهندۀ آشکار نیستم».

قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَـٰنُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمَرْجُومِينَ

Q̣aaloo laʹil lam tañtahi yaa-Nooḥu latakoonanna minal marjoomeen.

گفتند: «ای نوح! اگر (از دعوتت) دست بر نداری، حتماً سنگسار خواهی شد».

قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوْمِى كَذَّبُونِ

Q̣aala Rabbi ʹinna q̣awmee kaẓẓaboon.

(نوح) گفت: «پروردگارا! همانا قوم من، مرا تکذیب کردند.

فَٱفْتَحْ بَيْنِى وَبَيْنَهُمْ فَتْحًا وَنَجِّنِى وَمَن مَّعِىَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ

Faftaḥ baynee wa-baynahum fat-hañw wanajjinee wa-mam maʻiya minal Muʹmineen.

پس میان من و آن‌ها داوری کن، و مرا و مؤمنانی را که با من هستند؛ نجات بده».

فَأَنجَيْنَـٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ

Faʹañjaynaahu wa-mam maʻahoo fil fulkil mashḥoon.

پس او و کسانی را که همراه او بودند، در (آن) کشتی پر (و انباشته) نجات دادیم.

ثُمَّ أَغْرَقْنَا بَعْدُ ٱلْبَاقِينَ

S̤umma ʹag̣raq̣naa baʻdul baaq̣een.

سپس بقیه را غرق کردیم.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ

ʹInna fee ẓaalika laʹAayah; wa-maa kaana ʹaks̤aruhum Muʹmineen.

بی‌گمان در این (ماجرا) نشانه‌ای (روشن) است، و بیشتر آن‌ها مؤمن نبودند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wa-ʹInna Rabbaka la-Huwal ʻAzeezur Raḥeem.

و بی‌تردید پروردگار تو پیروزمند مهربان است.

كَذَّبَتْ عَادٌ ٱلْمُرْسَلِينَ

Kaẓẓabat ʻAadunil mursaleen,

(قوم) عاد (نیز) پیامبران (الله) را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ

ʹIẓ q̣aala lahum ʹakhoohum Hoodun ʹalaa tattaq̣oon?

هنگامی‌که برادر‌شان هود به آن‌ها گفت: «آیا (از الله) نمی‌ترسید؟!»

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

ʹInnee lakum rasoolun ʹameen.

به راستی من برای شما پیامبری امین هستم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Fattaq̣ul laaha wa-ʹaṭeeʻoon.

پس از الله بترسید، و مرا اطاعت کنید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Wa-maaa ʹasʹalukum ʻalayhi min ʹajr; ʹin ʹajriya ʹillaa ʻalaa Rabbil ʻAalameen.

و من بر (رساندن) این (دعوت) هیچ مزدی از شما نمی‌طلبم، مزد من تنها بر (عهدۀ) پرودگار جهانیان است.

أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ ءَايَةً تَعْبَثُونَ

ʹAtabnoona bikulli reeʻin ʹaayatañ taʻbas̤oon?

آیا بر هر مکان مرتفعی نشانه‌ای (از روی هوا و هوس و) بیهوده می‌سازید؟!

وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ

Wa-tattakhiẓoona maṣaaniʻa laʻallakum takhludoon?

و قصر‌ها (و قلعه‌های) محکم و استوار بنا می‌کنید، گویی که (در دنیا) جاودانه می‌مانید.

وَإِذَا بَطَشْتُم بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ

Wa-ʹiẓaa baṭashtum̃ baṭashtum jabbaareen?

و چون (کسی را) کیفر دهید، همچون جباران کیفر می‌دهید.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Fattaq̣ul laaha wa-ʹaṭeeʻoon.

پس از الله بترسید و مرا اطاعت کنید.

وَٱتَّقُوا۟ ٱلَّذِىٓ أَمَدَّكُم بِمَا تَعْلَمُونَ

Wattaq̣ul laẓeee ʹamaddakum̃ bimaa taʻlamoon.

و از کسی بترسید که شما را به آنچه می‌دانید مدد کرده است.

أَمَدَّكُم بِأَنْعَـٰمٍ وَبَنِينَ

ʹAmaddakum̃ biʹanʻaamiñw wabaneen,

شما را به چهارپایان و فرزندان مدد (و یاری) فرموده است.

وَجَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ

Wa-jannaatiñw Waʻuyoon.

و (همچنین به) باغ‌ها و چشمه‌‌ها.

إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

ʹInneee ʹakhaafu ʻalaykum ʻAẓaaba Yawmin ʻaz̤̣eem.

همانا من از عذاب روزی بزرگ بر شما می‌ترسم!»

قَالُوا۟ سَوَآءٌ عَلَيْنَآ أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُن مِّنَ ٱلْوَٰعِظِينَ

Q̣aaloo sawaaaʹun ʻalaynaaa ʹa-waʻaz̤̣ta ʹam lam takum minal waaʻiz̤̣een!

گفتند: «برای ما یکسان است، چه ما را پند دهی یا پند ندهی.

إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا خُلُقُ ٱلْأَوَّلِينَ

ʹIn haaẓaaa ʹillaa khuluq̣ul ʹawwaleen,

این جز (همان) روش پیشینیان نیست.

وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ

Wa-maa naḥnu bimuʻaẓẓabeen!

و ما (هرگز) عذاب نخواهیم شد».

فَكَذَّبُوهُ فَأَهْلَكْنَـٰهُمْ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ

Fakaẓẓaboohu faʹahlaknaahum. ʹInna fee ẓaalika laʹAayah: wa-maa kaana ʹaks̤aruhum Muʹmineen.

پس او (= هود) را تکذیب کردند، در نتیجه ما آن‌ها را هلاک کردیم، بی‌گمان در این (ماجرا) نشانه‌ای است، و بیشتر آن‌ها مؤمن نبودند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wa-ʹinna Rabbaka la-Huwal ʻAzeezur Raḥeem.

و بی‌تردید پروردگار تو پیروزمند مهربان است.

كَذَّبَتْ ثَمُودُ ٱلْمُرْسَلِينَ

Kaẓẓabat s̤amoodul mursaleen.

(قوم) ثمود پیامبران (الله) را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ صَـٰلِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ

ʹIẓ q̣aala lahum ʹakhoohum Ṣaaliḥun ʹalaa tattaq̣oon?

هنگامی‌که برادر‌شان صالح به آن‌ها گفت: «آیا (از الله) نمی‌ترسید؟!

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

ʹInnee lakum rasoolun ʹameen.

بی‌گمان من برای شما پیامبری امین هستم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Fattaq̣ul laaha wa-ʹaṭeeʻoon.

پس از الله بترسید و مرا اطاعت کنید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Wa-maaa ʹasʹalukum ʻalayhi min ʹajr: ʹin ʹajriya ʹillaa ʻalaa Rabbil ʻAalameen.

و من بر (رساندن) این (دعوت) هیچ مزدی از شما نمی‌طلبم، مزد من تنها بر (عهدۀ) پروردگار جهانیان است.

أَتُتْرَكُونَ فِى مَا هَـٰهُنَآ ءَامِنِينَ

ʹAtutrakoona Fee maa- haahunaaa ʹaamineen,

آیا (می پندارید که) شما در (نعمت‌‌‌هایی) اینجا ایمن رها خواهید شد؟!

فِى جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ

Fee jannaatiñw waʻuyoon,

در (این) باغ‌ها و چشمه‌ها.

وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ

Wa-zurooʻiñw Wanakhliñ ṭal-ʻuhaa haḍeem?

و (در این) زراعت‌ها و نخل‌هایی که شکوفه‌هایش (نرم و) رسیده است؟!

وَتَنْحِتُونَ مِنَ ٱلْجِبَالِ بُيُوتًا فَـٰرِهِينَ

Wa-tanḥitoona minal jibaali buyootañ faariheen?

و شادمانه از کوه‌ها خانه‌هایی می‌تراشید؟

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Fattaq̣ul laaha wa-ʹaṭeeʻoon;

پس از الله بترسید و مرا اطاعت کنید.

وَلَا تُطِيعُوٓا۟ أَمْرَ ٱلْمُسْرِفِينَ

Wa-laa tuṭeeʻooo ʹamral musrifeen,

و فرمان اسراف کاران را اطاعت نکنید.

ٱلَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ

ʹAllaẓeena yufsidoona fil ʹarḍi wa-laa yuṣliḥoon.

(همان) کسانی‌که در زمین فساد می‌کنند و اصلاح نمی‌کنند».

قَالُوٓا۟ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلْمُسَحَّرِينَ

Q̣aalooo ʹinnamaaa ʹañta minal musaḥḥareen!

گفتند: «(ای صالح) جز این نیست که تو از جادوشدگانی.

مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا فَأْتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

Maaa ʹañta ʹillaa basharum mis̤lunaa: faʹti biʹAayatin ʹiñ kuñta minaṣ Ṣaadiq̣een!

تو جز بشری همانند ما نیستی، پس اگر از راستگویانی نشانه‌ای بیاور».

قَالَ هَـٰذِهِۦ نَاقَةٌ لَّهَا شِرْبٌ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ

Q̣aala haẓihee naaq̣atul lahaa shirbuñw walakum shirbu yawmim maʻloom.

(صالح) گفت: «این ماده شتری است، که برای او یک نوبت آب خوردن، و برای شما (نیز) نوبت روز معینی است.

وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَظِيمٍ

Walaa tamassoohaa bisoooʹiñ fayaʹkhuẓakum ʻAẓaabu yawmin ʻaz̤̣eem.

و (کمترین) آزاری به آن نرسانید، که عذاب روزی بزرگ شما را فرو می‌گیرد».

فَعَقَرُوهَا فَأَصْبَحُوا۟ نَـٰدِمِينَ

Faʻaq̣aroohaa faʹaṣbaḥoo naadimeen.

پس آن را پی کردند، آنگاه (از کردۀ خود) پشیمان شدند.

فَأَخَذَهُمُ ٱلْعَذَابُ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ

Faʹakhaẓahumul ʻAẓaab. ʹInna fee ẓaalika laʹAayah: wa-maa kaana ʹaks̤aruhum Muʹmineen.

پس عذاب (الهی) آن‌ها را فرو گرفت، بی‌گمان در این (ماجرا) نشانه‌ای است، و بیشتر آن‌ها مؤمن نبودند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wa-ʹinna Rabbaka la-Huwal ʹAzeezur Raḥeem.

و بی‌تردید پروردگار تو پیروزمند مهربان است.

كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ ٱلْمُرْسَلِينَ

Kaẓẓabat q̣awmu Looṭinil mursaleen.

قوم لوط (نیز) پیامبران (الله) را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ

ʹIẓ q̣aala lahum ʹakhoohum Looṭun ʹalaa tattaq̣oon?

هنگامی‌که برادر‌شان لوط به آن‌ها گفت: «آیا (از الله) نمی‌ترسید؟!

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

ʹInnee lakum rasoolun ʹameen.

بی‌گمان من برای شما پیامبری امین هستم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Fattaq̣ul laaha wa-ʹaṭeeʻoon.

پس از الله بترسید، و مرا اطاعت کنید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Wa-maaa ʹasʹalukum ʻalayhi min ʹajr: ʹIn ʹajriya ʹillaa ʻalaa Rabbil ʻAalameen.

و من بر (رساندن) این (دعوت) هیچ مزدی از شما نمی‌طلبم، مزد من تنها بر (عهدۀ) پروردگار جهانیان است.

أَتَأْتُونَ ٱلذُّكْرَانَ مِنَ ٱلْعَـٰلَمِينَ

ʹAtaʹtoonaẓ ẓukraana minal ʻaalameen,

آیا در میان جهانیان شما به سراغ مردان می‌روید؟!

وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُم مِّنْ أَزْوَٰجِكُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ عَادُونَ

Wataẓaroona maa- khalaq̣a lakum Rabbukum min ʹazwaajikum? bal ʹañtum q̣awmun ʻaadoon!

و همسرانی‌که الله برای شما آفریده است؛ رها می‌کنید، بلکه شما قومی متجاوز هستید.

قَالُوا۟ لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَـٰلُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُخْرَجِينَ

Q̣aaloo laʹil lam tañtahi yaa-Looṭu latakoonanna minal mukhrajeen!

گفتند: «ای لوط، اگر دست بر نداری، یقیناً از اخراج شدگان خواهی بود».

قَالَ إِنِّى لِعَمَلِكُم مِّنَ ٱلْقَالِينَ

Q̣aala ʹinnee liʻamalikum minal q̣aaleen.

(لوط) گفت: «من دشمن سرسخت عمل شما هستم.

رَبِّ نَجِّنِى وَأَهْلِى مِمَّا يَعْمَلُونَ

Rabbi najjinee wa-ʹahlee mimmaa yaʻmaloon!

پروردگارا! من و خانواده ام را از (عاقبت) آنچه (این‌ها) انجام می‌دهند، نجات بده».

فَنَجَّيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ

Fanajjaynaahu wa-ʹahlahooo ʹajmaʻeen,

پس او و خانواده‌اش را همگی نجات دادیم.

إِلَّا عَجُوزًا فِى ٱلْغَـٰبِرِينَ

ʹIllaa ʻajoozañ fil g̣aabireen.

مگر پیر زنی که در میان بازماندگان بود.

ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ

S̤umma dammarnal ʹaakhareen.

سپس دیگران را نابود ساختیم.

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا ۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلْمُنذَرِينَ

Wa-ʹamṭarnaa ʻalayhim maṭaraa: fasaaaʹa maṭarul muñẓareen!

و بر آن‌ها بارانی (از سنگ) بارانیدیم، پس باران بیم داده شدگان چه بد بود.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ

ʹInna fee ẓaalika laʹAayah: wa-maa kaana ʹaks̤aruhum Muʹmineen.

بی‌گمان در این (ماجرا) نشانه‌ای است، و بیشتر آن‌ها مؤمن نبودند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wa-ʹinna Rabbaka la-Huwal ʻAzeezur Raḥeem.

و بی‌تردید پروردگار تو پیروزمند مهربان است.

كَذَّبَ أَصْحَـٰبُ لْـَٔيْكَةِ ٱلْمُرْسَلِينَ

Kaẓẓaba ʹAṣḥaabul ʹAykatil mursaleen.

اصحاب ایکه (= قوم شعیب) پیامبران (الله) را تکذیب کردند.

إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ

ʹIẓ q̣aala lahum Shuʻaybun ʹalaa tattaq̣oon?

هنگامی‌که شعیب به آن‌ها گفت: «آیا (از الله) نمی‌ترسید؟!

إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

ʹInnee lakum rasoolun ʹameen.

همانا من برای شما پیامبری امین هستم.

فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Fattaq̣ul laaha wa-ʹaṭeeʻoon.

پس از الله بترسید، و مرا اطاعت کنید.

وَمَآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِىَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Wa-maaa ʹasʹalukum ʻalayhi min ʹajr: ʹin ʹajriya ʹillaa ʻalaa Rabbil ʻAalameen.

و من بر (رساندن) این (دعوت) هیچ مزدی از شما نمی‌طلبم، مزد من تنها بر (عهدۀ) پروردگار جهانیان است.

۞ أَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَلَا تَكُونُوا۟ مِنَ ٱلْمُخْسِرِينَ

ʹAwful kayla wa-laa takoonoo minal mukhsireen.

پیمانه را تمام بدهید، و از کاهندگان (و کم فروشان) نباشید.

وَزِنُوا۟ بِٱلْقِسْطَاسِ ٱلْمُسْتَقِيمِ

Wazinoo bilq̣isṭaasil mustaq̣eem.

و با ترازوی درست وزن کنید.

وَلَا تَبْخَسُوا۟ ٱلنَّاسَ أَشْيَآءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

Wa-laa tabkhasun naasa ʹashyaaaʹahum wa-laa taʻs̤aw fil ʹarḍi mufsideen.

و چیز‌های مردم را کم ندهید (و حق آن‌ها را ضایع نکنید) و در زمین به فساد نکوشید.

وَٱتَّقُوا۟ ٱلَّذِى خَلَقَكُمْ وَٱلْجِبِلَّةَ ٱلْأَوَّلِينَ

Wattaq̣ul laẓee khalaq̣akum waljibillatal ʹawwaleen.

و از کسی‌که شما و آفریدگان نخستین را آفرید بترسید.

قَالُوٓا۟ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلْمُسَحَّرِينَ

Q̣aalooo ʹinnamaaa ʹañta minal musaḥḥareen!

گفتند: «(ای شعیب!) جز این نیست که تو از جادو شدگانی،

وَمَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ ٱلْكَـٰذِبِينَ

Wa-maaa ʹañta ʹillaa basharum mis̤lunaa wa-ʹin naz̤̣unnuka laminal kaaẓibeen!

تو جز بشری همانند ما نیستی، و تو را از دروغگویان می‌پنداریم.

فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

Faʹasq̣iṭ ʻalaynaa kisafam minas samaaaʹi ʹiñ kuñta minaṣ ṣaadiq̣een!

پس اگر از راستگویانی، پاره‌ای از آسمان را بر (سر) ما بینداز»

قَالَ رَبِّىٓ أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ

Q̣aala Rabbeee ʹaʻlamu bimaa taʻmaloon.

(شعیب) گفت: «پروردگارم! به آنچه انجام می‌دهید؛ داناتر است.

فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ ٱلظُّلَّةِ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

Fakaẓẓaboohu faʹakhaẓahum ʻaẓaabu Yawmiz̤̣ z̤̣ullah: ʹinnahoo kaana ʻaẓaaba Yawmin ʻAz̤̣eem.

پس او را تکذیب کردند، آنگاه عذاب روز سایه آن‌ها را فرو گرفت، بی‌گمان آن عذاب روز بزرگی بود.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ

ʹInna fee ẓaalika laʹAayah: wa-maa kaana ʹaks̤aruhum Muʹmineen.

بی‌گمان در این (ماجرا) نشانه‌ای است، و بیشتر آن‌ها مؤمن نبودند.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wa-ʹinna Rabbaka la-Huwal ʻAzeezur Raḥeem.

و بی‌تردید پروردگار تو پیروزمند مهربان است.

وَإِنَّهُۥ لَتَنزِيلُ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

Wa-ʹinnahoo la-Tañzeelu Rabbil ʻAalameen.

و همانا این (قرآن) نازل شده (از جانب) پروردگار جهانیان است.

نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلْأَمِينُ

Nazala bihir Rooḥul ʹAmeen.

روح الامین (= جبرئیل) آن را فرود آورده است.

عَلَىٰ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ ٱلْمُنذِرِينَ

ʻAlaa q̣albika litakoona minal muñẓireen.

بر قلب تو، تا از هشدار دهندگان باشی.

بِلِسَانٍ عَرَبِىٍّ مُّبِينٍ

Bilisaanin ʻArabiyyim mubeen.

(آن را) به زبان عربی روشن (نازل کرد).

وَإِنَّهُۥ لَفِى زُبُرِ ٱلْأَوَّلِينَ

Wa-ʹinnahoo lafee Zuburil ʹawwaleen.

و همانا (توصیف) آن در کتاب‌های پیشینیان (نیز آمده) است.

أَوَلَمْ يَكُن لَّهُمْ ءَايَةً أَن يَعْلَمَهُۥ عُلَمَـٰٓؤُا۟ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ

ʹAwalam yakul lahum ʹAayatan ʹañy yaʻlamahoo ʻulamaaaʹu Baneee ʹIsraaaʹeel?

آیا همین نشانه برای آن‌ها کافی نیست که علمای بنی اسرائیل [ مانند عبدالله بن سلام رضی الله عنه و دیگران. (تفسیر ابن کثیر)] از آن (قرآن) آگاهند؟!

وَلَوْ نَزَّلْنَـٰهُ عَلَىٰ بَعْضِ ٱلْأَعْجَمِينَ

Wa-law nazzalnaahu ʻalaa baʻḍil ʹaʻjameen,

و اگر آن را بر بعضی از عجمیان (= غیر عرب‌ها) نازل می‌کردیم.

فَقَرَأَهُۥ عَلَيْهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ مُؤْمِنِينَ

Faq̣araʹahoo ʻalayhim maa kaanoo bihee muʹmineen.

پس او آن را برایشان می‌خواند، به آن ایمان نمی‌آورند.

كَذَٰلِكَ سَلَكْنَـٰهُ فِى قُلُوبِ ٱلْمُجْرِمِينَ

Kaẓaalika salaknaahu fee q̣uloobil mujrimeen.

(آری) این گونه آن (تکذیب) را در دل‌های مجرمان در آوردیم.

لَا يُؤْمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُا۟ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ

Laa- yuʹminoona bihee ḥattaa yarawul ʻaẓabal ʹaleem;

به آن ایمان نمی‌آورند تا عذاب دردناک را (با چشم خود) ببینند.

فَيَأْتِيَهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

Fayaʹtiyahum̃ bag̣tatañw wahum laa- yashʻuroon.

پس ناگهان در حالی‌که بی‌خبرند به سراغ آن‌ها می‌آید.

فَيَقُولُوا۟ هَلْ نَحْنُ مُنظَرُونَ

Fayaq̣ooloo hal naḥnu muñz̤̣aroon.

آنگاه می‌گویند: «آیا مهلتی به ما داده خواهد شد؟!»

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ

ʹAfabiʻaẓaabinaa yastaʻjiloon?

آیا برای عذاب ما شتاب می‌کنند؟!

أَفَرَءَيْتَ إِن مَّتَّعْنَـٰهُمْ سِنِينَ

ʹAfaraʹayta ʹim mattaʻnaahum sineen.

آیا دیدی که اگر سالیانی آن‌ها را (از این زندگی دنیا) بهره‌مند سازیم.

ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُوا۟ يُوعَدُونَ

S̤umma jaaaʹahum maa kaanoo yooʻadoon!

سپس آنچه که به آن‌ها وعده داده شده است به سراغ‌شان بیاید.

مَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يُمَتَّعُونَ

Maaa ʹag̣naa ʻanhum maa kaanoo yumattaʻoon!

این بهره‌مندیشان (از دنیا) سودی برای آن‌ها نخواهد داشت.

وَمَآ أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ

Wa-maaa ʹahlaknaa miñ q̣aryatin ʹillaa lahaa muñẓiroon.

و هیچ قریه‌ای را هلاک نکردیم؛ مگر این‌که هشدار دهندگانی (از پیامبران) داشتند.

ذِكْرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَـٰلِمِينَ

Ẓikraa wa-maa kunnaa z̤̣aalimeen.

برای پند دادن، و ما هرگز ستمکار نبودیم.

وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ ٱلشَّيَـٰطِينُ

Wa-maa tanazzalat bihish shayaaṭeen;

و شیطان‌ها (هرگز) این (قرآن) را نازل نکرده‌اند.

وَمَا يَنۢبَغِى لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ

Wa-maa yambag̣ee lahum wa-maa yastaṭeeʻoon.

و برای آن‌ها سزاوار نیست؛ و نمی‌توانند.

إِنَّهُمْ عَنِ ٱلسَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ

ʹInnahum ʻanis samʻi lamaʻzooloon.

بی‌گمان آن‌ها از شنیدن (وحی، و استراق سمع) برکنارند.

فَلَا تَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلْمُعَذَّبِينَ

Falaa tadʻu maʻal laahi ʹilaahan ʹaakhara fatakoona minal muʻaẓẓabeen.

پس (ای پیامبر!) هیچ معبودی را با الله مخوان، که از عذاب شدگان خواهی بود.

وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ ٱلْأَقْرَبِينَ

Wa-ʹañẓir ʻasheeratakal ʹaq̣rabeen,

و خویشاوندان نزدیکت را هشدار بده.

وَٱخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ

Wakhfiḍ janaaḥaka limanit tabaʻaka minal Muʹmineen.

و بال (رحمت و فروتنی) خود را برای مؤمنانی‌که از تو پیروی می‌کنند؛ بگستر.

فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّى بَرِىٓءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ

Faʹin ʻaṣawka faq̣ul ʹinnee bareeeʹum mimmaa taʻmaloon!

پس اگر از (فرمان) تو سرپیچی کردند، بگو: «همانا من از آنچه انجام می‌دهید؛ بیزارم».

وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱلْعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ

Wa-tawakkal ʻalal ʻAzeezir Raḥeem.

و بر الله پیروزمند مهربان توکل کن.

ٱلَّذِى يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ

ʹAllaẓee yaraaka ḥeena taq̣oom,

(همان) کسی‌که تو را به هنگامی‌که (برای عبادت) بر می‌خیزی می‌بیند.

وَتَقَلُّبَكَ فِى ٱلسَّـٰجِدِينَ

Wa-taq̣allubaka fis saajideen.

و (نیز) حرکت (و نشست و بر خاست) تو را میان سجده‌کنندگان (می‌بیند).

إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ

ʹInnahoo Huwas Sameeʻul ʻAleem.

همانا او شنوای داناست.

هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَـٰطِينُ

Hal ʹunabbiʹukum ʻalaa mañ tanazzalush shayaaṭeen?

آیا به شما خبردهم که شیاطین بر چه کسی نازل می‌شوند؟!

تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ

Tanazzalu ʻalaa kulli ʹaffaakin ʹas̤eem,

بر هر دروغگوی گنهکار نازل می‌گردند.

يُلْقُونَ ٱلسَّمْعَ وَأَكْثَرُهُمْ كَـٰذِبُونَ

Yulq̣oonas samʻa wa-ʹaks̤aruhum kaaẓiboon.

(به شیاطین) گوش فرا می‌دهند و بیشترشان دروغگو هستند.

وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلْغَاوُۥنَ

Washshuʻaraaaʹu yattabiʻuhumul g̣aawoon:

و شاعران (کسانی) هستند که گمراهان از آن‌ها پیروی می‌کنند.

أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِى كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ

ʹAlam tara ʹannahum fee kulli waadiñy yaheemoon.

آیا ندیدی که آن‌ها در هر وادیی سرگشته (و حیران) هستند؟!

وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ

Wa-ʹannahum yaq̣ooloona maa laa- yafʻaloon?

و بی‌گمان آن‌ها چیزی می‌گویند که (خود به آن) عمل نمی‌کنند؟!

إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَذَكَرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِيرًا وَٱنتَصَرُوا۟ مِنۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا۟ ۗ وَسَيَعْلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓا۟ أَىَّ مُنقَلَبٍ يَنقَلِبُونَ

ʹIllal laẓeena ʹaamanoo wa-ʻamiluṣ ṣaaliḥaati waẓakarul laaha kas̤eerañw wañtaṣaroo mim baʻdi maa- z̤̣ulimoo. Wa-sayaʻlamul laz̤̣eena z̤̣alamooo ʹayya muñq̣alabiñy yañq̣aliboon!

مگر کسانی‌که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند و الله را بسیار یاد کردند، و بعد از آن که ستم دیدند، انتقام گرفتند، (و با شعر خود از اسلام و مسلمین دفاع نمودند)، و کسانی‌که ستم کردند؛ به زودی خواهند دانست به چه بازگشتگاهی باز می‌گردند.